Leif Halvard Silli

Alder: 51
  RSS

Om Leif Halvard

Følgere

Bandera og dagens Ukraina

Publisert over 6 år siden

Eg vågar påstanden at Bandera er mykje nærare kjernen i Ukraina-konflikten enn det mange i Vesten likar å gå ved. Utan at Vesten konfronterer den nasjonalistiske sida på dette. Heller ikkje Øyvind Strømmen har skjøna kor sentral Bandera er.

Øyvind Strømmen, nyhenderedaktør i «Hate Speech International», hadde 5. mars innlegget «Drømmen om Eurasia» i VG. Temaet i artikkelen er Aleksander Dugin, ein mann som representerer «ny-Eurasianisme» — ein slags motivasjonsidelogi for å støtta noko (nemleg Den russiske føderasjonen) som tilhengjarane vonar skal munna ut i noko anna (nemleg ein ny og større russisk føderasjon av meir eller mindre kommunist-fascistisk merke).

Etter mitt syn er Dugin si innflyting over den russiske opinionen overvurdert. Men Strømmen skriv eigenleg ikkje so mykje om Dugin. Den rolla Dugin spelar i Strømmens tekst er fyrst og fremst som diskreditør av Russlands posisjon andsynes «juntaen i Kiev»: Russland har her, i fylgje Strømen, mykje det same synet som Dugin, noko som viser — vil vel Strømmen seia — kor stor påverkand Dugin har.

Og der er me ved temaet for dette innlegget, nemleg kva Strømmen seier om «de nye regjeringsmedlemmene i Ukraina». Eg siterer:

  • Noen av de nye regjeringsmedlemmene i Ukraina kommer fra partiet Svoboda - som også spilte en ikke uvesentlig rolle i det ukrainske folkeopprøret mot Viktor Janukovitsj. Det er et parti som faktisk er tilhengere av Stepan Bandera, og som har røtter i ren nynazisme, røtter man ikke trenger å grave særlig dypt for å finne. Det er parti som inntil nylig - til liks med Dugin - også hadde et godt forhold til nettopp ungarske Jobbik.

Til dette er det berre å seia at hate speech-eksperten tek heilt feil: Fagninga av Stepan Bandera kan på ingen måte isolerast til partiet Svoboda eller Høgresektoren.

Kor sentral Bandera-ismen er i Ukraina-konflikten kan ein få ein glimt av ved å sjå på koss dei ulike delene av lander ser på fenomenet. I fylgje undersøkjingar Wikipedia viser til, er over 60% av av innbyggjarane i Galitsia (det gresk-katolske, vestlegaste Ukraina) svært positive eller stort sett positive til Bandera. I Sentral-Ukraina, irekna Kiev, utgjer dei same gruppene kring 13%. Medan det i Aust- og Sør-Ukraina berre er 1 – ein – prosent som er svært eller for det meste positive til Bandera.

Ein annan måte å forstå kor godteken Bandera-ismen er for dei nye Kiev-maktene er det faktum at vinnaren av «Oransjerevolusjonen», president Viktor Jusjenko, den 22. januar 2010 tildelte Bandera ordenen «Helt av Ukraina». Utnemninga vart kritisert av Europarådet. Og den nye presidenten, Janukovitj, lova å raskt få oppheva utmerkinga. Offisiellt vart heltestatusen teken bort i januar 2011. Dette var vanskeleg for mange å svelja fordi, som «Kyiv post» skreiv, Bandera for mange har «nær helgenstatus».

Jusjenko si blokk i parlamentet, Vårt Ukraina-Sjølvforsvars-blokka, gjekk heilt av skaftet for dette og omtala det som ein freistnad på å omskriva historia. Partifolka sette òg spørjeteikn ved den rettsavgjerda som danna grunnlag for å fjerna heltestatusen: «I don't know anymore if the country's legal system is Ukrainian».

Og rettsavgjerda må seiast ha vore ei heller salomonisk løysing på problemet ettersom Bandera vart frådømd statusen på reint formelle grunnar: han var ikkje ukrainsk statsborgar.

