Per Steinar Runde

Alder: 72
  RSS

Om Per Steinar

Lækjar i Herøy 1977-2008. Utanom yrket interessert i m.a. sjakk, historie, samfunnsspørsmål og kulturdebatt.

Følgere

I Vårt Land (på nett) og på Verdidebatt får Hans Erik Hallerud Sundkvist påstå at muslimar ikkje har full ytringsfridom i Noreg. Men då argumenterer han mot ein stråmann.

I artikkelen skriv han m.a. følgjande:

"Muslimers begrensede muligheter til å ytre seg kritisk til sjikanerende  karikaturtegninger, kommer kanskje best til uttrykk når Solvang antyder  at drapet i Frankrike viser at muslimer ikke tåler religionskritikk. En  ting er at han kollektiv ansvarliggjør muslimer for en handling som én  enkeltperson har utført. En annen ting er at Solvang fremstiller  motstand mot karikaturtegningene som ensbetydende med motstand mot  religionskritikk."

Å reagere med drapstrugslar eller drap er iallfall det ultimate bevis for at ein del muslimar ikkje toler at nokon pirkar ved deira religion eller "profet". Ei slik handling kan knapt kallast "motstand", men heller terror av grovaste slag, der målet openbert er å kneble alle andre. Motstand mot karikaturar inneber sjølvsagt motstand mot ein type kritikk.

Både i Noreg og i Vesten generelt kan muslimar ytre seg fritt og sjølvsagt også kritisere andre sine ytringar, inkludert harselas og karikaturar dei ikkje likar. Det er nettopp dette muslimen Hallerud Sundkvist her får gjere, med full oppbacking frå Vårt Land.

Både han og andre muslimar har sjølvsagt lov til å argumentere for at dei og deira "profet" skal få unntak for kritiske ytringar. Men meiner Hallerud Sundkvist dei bør få dét, kan han ikkje kallast ein"tros-, ytrings- og religions­frihetsforkjemper" , slik han presenterer seg. Vil han vedstå seg sln eigenomtale, må han derimot gje andre same retten til å kritisere og harselere. Noko anna ville vere dobbelmoral og hykleri.

Gå til innlegget

Ødegaards vanskelege vedkjenning

Publisert rundt 2 måneder siden

Under tittelen "En stadig vanskeligere bekjennelse" skriv Tor Martin Ødegaard at folk har fleire gode grunnar for å vende kristendommen ryggen.

Ødegaard nemner m.a. lukka og fordomsfulle frikyrkjelege miljø, manglande forståing blant kristne for lesbiske og homofile, sympati for 'lygnaktige' Trump og ikkje minst støtte til ytre høgre:

"Kanskje er det verst med de kristne miljøer som støtter opp under nettsteder for ytre høyre, som f.eks. Document.no der Fjordmann legger ut sine «prekener»"

Denne grunngjevinga har Vårt Land funne så vektig at artikkelen er publisert også på nettsida til avisa.

Toppstyrte miljø er ikkje spesielt for kristne. I Arbeidarpartiet si stordomstid sa landsfader Gerhardsen at "noen av oss har snakket sammen", og då var saka i realiteten avgjort. Eg er elles samd i at innsyn er viktig og lukka miljø skadelege, same kvar dei finst.

Det er ikkje berre homoterapi i kristen samanheng som treng kritikk og innsyn, men også LHBTI-aktivistar og Foreininga for kjønns- og seksualitetsmangfald.

Trump er ikkje alltid så korrekt i detaljane, men historieprofessor Niall Ferguson (37 minutt ute i dette intervjuet) meiner han vart vald fordi han sa sanninga om dei viktige sakene, m.a. at globalisering og innvandring tener berre dei som er rike frå før.

Document er konservative og vil bevare nasjonen Noreg, men høyrer ikkje heime på "ytre høgre" fløy. Redaksjonen er meir samd med Sigurd Skirbekk, som sa det slik i boka Nasjonalstaten: "Å være for velferdsstaten, men mot nasjonalstaten, det er ikke progressivt. Det er selvmotsigende."

Men framfor alt bør Ødegaard, som skuldar andre for lygn, sjølv vere sannferdig. Eg har skrive om lag femti artiklar på document.no, men framfor alt lese dei fleste andre som har stått der siste ti åra. Nokon artikkel av "Fjordman" har eg til gode å sjå, men om så var, må også hans synspunkt bli vurderte på grunnlag av kva fakta og slutningar dei byggjer på.

Ødegaard skriv dette om korleis han prøver å unngå å støyte folk frå seg:

"Når jeg kommer opp i samtaler der det er naturlig å bekjenne min tro, har jeg begynt å forklare meg, og unnskylde meg, slik at jeg ikke fremtrer som en intolerant person som deler ytterliggående synspunkter."

