Øystein Skauge

Alder: 65
  RSS

Om Øystein

Prost, Åsane prosti

Følgere

Dialog. Fredsarbeid? Diakoni? Eller misjon?

Publisert 23 dager siden - 261 visninger

Når vi spør oss sjølve: Er dialog fredsarbeid, eller diakoni, eller misjon?, så er svaret rett og slett: Ja. Ja til alt.

Direktør i Areopagos, Raag Rolfsen, kommenterer den 27.september mitt tidlegare innlegg i VL som bar tittelen «Bak dialogen opnar misjonen seg».
Han set ord på  oppfatningar som eg er godt kjend med. Det som undrar meg, er at det Rolfsen løftar fram som rett inngang til å definere den kristne dialogen, synest å vere noko einspora og lite ope for dette som nettopp er hovudpoenget med heile dialogen slik han sjølv definerer den.
«Dialog er møte ansikt til ansikt, mellom likeverdige parter, uten skjulte hensikter. Jeg går inn i en dialog, ikke for å forandre den andre, men for å ta del i den gjensidige forandringen som kan skje gjennom et møte». Slik refererer Rolfsen sitt eige, og organisasjonen Areopagos, sin definisjon av dialog.

Eg etterlyser enno ein gong dette å kunne ha fleire tankar i hovudet på same tid.

Sjølv løftar han fram Jesu ord frå Bergpreika: «Sæle dei som skaper fred. Dei skal kallast Gud born» (Matt.5,9). Dette er Rolfsens viktigaste veg inn i dialogen.
Eg seier: Glimrande! Å skape fred er noko av det aller største ein kristen kan gjere, og arbeide for. Kan ein lukkast i det, trur eg Gud ser på det med største glede.
Likevel. Om ein muslim og ein kristen gjennom dialogen begge skaper fred, gjer ikkje det muslimen til kristen, til eit Guds barn. Ikkje før muslimen i tru på den treeinige Gud let seg døype for å tilhøyre Kristus. Men dialogarbeidet har sjølvsagt vore uendeleg viktig. Og eg kan ikkje tenkje meg at den kristne gjennom møtet med muslimen ikkje har vorte påverka av argument med røter i Islam. Det har skjedd ei gjensidig forandring. Fred har grodd fram. Dialogen har bore frukt.

Lat oss halde oss til ord av Jesus, skrivne ned i Matteusevangeliet. Går vi til det 25.kapitlet, kan vi i versa 31-46 lese det mektige avsnittet som i vår Bibel har overskrifta «Domen». Her møter vi Meisterens ord om kor viktig diakonien er. «Alt de gjorde mot eit av desse minste syskena mine, det gjorde de mot meg.» (Matt. 25,40)
Rolfsen peikar i sitt innlegg på at «Det er stor enighet blant kirkelige diakonale aktører om at man ikke hjelper mennesker i nød fordi de skal omvende seg». Sjølvsagt er det slik!
Difor har vi gjennom årrekkjer sett at nettopp misjonsorganisasjonane har drive utstrakt diakoni utan vilkår av noko slag. Med stor medkjensle og idealisme har misjonærane gått inn der nauda var størst. Nokre av dei med eit klårt mål om også å forkynne med ord om kven som har drive dei til dette (F.eks Normisjon, Misjonsselskapet, m.fl.) Andre har blankpussa den diakonale profilen. Kirkens Nødhjelp er mest kjend hjå oss. Det er ingen tvil om at denne organisasjonen driv genuin diakoni, utan at dei sjølve har eit missionalt sikte. Det gjer ikkje organisasjonen mindre  verdifull, eller mindre kristen, av den grunn. Diakonien har ein eigenverdi i samsvar med Jesu ord: «Alt de gjorde mot eit av desse minste syskena mine, det gjorde de mot meg.»

Så var det tilbake til dialogen. Organisasjonen Areopagos har henta namnet sitt frå det som ein gong hende i Athen der Paulus held den berømte tala si på Areopagos. Den er referert i Apostelgjerningane 17,16-34.
Kanskje er dette det viktigaste avsnittet i heile Bibelen som omhandlar misjon, ved sida av Jesu misjonsbefaling i Matt.28? Her ser vi at Paulus er veldig frimodig i det å forkynne Kristus i møte med dei han samtala med, dei han var i dialog med.