Likevel er reaksjonen mot det ukrainske rettssystemet svært interessant med tanke på det som skjedde våren 2014, før Janukovitsj gjekk av: Då sette Høgresektoren i gang eit reint pøbelvelde mot domstolane og andre i maktposisjon. Jamvel om det var ekstremistane som slo, trur eg mange å den meir høviske nasjonalistsida såg på rettstellet som illegitimt – «uukrainsk» – noko som i sin tur legitimerte framferda til ekstremistane.

Eg veit likevel ikkje om det er sant når same artikkelen hevdar at Ukraina-katolikkane har starta ein prosess får å få saligkåra Bandera. Men at ukrainsk-katolske prestar gjerne pyntar i heimen med portrett av Bandera, det bør ein kunna seia er dokumentert.

So dersom ein ynskjer å finna hylling av Bandera, er Ukraina framleis rette plassen å dra. Landet hyser fleire minnesmerke over honom. Og ikkje berre stytter og merkesteinar — russisk Wikipedia listar opp ikkje mindre enn 4 museum i Ukraina pluss eitt i London. Gater, mellom anna i Lvov, er òg oppkalla etter Bandera. Og Lvov fylkeskommune vedtok i mars 2012 å oppretta «Banderaprisen», som er ein (hald dykk fast) «nasjonsbyggjingspris»!

Hyllinga er absolutt sterkast i dei vestlegaste fylka i Ukraina — det vil seia vest for Kiev. Likevel, i 2008 i TV-prosjektet «Store Ukrainarar», fekk Bandera ikkje mindre enn 16,12% av telefonrøystene.

Kva so med den nye regjeringa? Har denne synt Bandera-revisjonistiske tendensar?

Russisk Wikipedia (som byggjer på ITAR-TASS) fortel at Ukrainas faste representant i SN, ambassadør Jurij Sergeev, måndag 3. mars påstod at den sovjet-russiske sida, under Nürnberg-prosessane, kom med falske fakta om Bandera-folka. Sergeev har vore SN-ambassadør sidan 2007 – under skiftande regjeringar – og tykkjest soleis å vera ein sers lydhøyr ambasssadør – alltid i stand til å framføra den sitjande regjeringa sitt syn på sakene. Eg går difor utifrå at han her framførde den nye regjeringa sitt syn.

Alt i alt synest eg difor det er liten grunn til å festa lit til Strømmen si forsikring om at det einast er ein liten og uviktig del av dei nye Kiev-maktene — partiet Svoboda — som hyser godhug for Bandera.

Strømmen treng i det heile ikkje å avgrensa seg korkje til ukrainske eller vestlege høgreekstremistar for å finna folk som sympatiserer med Bandera. Eg vil råda honom til å utvida horisonten. Jamvel om det ikkje finst nokon nåde for våre eigne Quislingar — for ikkje å snakka om våre norske, kommunistiske «menn i mørket» — vil eg hevda at norske militære, diplomatar og politikarar har ein hang til å sjå litt mellom fingrande på det når dei støyter på aust-europearar som hyllar figurar av Bandera-typen: kommunistmotstandarar med nærleik (eller «proximity» som engelsk Wikipedia seier om Dugin) til fascismen.

Frigjeringsdag eller Banderadag?

I russiske media/bloggar vart det, før 9. mai, meldt at feringa av Frigjeringsdagen 2014 offisielt vart avlyst i Kiev. I tillegg vart det sagt at ein i det vestlegaste Ukraina i staden skulle hylla Bandera. Den USA-sponsa «Radio Svoboda» presenterte desse rykta som ei avisand og lo av alt saman. Og rett nok: Jamvel om feiringa i Kiev vart i kraftig nedtona, skal den offisielle grunngjevinga ha vore redsle for sokalla «prorussiske» provokasjonar (og ikkje avlysing av dagen). Og det er ikkje umogeleg at dette var grunnen til at feiringa vart nedtona.

Men ein annan grunn som er mogeleg er at mange oppfattar det slik, etter kvart, at Russland/Putin har fått eit slags eigarskap til dagen slik at det å feira dagen er å feira Russland. Elles kan ein og ha vore redde for reaksjonar etter 1. mai-feiringa i Odessa, og nedbrenninga av fagforeiningsbygget der.