Dette er vel ikkje heilt i tråd med kjernen i Jesus sin bodskap.

Gå til innlegget

Kva skaper eller fjernar gudstru?

Publisert 2 måneder siden

Når folk er sikra sosial tryggleik og god utdanning, sluttar dei fleste å tru på Gud, meiner programskaparane bak "Sånn er Norge". Men årsaka er heller at barn og ungdom i mange land er utsette for massiv påverknad frå ein gudlaus kultur.

I serien "Sånn er Norge" drøfta Harald Eia måndag, 29. september kvifor stadig færre nordmenn er religiøst truande. I 1947 kalla 85% seg kristne, medan berre 30% av befolkninga no seier at dei trur på Gud, Allah eller andre gudar. 48% trur ikkje i det heile på ei høgare makt, og resten, 22%, er vel då tvilande.

Tilsvarande utvikling har skjedd også i andre land der befolkninga har god utdanning og sosial tryggleik, men ikkje i land med stor folkevekst og usikre levekår. Fordi religiøse får flest barn, har dei likevel auka sin prosentdel fram til no, jorda sett under eitt. Når lite skulegang, mange bekymringar og kortare levealder fører til at fleire trur på ein gud, seier Harald Eia spøkefullt at var han religiøs leiar, ville han prøvd å fjerne velferdsstaten og i tillegg starte ein krig, for då ville flokken hans lettare kapre tilhengarar.

Det er gammalt nytt at behovet for ei gudstru kjennest sterkast når livet er skjørt eller går mot slutten. Omvending på dødsleiet var kanskje meir vanleg før, jmfr det respektlause ordtaket "når fanden blir gammal, går han i kloster". Å ty til bøn i farens stund har vore vanleg til alle tider. I diktet "Juleaftenen" slår Henrik Wergeland fast: "I slikt et vær, da får du bønner, Gud". Langs Norskekysten, men også på Færøyane, der prosentvis endå fleire har yrket sitt på det lunefulle havet, kjenner folk seg att i Bernt Støylens salme "Gud signe vårt folk der dei siglar og ror", der andre verset lyder slik:

Sitt levebrød har dei på brusande hav,

med berre ei fjøl mellom seg og si grav.

I stormvêr og fåre

forkomne og klåre,

dei har ikkje mykje å tryggja seg til.

Gud Fader, du styrkja og trøysta dei vil!

Til 50-årsmarkeringa av tragedien i Vesterisen, der fem skuter og 79 fangstfolk kom bort i 1952, skreiv Rasmus Fløtre ein prolog, der han m.a. seier:

Eg har stundom sendt ein tanke til deg som er så stor
at du aldri treng ein Gud, og til å be.
Eg sku' gjerne sett deg skjelvande i dødsangsten om bord
der du djupt i bøn fekk bøye dine kne.

Den dramatiske historia om korleis han og mannskapet på fangstskuta "Rundøy" med nauda greidde å ri av orkanen, kan lesast her.

Men frykt eller andre kjensler kan ikkje åleine skape gudstru, slik Eia & Co vil ha det til. Har ikkje folk eit forhold til Gud frå før, vil dei heller ikkje få det i farens stund. Etter kristen truslære kjem trua når ein høyrer Guds ord forkynt, slik Paulus seier i Romarbrevet. Og til tidlegare, dess betre. "Lær den unge vegen han skal gå, så vik han ikkje av når han blir gammal", står det i Ordtaka.

Det er dei unge som lettast og sterkast let seg påverke, og denne kunnskapen er brukt av både gode og dårlege styresmakter til alle tider. Konfirmasjonsopplæring vart innført i Danmark-Noreg i 1736 og allmenn skulegang i 1739. Seinare har både nazismen, kommunismen og maoismen målmedvite forma barn og ungdom etter sine ideologiar. Eg har sjølv boka "Handbok i barneindoktrinering", skriven av ein overtydd sosialist. Når Noreg gradvis har blitt avkristna etter krigen, er årsaka rett og slett at kristen forkynning har blitt bytt ut med annan ideologisk påverknad gjennom media, og i opplæringa frå barnehage til universitet. Dette er gjort med vitande og vilje av folk som ønskte ei slik utvikling og hadde makt til å gjennomføre ho. Etter at kristen tru og kultur vart vengeklipt, kan dagens herskarar lettare fjerne også nasjonalstaten og det reelle folkestyret, slik Kaj Skagen har skrive om i boka "Norge, vårt Norge", og Terje Tvedt og Finn Olstad delvis har kome inn på i bøker frå siste åra.