Dette frimotet skal ikkje den kristne leggje bort. Heller ikkje i dialogsituasjonen som oppstår når kristne møter menneske som trur på ein annan måte enn i samsvar med luthersk vedkjenning eller den kristne religionen. Men vi startar ikkje der når vi går inn i dialogen. Kanskje kjem vi ikkje eingong så langt at vi avsluttar dialogen med å vitne , eller misjonere, som nokre vil kalle det for?
Men det var dette med å vere opne for at det kan skje. Vere opne for at Anden kan opne dørar, gjennom dialog, diakoni, fredsarbeid, eller rein evangelisering.

Eg håpar ikkje at det Raag Rolfsen uttrykkjer om å møte «ein større Gud», samstundes ber i seg er Gud er for liten for oss når han pålegg oss om å vere vitne om han til endane av jorda.
Eg tenkjer at når vi spør oss sjølve: Er dialog fredsarbeid, eller diakoni, eller misjon?, så er svaret rett og slett: Ja. Ja til alt.

Gå til innlegget

Dialog eller misjon? Bak dialogen opnar misjonen seg.

Publisert rundt 1 måned siden - 158 visninger

Teolog Ivar Bu Larssen meiner at kyrkja ikkje etterlever Jesu misjonsbefaling i møte med muslimar. Han har eit poeng. Eg er av dei som har engasjert meg i dialogarbeid. Eg har tru på det. Difor er eg styreleiar i Kirkelig Dialogsenter Bergen. Men eg har også tru på misjon.

Eg meiner at kyrkja må ta Jesu bod om å gå – døype og lære på alvor. Dialog skal etter mi oppfatning ha eit mål der framme ein stad om at mi tru også skal bli trua til dei eg er i dialog med.

Men nettopp i møte med det Ivar Bu Larssen set fingeren på, dialogmøtet mellom kristne og muslimar, tenkjer eg at dialogen er eit verktøy der ein er veldig tydeleg på at vegen til konvertering eller omvending er ein lang og kronglete veg. Difor må og skal dialogen skje i djup respekt for at andre menneske har ei overtyding. Ei overtyding eg ikkje kan dele, men som eg kan lytte til, observere og kjenne igjen når eg sjølv er overtydd om at Jesus faktisk er vegen, sanninga og livet. Den einaste vegen. Den einaste sanninga. Og sjølve livet. Det evige.

Larssen viser til boka av Sunniva Gylver og Bushra Ishaq. Eg har ikkje lese boka, og det er sjølvsagt meiningslaust å kommentere den då. Men om det er rett at Gylver berre finn positive sider ved Islam, slik Larssen hevdar, så må han ha rett i at vi ikkje skal oversjå det han kallar for «dokumenterte  problem med æreskultur, homfobi og antisemittisme i muslimske miljøer i Norge». Sjølvsagt ser vi alle desse problema. Det finst fleire problem også, som ikkje er nemnde. Men nettopp i møte med desse problema, er dialogen viktig. Respektfull tilnærming er utelukkande eit gode, sjølv om vår respekt ikkje alltid vert returnert eller forstått slik vi som kristne gjerne skulle ynskje. Utan dialog handlar det fort om konfrontasjon. Det kan lett verte farleg.

Men så er det faktisk også slik at eit fleirtal av muslimar som bur i landet vårt ikkje er eit problem for nokon av oss. Dei tilpassar seg til norsk kultur over tid, samstundes som dei held på trua si og tilber Allah i moskeen. Dei utdannar seg og tilfører samfunnet vårt ein rikdom av arbeidskraft, naboskap og eit fleirkulturelt levesett som nordmenn kan lære mykje av. Ikkje minst i møte med den vennlege og fredfulle varianten av islam er dialog viktig.
Og her må vi som kristne og som kyrkje også våge å ha to tankar i hovudet på same tid.

Dialog først. Varsam tilnærming. Respektfull lytting. Tileigning av kunnskap om det som er framand.
Misjon dinest. Trygge på vår ståstad og uredd for konflikt, kan vi etter kvart by inn til både kyrkjeleg fellesskap med udøypte muslimar, og til reelle religionssamtalar der vi kan vitne om vår tru, og kanskje til og med seie rett ut at mi tru er dette: At Jesus faktisk er vegen, sanninga og livet. Den einaste vegen. Den einaste sanninga. Og sjølve livet. Det evige.
Men det må gjerast samstundes som vi har opne øyrer for ei anna tru, for ein anna veg. Vi kan ikkje fylgje gjennom Ramadan og bønetider. Vi kan ikkje likestille Bibelen og Koranen. Men vi kan lytte. Lære. Forstå.