Og nett difor – slik stemninga er i Russland og i Aust-Ukraina – er det etter mitt syn neppe noko som kunne hatt ei meir neddempande effekt på konfliktnivået, eller som hadde hatt ein større «in your face»-effekt på Putin – enn ei storslegen Frigjeringsfeiring i Kiev.

Men spørsmålet er om det hadde lege til rette for ei slik feiering. For som radio Svoboda i ovannemnde artikkel innrømer, har den fungerande presidenten tidlegare ytra ynskje om å snu dagen frå sigersdag til minnedag. Og KyivPost — ofte sitert på Twitter i desse dagar – rådde i si tid Janukovitsj til, i staden for å strippa Bandera for heltestatus, å poengtera at Frigjeringsdagen, 9. mai, ikkje berre var ein siger over tyskarane men òg ei konsolidering av Sovjetmakta.

Slike ting gjer det lett å tru at det òg låg politiske motiv til botnar for nedtona Frigjeringsdagen dette året.

Bandera og protestane mot Janukovitsj

So kvifor braut protestane mot Janukovitsj ut rundt årsskiftet? Til Dagsnytt 18 og andre aktualitetsprogram på NRK, vart i vinter ei ung ukrainsk dame frå Den ukrainske foreininga i Noreg ofte invitert. På spørsmål om det at Janukovitj eventuelt skreiv unnder på ei avtale med EU ville vera nok til å få slutt på protestane, svara ho at nei, han måtte – same kva – gå.

Kvifor måtte Janukovitsj gå same kva? Dette var trass alt ting ho sa før den store drapsdagen på Maidan.

NRK skulle spurd henne om korleis ho såg på Bandera. Det som er heilt klårt er at Janukovitsj provoserte mange med å fjerna heltestatusen hans. Og kven veit? Kanskje var det også difor Jusjenko gav Bandea offisiell heltestatus, fordi han forstod at Janukovitsj ikkje kunne godta dette. Og at Jusjenko vidare såg føre seg at so snart Janukovitsj rørde ved heltestatusen, kunne den oppøste stemninga rundt dette nyttast til å samla motstand mot Janukovitsj.

Dette er er iallfall, etter mitt syn, ein minst like truverd teori som dei mange teoriane om korleis Putin har lege bak og styrd alt saman.

Eg vågar difor den påstanden at Bandera er mykje nærare kjernen i Ukraina-konflikten enn det mange i Vesten likar å gå ved. Utan at Vesten konfronterer den nasjonalistiske sida på dette. Heller ikkje Strømmen konfronterer seg sjølv eller lesarane sine når han framstiller «Bandera-ismen» som ei marginal sak på den mest yttarlegåande høgresida i ukrainsk politikk.

Gå til innlegget

Du er kristen. Men er du religiøs?

Publisert over 6 år siden

Er du religiøs? Eller du kristen? For «aktive» kristne har spørsmålet «er du religiøs» ein heilt annan klang enn spørsmålet «er du kristen». Men kva spørsmål er det mest kristelege?

Det er så klart ikkje sikkert at at den som er religøs er kristen — han eller ho kan t.d. vera buddhist. Eller hindu.

Men opp igjennom 1900-talet og fram til i dag, har spørsmålet «Er du religiøs?» ofte vorte retta til personar som var (eller såg ut som om dei kunne vera) «aktive kristne». Spørsmålstillaren har altså helst vore ein meir eller mindre passiv kristen.

Lat meg retta spørsmålet til meg sjølv. Er eg religiøs? Eller er eg kristen?

Svaret er at eg er kristen. Men eg skulle gjerne vore meir religiøs. Eg går sjeldan i kyrkja (les: to gonger i året). Eg bed sjeldan morgon- og kveldsbøn. Sjeldan les eg i Bibelen – eller om dei heilage. (Eg er har nokon gode sider òg: bøn for maten.)

Er det betre å vera kristen enn å vera religiøs?

