Marit Johanne Bruset

Alder: 1
  RSS

Om Marit Johanne

Engasjert i spørsmål om barn sine rettigheiter. Tidlegare ufrivillig barnløs og tidligare aktiv i Forening for ufrivillige barnløse (no kalla Ønskebarn).Psykologspesialist og barnefagleg sakkyndig frå 1988. Partipolitisk uavhengig.

Følgere

Publisert over 2 år siden

Det er for meg like underleg at tilhengarane av eggdonasjon stadig gjentek påstandane om kva forskninga på donorbarn visar; som f.eks. "forskningen viser at donorbarn har det bedre enn andre barn i gjennomsnitt?"

Den internasjonale forskninga som hittil er gjort på donorbarn, har fleire metodemessige svakheiter; små utval, få langtidsstudier  og utfordringar med spørsmål om kordan ein kan måle psykososiale vanskar. (ref. tidlegare svar frå Bioteknologirådet).

Den studien som det oftast vert referert til i debatten om eggdonasjon og surrogati, er den longitudinelle studien av surrogatifamilier, leia av Susan Golombok i England. I NRK dokumentaren "På Bortebane" intervjua Torbjørn Røe Isaksen Golombok. Golombok svara at ein utfrå ein studie ikkje kan trekke nokon sikker konklusjon og at det er behov for meir forskning.

Eitt av funna i studien finn eg særleg interessant utfrå mine erfaringar med adoptivbarn (både som mor og som behandlar); nemleg at Golombok opplyser i intervjuet at i 7 årsalderen skjedde noko med surrogatibarna; at dei i alderfasen frå 7-10 år viste høgare forekomst av emosjonelle atferdsproblem enn barn i andre typer familier. Dette funnet er samanfallande med det ein ser hos adopterte barn. Golombok vurderte dette å ha samanheng med at barna måtte takle identitetspørsmål i ein tidlegare alder enn det som er tilfelle for andre barn. Dette stemmer med mine eigne erfaringar frå adopsjonsfeltet; identitetstema og avvisingsproblematikk er sentrale utfordringar for mange adoptivbarn. Korleis desse utfordringane vil slå  ut for surrogatibarna/donorbarna i ein seinare alder, kan vi pr. idag ikkje uttale oss om; i alle fall ikkje med henvising til forskning.

I tillegg til at det idag er gjort lite forskning på donorbarna, så må det i tillegg til barna sin unge alder,  takast omsyn til at lojalitetsproblematikken mellom barna og foreldra når det gjeld kordan vi kan tolke resultata. Sannsynlegvis vil vi erfare det samme som det har vist seg med skilsmissebarna. Det er først i vaksen alder fleire har stått fram og fortalt kordan dei eigentleg opplevde situasjonen då foreldra skilde seg.

Barn er lojale mot foreldra sine og kan vere det inntil det sjølutslettande.I arbeidet mitt som barnefagleg sakkyndig opplever eg det nesten som ein regel utan unntak.

Når det gjeld bruk av anekdotisk argumentasjon, så er det mitt poeng at vi idag ikkje har forskning som gir oss svar på korleis desse donorbarna opplever sine identitetsutfordringar i vaksen alder. Difor er historier frå vaksne donorbarn som t.d Millie Fontana både relevant og viktig informasjon å bringe inn i debatten om eggdonasjon. Dersom du har problem med å bruke ein You Tube video som informasjonskilde, så kan eg vise til eit tidlegare oppslag i VG  i 2011 der danske Ina Rosdahl stod fram med si historie som donorbarn og fortalte om det store saknet av sin biologiske far.

Det at dette er enkelthistorier, svekker etter mitt syn ikkje deira viktigheit eller kva vi kan lære eller forstå om nokre av donorbarna sine opplevingar.

Dersom vi som samfunn skal legge til rette for at barn planlagd vert fråtatt viktige rettigheiter, så høyrer også deira historier med i denne diskusjonen.  

Når det gjeld spørsmålet om auka kreftrisiko ved hormonbehandling, så veit du tydeleg meir enn det eg er kjent med. Og eg vil be deg kome med referanser til forskning ang. dette.

Som du kanskje har fått med deg, så meinar eg at spørsmålet ikkje kan snevrast inn til å gjelde eit spørsmål om likestilling og diskriminering (ref din kommentar om forsvar for ein paternalistisk stat!).

Det er svært viktig at reproduksjonsteknologien og konsekvensane som den pågåande utviklinga har, blir sett inn i ein større samfunnsmessig og kulturell samanheng. Den må ikkje sjåast som eit isolert likestillingsspørsmål eller som eit reint medisinsk- teknologisk spørsmål. Debatten om vidareutviklinga og bruken av denne teknologien angår oss alle; ikkje minst angår det den svakaste parten i spørsmålet; barnet.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

 

Gå til kommentaren

Publisert over 3 år siden

Det er desverre blitt slik i debatten om infertilitet og reproduksjonsteknologi at dei vaksne sine ønsker og interesser får dominere.