Avkristninga skjer iallfall ikkje p.g.a. konflikt med vitskapen. Når vi i mi ungdomstid nemnde skapinga, fekk vi høyre at universet alltid hadde vore der. Dagens vitskap meiner derimot at alle galaksane har sprunge ut frå ein uhyre liten, men tett "singularitet" på kort tid, og at rømda enno utvidar seg, eit bilde som liknar mistenkjeleg på ei skaping. Men sjansen for at noko slikt skal skje av seg sjølv, er mindre enn mikroskopisk, gitt alt som må klaffe. Den einaste forklaringa som då utelukkar ein Skapar, er teorien om "multivers",  dvs at det har skjedd ei uendeleg mengde med spontane universdanningar. Det er spekulativt. Då er det trass alt enklare å tru at Gud har ein finger med i spelet.

Gå til innlegget

Svar til Salman Rehman

Publisert 3 måneder siden

Salman Rehman stiller nokre spørsmål til innlegget mitt "Er Muhammed ein profet også for Vårt Land?"

Rehman skriv "vårt land", dvs med små forbokstavar. Eg vil berre presisere at eg skreiv om avisa "Vårt Land", og ikkje om landet Noreg.

Eg ser ikkje bort frå at Rehman har rett i at dei som tek islam på alvor, er meir lovlydige enn dei han kallar kulturmuslimar. Men det var trass alt eit sentralt  dogme i islam dei omtalte ungdommane ville "forsvare".

Tidlegare brukte SSB begrepet "innvandrarbefolkninga" om innvandrarar og deira barn. No har dei endra det til gruppene "innvandrarar", "barn av innvandrarar" (dvs begge foreldra er innvandrarar) og "øvrig befolkning". Eg trur som Rehman at mange av dei som hoppa over politisperringane i Bergen var "barn av innvandrarar", men det kan også vere einslege, mindreårige asylsøkjarar mellom dei. 

Sjølv synest eg det er urimeleg å kalle ein person "nordmann" berre fordi han eller ho er fødd i Noreg. Då ser ein heilt bort frå kva etnisitet og kultur har å seie for identiten. Tilsvarande gjeld sjølvsagt også for innvandrarar til alle andre land, inkludert Pakistan og Afghanistan. Måten dei aktuelle personane reagerte på, var iallfall svært lite "norsk". Her til lands har vi tradisjonelt hatt både respekt for og tillit til politiet. 

Innlegget mitt hadde mest brodd mot Vårt Land, som eg ikkje syntest tok på alvor kor viktig respekten for politiets maktmonopol er for rettsstaten vår. Men sjølvsagt er eg også opprørt over oppførselen til vandalane, både i Bergen og Oslo.

Eg ser det meste av innvandring frå muslimske land som ei ulukke for vårt eige, framfor alt fordi det er ein irreversibel prosess og fordi det byr på så store problem, både økonomisk og sosialt. Tilhøva i den muslimske del av verda tyder ikkje på at islam kan skape liberale og demokratiske samfunn. 

Dette er ikkje til hinder for at eg har tillit til mange muslimske innvandrarar, både truande og fråfalne. Du verkar t.d. som ein person det går an å diskutere med.

Gå til innlegget

Muhammed - ein profet også for Vårt Land?

Publisert 3 måneder siden

Er det "umenneskeleg" eller i pakt med kristen truslære å seie at Muhammed var ein falsk profet?

Politiet representerer det offentlege valdsmonopolet, som sikrar oss ein rettsstat. Derfor trur eg folk flest vart sjokkerte då dei såg kor lite respekt muslimske innvandrarungdommar viste for politiet i Bergen og Oslo sist veke.

Men avisa Vårt Land er ikkje sjokkert. På leiarplass 1. september skreiv dei: 

"Det er lett å forstå sinnet og frustrasjonen til disse få antirasistene som går over streken i møte med Sians menneskefiendtlige ideologi."

Dette er sterkt misvisande. Dei som brukte vald, var verken få eller antirasistar. Og det var slett ikkje "Sians menneskefiendtlige ideologi" dei reagerte på. I ein NTB-artikkel som Vårt Land sjølv har publisert, stod det ordrett slik om angrepet i Bergen:

"I en video NTB scanpix tok opp under demonstrasjonen går det fram at angrepet på Sian-lederen skjedde rett etter at Thorsen omtalte Muhammed som en «falsk profet». Det samme har et vitne bekreftet til VG." 

Vårt Land, som oppfattar seg som ei kristeleg avis, kan vel ikkje vere usamd med Thorsen når det gjeld Muhammed. Viss Vårt Land meiner det er "umenneskeleg" å seie noko slikt om "Profeten", eller jamvel reknar med at Muhammed i si tid fekk ein guddommeleg bodskap, bryt avisa med all kristen tradisjon og truslære. Poenget her er ikkje kva muslimar trur, men kva vi andre skal få lov til å meine og seie høgt.

Gå til innlegget

Mest leste siste måned

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Les flere