Svar: I ein kristen samanheng er det uråd å vera religiøs utan å vera kristen. Difor er det betre å vera religiøs enn å berre vera kristen.

Eg mistenkjer at i ein norsk-luthersk samanheng vert «religiøs» tolka som «gjerningar». Gjerningskristendom. Det er noko ytre.

Men kva ligg det eigenleg i spørsmålet «er du religiøs»? Eg tenkjer meg at det i dette spørsmålet ligg at spørsmålsstillaren reknar seg som kristen, men ikkje som religiøs.

På den måten er det eit mykje meir kristeleg spørsmål enn spørsmålet «Er du kristen?». Eller kva slag teologi er det du gjekv utrykk for dersom du støyter på Maria, som vart døypt som lita, og som ikkje har teke avstand frå trua si, og du stiller henne spørsmålet «er du kristen»?

Du kunne òg ha spurd «Er du framleis kristen?» Det kunne vore eit meiningsfullt spørsmål dersom du var uviss på svaret. Men kor ofte er det det ein lurer på?

Spørsmålet «Er du religiøs» impliserer at «me er i same båt, du og eg, men gjerne tek du trua på strørre alvor enn eg?»

På den måten er eg ikkje i tvil om at det, når du – ein kristen – snakkar med ein medkristen, då er det betre å spørja vedkomande om ho er religiøs enn å spørja om ho er kristen. Stutt sagt fordi spørsmålet «Er du kristen?» er eit mistenksamt sprørsmål. Medan «Er du religiøs?» er eit ettertenksamt spørsmål. Og det er eit spørsmål du kan retta du kan retta like mykje til deg sjølv som til den andre.

Gå til innlegget

Utan Krim, inga kake.

Publisert over 6 år siden

Ukraina utan Krim får ikkje Sevastopol-sponsa russisk gass. Det er det enkle reknestykket bak det å innlema Krim i Russland. Difor er det alvorleg å mista Krim. Difor har EU lova Ukraina 15 milliardarar dollar – same sum som Russland lova Janokåvitj.

Målet/Måva

Noreg veit kva det vil seia å ignorera nasjonale kjensler: Målet — på ukrainsk: måva – er framleis omstride her til lands. Og når folk på Krim slest på minnedagen til landsmålfaderen Taras Sjevtjenkå, er det ein parallell til norske målslåsskampar – då Det norske teatret vart skipa, gjekk det jo faktisk blodig for seg! Stoda for måva i Ukraina i dag er litt som i for målet i Noreg: Bokmålet — russisk – råder i daglegtalen og i mange bruksomstende. Men til skilnad frå Noreg, er målet – ukrainsken – nær einerådande som «dokumentspråk» – dvs i offentleg og offisiell tale. Og tilliks med nynorsken, tykkjer lingvistar at det er så som så om folk meistrar måva … Dessutan meiner mange at russisk er like ukrainsk som måva — og dei har mange gode kort på handa, vil eg meina (men meir om det i eit anna høve).

For mange russarar er alt dette noko kunstig – målet er kunstig og nasjonen er kunstig. Og kanskje er det også litt vanskeleg for utanfoståande å skjøna, nett som med nynorsken, kva plass måva – og russisken – eigenleg har …

Desse kulturelle tinga blandar seg so saman med dei meir økonomiske sidene av saka.

Gassprisen, gassprisen, gassprisen

Timosjenko har sagt at det viktige er gassprisen. Med dei nye styresmaktene på plass, er Harkåvavtala om «gassrabatt mot marinebase i Sevastopol» på ny eit tema. Mange nemner avtala i same andedrag som språklova. Det å avlysa avtala kunne ha same splittande effekt som det å annulera språklova. Mange i Ukraina – ikkje berre på Krim – ynskjer i marinebasen velkomen, og ikkje berre p.g.a. koplinga til gassrabatt. Men det er noko irrasjonelt over det når Timosjenko snakkar om å oppheva Harkåvavtala – vil ho tvinga Russland til å selja rimeleg gass?