Muslimane trur på ein gud, Allah.
Kristne trur på ein treeinig Gud. Fader, Son og Heilag ande.
Ikkje minst det at trua vår inneber tillit til den tredje personen i guddommen, Den heilage ande, gjer at vi kan gå inn i frimodig dialog med dei som trur på andre måtar enn vi gjer i den kristne kyrkja. Anden er den fremste garantist for at det er meiningsfullt å drive dialog med eit mål om at Jesu misjonsbefaling kan oppfyllast i møte med andre religionar.

Ivar Bu Larssen hevdar at vår kyrkje ikkje etterlever Jesu misjonsbefaling.
Eg skulle ynskje at fleire av dei mest sentrale leiarane innan dialogarbeidet i kyrkja vår kunne tilbakevise hans påstand ved å vere endå tydelegare på at bak dialogen opnar misjonen seg.

Gå til innlegget

Kan vi snakke til den døde i gravferda?

Publisert over 6 år siden - 6731 visninger

Døden er den grensa som ingen kan krysse for å halde fram samvær, samliv eller samtale. Det vi ikkje fekk sagt til eit menneske mens hjarta enno slo, er det for seint å seie når livet er gøymt under kistelok og blomsterdekorasjon.

Minneorda om avdøde i ei gravferd er viktige. Presten som forrettar gravferda må leggje mykje arbeid ned i å lytte seg fram til det dei pårørande ynskjer skal kome fram for å kaste lys over minnet om den døde. Det som seiest må vere sant, utan at alt som er sant treng å verte sagt.

Ofte er minneorda som presten framfører det einaste som vert sagt om avdøde. Likevel er det langt frå uvanleg at også andre har ordet og ber fram helsingar og minneord ved kista. Frå kyrkja si side er det rett og godt å oppmuntre dei pårørande til å stå fram med sine personlege helsingar. Nokre korte setningar frå dei aller næraste kan få fram myke meir enn mange velformulerte ord frå munnen til ein prest som slett ikkje kjende avdøde.

Men på eit punkt bør presten rettleie dei som skal halda minnetale, dersom presten får sjansen til det. Den avdøde bør i ein slik tale omtalast i tredje person, som eit menneske som var blant oss fram til døden kom, og ikkje tiltalast i andre person med "du", som om vedkomande framleis er i live.

Det er ikkje kyrkja si tru at vi som lever att når eit menneske døyr frå oss kan halde fram å samtale med den som er død. Ikkje kan vi tale med, for den døde svarar ikkje, og ikkje kan vi tale til, for den døde høyrer ikkje.
Derimot kan vi tale om den den døde. Vi kan minnast den døde.  Vi kan teikne eit bilete av den døde som kan skine i ei ramme av takksemd for alt vi hadde i lag.

Men noko av det alvorlege med døden er nettopp dette at døden er den grensa som ingen kan krysse for å halde fram samvær, samliv eller samtale. Det vi ikkje fekk sagt til eit menneske mens hjarta enno slo, er det for seint å seie når livet er gøymt under kistelok og blomsterdekorasjon.

Dette er ei sak som prestane som møter sørgjande i samtalar framfor ei gravferd må kunne ta opp på ein varsam måte. Vi kan ikkje sensurere sørgjande sine eigne ord, men vi kan vegleie og rettleie på ein god måte.

Gå til innlegget

Gulen eller Vålerenga?

Publisert over 7 år siden - 1150 visninger

Eg sit på hytta mi i Nordhordland. Ferien har senka seg. Klatrar eg opp i eit tre slik at utsynet vert litt vidare, ser eg over fjorden. Der reiser fjella i Gulen seg. Mellom dei ligg øyane, holmane og fjordane. Men ingen prest vil dit?