Stabilnost

I mange utsegner frå Moskva er vektlagd at Russland treng eit stabilt Ukraina. Stabilitet er alt anna enn det Russland fekk, i og med Maidan-protestane. Harkåvavtala hadde gjeve stabilitet og resulterte i lånegarantien i 2013. Så kom Maidan. Og på pressekonferansen for snart ei veke sidan, vart Putin spurd om lånegarantien frå 2013 stod ved lag. Svaret var at dei vestlege partnarane ynskte at Russland skal yta støtta si gjennom IMF. Det er kanskje ikkje heilt sant, men ikkje heilt usant heller. Støtte via IMF er noko Vesten har snakka med Putin om i det siste. Men men mest var det ein indirekte måte å seeia at, nei, no vert det ikkje nokon pengar.

Vil ha, vil ha

Problemet med Ukraina, slik Russland ser det, er at ukrainarane krev, utan å vilja gje noko – eller nok – attende. For Ukraina har eit litlebrorkompleks.  Det meiner iallfall mange russarar. Mentalt er Ukraina framleis i Sovjetsamveldet. Demokrati vil for ukrainarane seia at dei endeleg kan kritisera Moskva. Moskva, som alltid (ut)nytta regionane. Utan å betala nok(o) attende.

Eit lite triks …

Frå russisk side er det tidlegare sagt at ingen marinebase er so mykje verd som det Russland betaler. Men med eit Krim som er uavhengig av Ukraina, kan gassprisen fastsetjast utan omsyn til Sevastopol, tenkjer Russland.

Leiken …

Aftenposten melder i dag at Irina Kljojeva frå Regionpartiet seier at utan at ho var til stadar, vart hennar røyst vart tald med då Krim-parlamenet røysta for union med Russland. Og ho er ikkje den einaste deputaten som har opplevd det same.

… steika

Baksida av medaljen, for det Russland no gjer, er at dei russiske kreftene i Ukraina vert latne i stikken. Her har Russland øst seg opp og snakka om fascistane i Kiev som er kome til makta på illegitimt vis, men så viser det seg at dei nøgde med å få Krim, liksom. Dermed er Russland og med på å fjerna ein viktig russisk impuls frå Ukraina. Og dei som nettopp likar å ha Russland tilstadar på Krim — dvs i Ukraina, dei taper no denne tryggleiken dette gav dei.

Det er streken i rekninga. Som Russland jo må forstå.

Men Krim sin historiske sus – og irritasjonen på den tullete nasjonalisme in Ukraina – er for tida tydelegvis for sterk.

Gå til innlegget

Fjernsynsvinkel på Ukraina

Publisert over 6 år siden

Skal ukraina-russarane få hjelp, også av Carl Bildt, til å stagga den ukrainske nasjonalismen? Eller ynskjer EU (med Noreg) og USA å halda fram med å overlata kritikk av dei ukrainske høgrekreftene til Russland?

Fjernsynsvinkel på Ukraina.

Skal ukraina-russarane få hjelp, også av Carl Bildt, til å stagga den ukrainske nasjonalismen? Eller ynskjer EU (med Noreg) og USA å halda fram med å overlata kritikk av dei ukrainske høgrekreftene til Russland?

Her er eit ferskt blikk på Moskva sett frå Kiev, forfatta som eit brev til Putin frå journalist Olga Gordijenko i nyhendebyrået UNIAN den 1. mars — ho gjer eit poeng av at ho er oppvaksen i Russland. Utifrå det ho skriv, er det tydeleg at ukraina-russarar ikkje har lett tilgang til russisk fjernsyn:

«Og så ringde ei klasseveninne meg frå Russland. Til mi overrasking fekk eg høyra at ho budde seg til å redda meg. For ho sit trygg ved di side og trur kvart ditt ord om hjelp til Ukraina i kampen mot terroren. Ho veit ikkje eingong at det som ser ut som kamp mot «terror» for oss luktar krig. Krig mellom mine klassekameratar og meg. Det har dei ikkje lyst å tru.»

http://www.unian.net/politics/891680-pismo-putinu.html

I tri månader hadde me protestane på Jevromajdan — Euromajdan. Kva handla dei om?

Ifylgje sosialantropologen Alexander Tymczuk i ein kronikk i VG 26 februar, var opprøret ein reaksjon på korrupsjon.

Men dersom det er korrupsjon som er forklaringa, kva er då grunnen til at revolusjonen i stor grad var ein Vestukrainsk aksjon? Er det meir korrupsjon i Vestukraina?

Korrupsjon fenger kanhenda norske lesarar, men er ei alt for enkel forklaring.

I Wikipedia heiter det at undersøkjingar har vist at ukraina-russarar flest ikkje tykkjer språspørsmål er av deira viktigaste problem.

Likevel, straks Janukovitj var ute or biletet og Verhåvna Rada kunne sleppa seg laus, vedtok parlamentet at språklova om bruk av russisk og andre minoritetsspråk i det offentlege, skulle trekkjast attende. Lova vart vedteken i Janukovitsj sin presidentperiode.

I russisk TV vart nyhendet straks snappa opp. I norske media har det vore lite om dette nyhendet. Vedtaket var så drastisk at Europarlamentet raskt engasjerte seg i saka. Og den fungerande presidenten har sidan meldt at han kjem til å leggja ned veto mot vedtaket. (I staden ville han få hasteutarbeidd ei ny lov.)

Russiske nyhende slapp og til andre nyhende som norske massemedia i liten grad har dvela ved. Russiske TV-sjåarar har t.d. gong etter gong fått sjå opptak av mishandlinga av ein av dei guvernørane som mobben (også kjend som «fredlege demonstrantar») avsette.

Slikt gjer det inntrykk.

Kva hadde svenskane sagt om Noreg dersom mobben kasta fylkesmannen i Bergen, Sponheim, på gata? Hadde Carl Bildt late vera å snakka høgt om det?

Regionpartiet er framleis største partiet i Verhåvna Rada. Men ein del av deira folkevalde har gått ut or partiet. Janukovitsj hevda at mange partikontor var vandaliserte. Han kunne difor skjøna at folk trekte seg frå partiet. Påstandande om denne vandaliseringa har vore tilbørleg kringkasta i russiske media.

Også den dagen so mange vart drepne i Kiev, var russisk TV på plass. Ei av meldingane deira var at ein av medarbeidarane hadde vore i Syria og kjende att eit våpen derifrå. Det vart sagt at det var eit svenskprodusert våpen. Russisk TV var og nøye med å få fram at også motprotestantar vart råka i denne kampen. I dag er det ingen som vil ta på seg ansvar for skota rundt Sjølvstendeplassen i Kiev. Media spekulerer i kven det var som skaut, kven dei var.

Då Janukovitsj «forsvann» vart det frå Timosjenko sitt parti hevda at han hadde fått ly i eit kloster tilhøyrande Moskvapatriarkatet. Det heile var ein provokasjon. Men politikaren som kom med provokasjonen nytta like godt høvet til å seia at kyrkjene tilhøyrande Moskvapatriarkatet spela ei negativ rolle, og slo til lyd for å slå dei saman med ei anna «nasjonalortodoks» kyrkje.

Religionsfridom tykjest ikkje stå høgt i kurs hjå sigerkreftene.

1. mars var det ein stor mars i Donetsk. Slagordet frå guvernøren var at dei ville snakka russisk, dei ville gå i kyrkjer som tilhøyrde Moskvapatriarket, dei ville ta vare på dei stolte tradisjonane til folk i dette området. Men dei ville vera del av Ukraina. Protesten inneheldt også eit minutts tagnad for offera på Majdan. Demonstrasjonen vart ifylgje UNIAN skjemd av ei gruppe Russlands-elskararar som veiva med russiske flagg og tydeleg ynskte tettare band til Russland — for å seia det slik. (Eg skal ikkje sjå bort ifrå at flagga fekk meir - og positiv - merksemd i russisk TV enn i UNIAN.)