Kollega Geir Sørebø traff blink med si spissformulering, Vålerenga 23 - Gulen 0. Prestestillinga i denne kommunen, ytst i Sognefjorden, framleis i Ytre Sogn prosti, men truleg etter kvart tilknytta Nordhordland prosti i følgje siste utlysingstekst, vart lyst ledig. Samstundes kom også sjølvaste Vålerenga. Mediefokuserte Vålerenga. Kven vil overta prestejobben, der midt i Oslo, med fotballag og ein forgjengar som visste å stikke seg fram? 23 ville overta der. Men ingen i Gulen.

Det er godt at det kjem fram enno ein gong, det vi alle har visst i lang, lang tid. Det er rett og slett vanskeleg å rekruttere prestar til Den norske kyrkja.
Denne gongen fekk det eit nesten absurd utslag. 23 - 0.

Det gav grunnlag for viktige avisdiskusjonar no i sommartida.
Men sant å seie trur eg det er nokså tilfeldig at det vart slik. Hadde Gulen fått den eine søkjaren som var naudsynt for å få ei tilsetjing, ville ingen løfta eit augebryn.
Eg veit ikkje om eg skal våge å seie det, men eg tar sjansen: Heldigvis fekk Gulen ingen søkjarar. Denne gongen. Eg trur dei kjem etter kvart.

Kanskje Jarle Veland får napp med sitt modige utspel om toppløn? Ikkje dumt det. Men sant å seie trur eg ikke at han får jobben på dei vilkåra.

Det ingen skriv i avisa om, er dei mange, mange prestestillingane som vert lyste ut og som får ein eller to søkjarar. Det kan sikkert skje i Oslo eller deromkring også. For alle veit at akkurat denne gongen fekk Vålerenga reklame som knapt nokon ledig prestestilling har fått på lang, lang tid.

Eg var fram til for 1 1/2 månad sidan sokneprest i ein stor, attraktiv, aktiv, bynær og tilnærma urban kyrkjelyd på Askøy. Flott bustad. 15 minuttar frå fisketorget i Bergen. Då eg gjekk over i anna prestestilling melde det seg to søkjarar. Heldigvis dugande prestar, så ingen der treng klage over at at det ikkje kjem ny prest på plass. Men to søkjarar til ein slik soknepreststilling er utruleg lite.

Då er poenget: Det er rett og slett for få prestar som er ledige til at søkjarlistene kan verte særleg lange.

Trygve W. Jordheim har ein kommentar til situasjonen i dagens VL.
Hans konklusjon er at kyrkjelydane må rekruttere eigne prestar.
Det er for så vidt ein god tanke. Men når eg set meg ned og tenkjer etter kva for prestar vi har her i prostia rundt Bergen, f.eks. i Nordhordland der eg nett no sit, og der eg kjenner mest alle prestane, eller i Vesthordland der eg har vore prest i 9 år, eller i Arna og Åsane der eg nett har teke til som prost, så ser eg at ca 3 av 4 prestar i dette store området er rekrutterte frå Hordaland fylke. Dei aller fleste av oss snakkar bergensk eller strilemål. Litt tilflytting har vi. Heldigvis! Elles vert det eit teologisk innavl som ikkje er av det gode.

Gjennom årtier har altså kyrkjelydane her vest i stor grad rekruttert eigne prestar.

Finst det då ingen veg ut av dette vanskelege terrenget?
Personleg ser eg to tiltak som eg har tru på. Det eine kortsiktig: Lytt til Jarle Veland og våg å ta i bruk økonomiske verkemiddel. Ikkje berre for enkeltstillingar, men for presteskapet sett under eitt. Skal vi få tilbake ein del av dei mange presteutdanna personane som i dag har fått betre betalte jobbar på andre stader i samfunnet, vil dette tvinge seg fram.

På lengre sikt handlar det om kyrkja si store åndelege utfordring: Å forkynne slik at unge menneske lyttar og opnar seg for kallet frå Gud til å gjere teneste i kyrkja vår. Den norske kyrkja. Det er om dette den vesentlege dabatten må handle i tida som kjem.

Gå til innlegget

Kva er kyrkja si oppgåve?

Publisert nesten 8 år siden - 16 visninger

Ein liten notis på side 21 i Vårt Land for 3.januar fortener ein kommentar. Det er eit sitat frå Steinar Ims som har skrive leiarartikkel i ”Nytt norsk kirkeblad”, utgjeve av Det praktisk teologiske seminar ved Universitetet i Oslo. Ims skriv  om ”Kirkens oppgåve”. Det er i flg avisnotisen ”å frigjøre og myndiggjøre mennesker i møte med livet”.