I dag melde russiske Vesti (russisk nyhendeprogram på TV) at dei, til ein skilnad var samde med BBC: Revolusjonen hadde mange studentar og professorar. Men det var høgrekreftene — det som både i Russland og Ukraina går under namnet «høgresektoren» — som var best organisert og synte krefter. Likeeins uttala nyleg ein tidlegare KGB-kollega av Putin til den USA-sponsa, ukrainskspråklege radiokanalen Svoboda (som jamnleg vert sitert i Ukraina) at ein til 80% kunne takka høgrekreftene for sigeren i revolusjonen.

Høgrekrefter i Russland fører jamnleg til kritikk mot Russland, t.d. når dei driv med vald mot homofile. Me kan og dra fram den sterke kritikken mo valdelege og ikkjevaldelege høgrekrefter i t.d. i Skandinavia.

Kva står att?
Kvifor reagerer Russland?
Kva reagerer dei på?
På kva måte er det lov å vinna konfliktar?

Eit av stridsepla under Janukovitsj var ei ny lov om landsfemnande folkerøystingar — kva status skulle slike røystingar ha og koss skulle reglane for dei vera. Lova vart vedteken in 2012 men pådrog seg raskt kritikk frå Europa. Lova gav t.d. inntrykk av at presidenten på eige initiativ kunne leggja fram saker for folket til avrøysting og dermed unngå og omgå parlamentet.

Kritikken mot lova kan tykkjast rimeleg.

Det som derimot ikkje stod i lova var at utdregne, valdelege protestar, der politiet legg ned arbeidet, mobben kastar guvernørane på gata og «høgresektoren» tek over, er ein måte å gjenomføra regimeskifte.

Kvifor protesterte/protestererer Vesten ikkje?

Tydelegvis fordi ein var - og er - nøgd med utviklinga.
Det er Russland som er problemet. Meiner Vesten.

Har krigstrugsmålet alt byrja å verka? Har det gjeve ukraina-russarane ryggdekning?

Den ovannemnde demonstrasjonen i Donetsk, der bodskapen var ein ville vera russisk-ukrainarar, kom no, etter at krigstrugsmålet vart ein realitet. Og den Krim-busette, russiske innflyttaren, parlamentarikaren og miliardæren Vadim Novinskij frå Regionpartiet oppmoda seinare same dag landet til å halda saman og til å leggja bort framlegg som splittar landet, slik som avlysinga av språklova. Og det andre, liknande episodar.

Ein del russiske krefter melder seg altså, i ly av krigstrugsmålet, og seier at dei ynskjer å vera lojale, men at dei vil ha med seg russiskheita si inn i det «nye» Ukraina.

Spørsmålet er kanskje i alle høve stor forsvarsviljen til sjuande og sist er når det at du er russar, kulturelt og språkleg, atter og atter vert gjort til eit problem?

Russlandsforskar Julie Wilhelmsen snakkar 2. mars om det ein del nemner — den «redsla» Putin visst nok har for at utviklinga i Ukraina skal spreia seg. Det repeterte fokuset på «Putin» er ein undergravande retorikk i seg sjølv: Det er ein mann som er problemet.

Men det er ikkje berre Putin som er redd. Som ein kamerat frå Russland sa det: Vesten trur visst på alvor at det er demokrati dei driv med i Ukraina.

Gå til innlegget

Gresk-ortodoks kristendom på ukrainsk

Publisert over 6 år siden

Avisa Dagen rspelar -umedvite - på antirussiske strenger når ho skriv at «de fleste troende i Ukraina er medlemmer av den ukrainsk-ortodokse kirke som i 1992 brøt ut av den russisk-ortodokse kirke.

Den 28. februar publiserer avisa Dagen ved journalist Birgit Opheim ein  artikkel om Tursjinov der det heiter: 


«De fleste troende i Ukraina er medlemmer av den ukrainsk-ortodokse 
kirke som i 1992 brøt ut av den russisk-ortodokse kirke.» 

http://www.dagen.no/2014/02/28/samfunn/kiev/viktor_janukovitsj/det_kristne_felleskap/215517 

Dette er sant, men heilt usant. 