Og eg som alltid har trudd og lært at kyrkja si oppgåve hadde noko med Gud å gjere. Med Kristus å gjere. Noko om å leggje eit grunnlag for eit liv i tru på Jesus. Ei tru som vert skapt ved Anden gjennom evangeliet og sakramentforvaltinga.

Eg må ta atterhald om at den korte avisnotisen ikkje gjev eit fullstendig bilde av kva Ims og praktisk teologisk seminar ved TF eigentleg står for, men om dette vesle sitatet frå leiarartikkelen er dekkjande for ei offisiell meining derifrå, då bør nokon reagere. For dette er tynn teologi. Om det i det heile er teologi – ordet tyder som kjent læra om Gud. Her er Gud langt borte. Det bør han ikkje vere om ein skal definere kyrkja si oppgåve.

Det er sjølvsagt mange ulike ord og vendingar ein kan nytte for å formulere kyrkja si oppgåve. Noko endeleg fasistsvar finn ein neppe. Men Ims sitt forsøk er for dårleg.

Sjølv har eg sans for to ulike måtar å gjere det på, begge formulert av dei to siste biskopane i mitt eige bispedøme, Bjørgvin.

Biskop Ole D. Hagesæther hadde følgjande visjon for Bjørgvin bispedøme: ”Å gjere Kristus kjend, trudd, elska og etterfølgd”.

Hans etterfølgjar, biskop Halvor Nordhaug, har løfta opp ei anna visjonsformulering:  Saman vil vi ære Den treeinige Gud - ved å forkynne Kristus, byggje kyrkjelydar, fremje rettferd”.

Orda er veldig ulike. Men dei set i det minste fokus på det som bør kunne vere kyrkja si oppgåve.

Gå til innlegget

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Trykk på knappen "oppdatér"
av
Gunnar Kartveit
rundt 8 timer siden / 29 visninger
0 kommentarer
Vår nye jord
av
Erling Rimehaug
rundt 9 timer siden / 152 visninger
0 kommentarer
Ropstads bløff
av
Simen Bondevik
rundt 9 timer siden / 47 visninger
1 kommentarer
Rettferdighetens mange sider
av
Marianne Munz
rundt 14 timer siden / 375 visninger
3 kommentarer
Ivar Braut`s etterfølger som biskop.
av
Dan Lyngmyr
rundt 15 timer siden / 156 visninger
0 kommentarer
Ny biskop i Stavanger
av
Haakon Omejer Sørlie
rundt 17 timer siden / 132 visninger
0 kommentarer
En skjebnetid
av
Hilde Frafjord Johnson
rundt 23 timer siden / 1407 visninger
18 kommentarer
Les flere

Siste kommentarer

Rolf Larsen kommenterte på
GT-tekstene bør ut igjen
rundt 4 timer siden / 5186 visninger
Carl Wilhelm Leo kommenterte på
Ropstads bløff
rundt 5 timer siden / 47 visninger
Arne D. Danielsen kommenterte på
Kirka og det hele mennesket
rundt 7 timer siden / 902 visninger
Torgeir Tønnesen kommenterte på
Hareide har moralsk rett - vi trenger en ny regjering
rundt 7 timer siden / 597 visninger
Gunnar Søyland kommenterte på
Et sterkere og tydeligere KrF
rundt 7 timer siden / 391 visninger
Roald Øye kommenterte på
Et sterkere og tydeligere KrF
rundt 7 timer siden / 391 visninger
Gunnar Søyland kommenterte på
En skjebnetid
rundt 7 timer siden / 1407 visninger
Roald Øye kommenterte på
Stormløpet mot Israel er i gang.
rundt 8 timer siden / 21842 visninger
Gunnar Søyland kommenterte på
Vårt Land på ville veger
rundt 9 timer siden / 2127 visninger
Johannes Taranger kommenterte på
Hareide har moralsk rett - vi trenger en ny regjering
rundt 9 timer siden / 597 visninger
Carl Wilhelm Leo kommenterte på
Rettferdighetens mange sider
rundt 9 timer siden / 375 visninger
Ole Jørgen Anfindsen kommenterte på
Vårt Land og politikken
rundt 9 timer siden / 3949 visninger
Les flere