For det fyrste heiter det «ukrainske ortodokse kirke» og ikkje 
«ukrainsk-ortodokse kirke» — to adjektiv i staden for eitt. For det 
er ikkje er tale om nokon serskild «ukrainsk-ortodoks» ortodoksi for 
Ukraina - det er berre snakk om den ortodokse kyrkja inne i Ukraina. 
Mange utanforståande elskar å påstå at Den gresk-ortodokse kyrkja er 
so brennande knytt til «nasjonalitet» — det er vel dette som er 
grunnen til at ein talar stemplar henne som «serbisk-ortodoks», 
«russisk-ortodoks» og no altso «ukrainsk-ortodoks». Men dette er alt 
så mistyddd «snillheit» og «forståsegpåisme». Det rette er å 
kutta ut bindestreken og å nytta to adjektiv i bunden form: «serbiske 
ortodokse», «russiske ortodokse», «ukrainske ortodokse». Det 
einaste tilfellet der det er rett med bindestrek er for uttrykket 
«gresk-ortodks». Dette fordi «gresk-ortodoks» eigenleg står for 
«rom-ortodoks». Her er det verkeleg tale om ein viss type ortodoksi, 
nemleg den greske - eller byzantiske - forma for ortodoksi. 

Kven vert fyrst med å gjera dette rett — Dagen eller Vårt Land? 

So er det sant at dei fleste truande i Ukraina tilhøyrer den Den 
ukrainske ortodokse kyrkja, dette er den største kyrkja i Ukraina. 
Estimat seier at ho utgjer frå 75 % — eller mindre – av 
folkesetnaden. 

http://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_Orthodox_Church_%28Moscow_Patriarchate%29#History 

So er det usant at kyrkja «brøt» ut or Den russiske ortodokse kyrkja. 
Faktisk er Den ukrainske ortodokse kyrkja framleis tilslutta 
Moskvapatriarkatet. Sjøvstendet i 1992 var noko som kyrkjene som 
høyrer inn under patriarkatet i Moskva var samde om. Det kom difor 
ikkje til noko brot — Den ukrainske ortodokse kyrkja er framleis i 
famnen åt Moskvapatriarket. 

Det sanne er at Den ukrainske ortodokse kyrkja fram til 1992 ikkje var 
ei sjølvstendig kyrkje, men ein del Den russiske ortodokse kyrkja 
(Moskvapatriarkaet). Men så, i 1992, avgjorde styret for 
Moskvapatriarket (og metropolitten av Kiev var del dette styret) at 
Kiev-kyrkja skulle få status som autonom - dvs sjølvstendig - kyrkja. 

Som affiliert med Moskvapatriarkatet seier det seg sjølv at Den 
ukrainske ortodokse kyrkja ikkje er ei kyrkje som hyser sterke 
aversjonar i mot Moskva. Tvert i mort er det eit døme på dei heilt 
reelle sterke banda til ortodoksien i Russland. 

Ikkje dess mindre har Den ukrainske ortodokse kyrkja vorte utsett for 
politiske åtak no etter at det valdelege opprøreret i Kiev og i 
Vest-Ukraina enda med siger til protestantane. Fedrelandspartiet 
(Timosjenko sitt parti) er eit parti der ein del nærer mistankar til 
Den ukrainske ortodokse kyrkja. Eg har sjølv høyrde ein tilhengjar 
snakka om korleis han såg på prestane i denne kyrkja som spionar. Det 
var difor kan henda ikkje overraskande då ein politikar frå 
Fedrelandspartiet nettopp hevda nettopp at Janukovitsj gøymde seg i eit 
kloster tilhøyrande denne kyrkja. Hyrden for dette klosteret omtalar 
det heile som ein provokasjon. Men ikkje dess mindre nytta politikaren 
frå Fedrelandspartiet høvet til å hevda at den Moskva-tilknytta 
Ukrainske ortodokse kyrkja «framleis» spelar ei negativ rolle i 
Ukraina og han meinte difor — noko ein gong — at dei no burde syta 
for å få ei heilt ukrainsk kyrkje — kan henda den 
«ukrainsk-ortodokse» kyrkja som Dagen snakkar om ... ? 

Gå til innlegget

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Les flere