Den svake parten (barnet) sine interesser er det idag få som forsvarer. Difor er eg glad for ditt klare innlegg der du set fokus på rettigheitstenkinga og argumentasjonen om likebehandling når det gjeld tilbud til infertile, og at denne utviklinga ber galt av stad sett frå eit barneperspektiv.

Barnet sine rettar til å kjenne sine genetiske/biologiske foreldre og så langt som råd å få vekse opp hos dei, er nedfelt i Menneskerettigheitserklæringa som Norge forplikta seg på. Desse rettane vert i den norske debatten om eggdonasjon likevel sterkt nedtona. "Kronargumentet" frå dei som vil tillate eggdonasjon (og eventuelt surrogati), er at det viktigaste for barnet er å vere ønska og elska. Og at genetisk slektskap difor ikkje skal tilleggast så stor vekt. Det blir også hevda at ein kan dokumentere dette gjennom forskning på donorbarna sin psykososiale utvikling. Dette er faktisk feil. Det som ikkje vert nemt, er at det er gjort få studier, med sparsame utvalg og at donorbarna i studiane enno berre er i tidleg pubertet. Susan Golombok som leier den mest omtala studien, svara i NRK dokumentaren "På bortebane" på spørsmål frå Røe Isaksen, at ein ikkje utfrå forskinga kan trekke nokon endeleg konklusjon om kordan det går med desse barna, og at det er behov for meir forskning. Så ingen kan pr. idag, hevde å vite det endelege svaret på kordan det går med donorbarna på lengre sikt. 

Min erfaring frå ein omfattande kontakt til adoptivbarn, både som mor og som fagperson, er at behovet for å kjenne sitt genetiske opphav er ein djupfølt trong hos svært mange. Særleg vert dette behovet synleg i tidleg vaksen alder og ofte i samband med at spørsmålet om å få eigne barn melder seg. Sakn og sorg kan slik prege livet for mange og kan også medføre klart redusert livskvalitet.

Mitt standpunkt mot eggdonasjon er forma utfrå mange år med nærkontakt med mennesker som pga av denne sorga og saknet har streva psykisk.

Eg har eigne erfaringar med kor tungt det er å vere ufrivilleg barnløs. Men røynslene frå behandlingsarbeidet har gjort eit så mektig inntrykk på meg, at eg idag er overtydd om at vi som samfunn (gjennom tilbud om donasjon av kjønnsceller) ikkje har rett til å fråta barnet retten til å vekse opp hos sine biologiske/genetiske foreldre.

Eg skulle ønske at Helsedirektoratet i undersøkinga om folkemeininga om eggdonasjon og surrogati, hadde tatt med spørsmålet om kor viktig folk meinar det er å kjenne sitt genetiske opphav og å få vekse opp med sine biologiske/genetiske foreldre. Eg veit i alle fall kva eg hadde svara på eit slikt spørsmål.

Gå til kommentaren

Eg meinar at eg har klargjort mitt poeng i kommentarane som eg har kome med på denne tråden. Det sentrale for meg er ikkje kva meiningane vert kalla, men spørsmålet om kva som kan forklare at så mange ikkje våger å uttale seg i den pågåande diskusjonen om eggdonasjon og surrogati.

Eg og veit at Stortinget har bestemt at eggdonasjon ikkje er tillate i Norge idag! Men som du sikkert ikkje har unngått å legge merke til, så er der aktuelt ein stor debatt igang i samband med evalueringa av bioteknologilova. Spørsmålet om eggdonasjon er no gjenstand for ein drakamp både mellom, og inad, i dei ulike politiske partia. I denne debatten er det viktig at alle dei ulike synspunkta slepp til. Og her er nok mi oppleving annleis enn din oppfatting av situasjonen, - og du og eg kjem truleg ikkje vidare i denne ordvekslinga. Men du skal ha takk for dine innspel.

Gå til kommentaren

Vedr. trådstarteren sitt tema...

Publisert over 3 år siden

Viss du tar deg bryet med å lese starten på den første kommentaren min på denne tråden ein gong til, så ser du at eg ikkje har sagt meg einig i at tilstanden er slik som Herland hevder i sitt innlegg.

Eg har heller ikkje kome med nokon påstand om at eliten utsetter motstandarane av eggdonasjon for brutale angrep.

Fordi eg fann at der var ein viss link til temaet om å få spalteplass i ei større norsk avis, ønska eg å dele mine erfaringar i forhold til å ha ei politisk ukorrekt meining når det gjeld eit viktig verdispørsmål. 

Det som er tankevekkande for meg er at mange (etter at eg har fått krangla meg plass nokre gongar i Aftenposten), har kome med tilbakemeldingar om at dei deler mitt syn, men at dei sjøle ikkje tør å stå fram i debatten om eggdonasjon. Og eit slikt debattklima er det vel ingen av oss som ønskar? 

Gå til kommentaren

Først til ditt siste utsagn om mennesker som ønsker seg barn ; Eg har sjøl smerteleg erfart å vere ufrivilleg barnløs og eg veit at dette ønsket kan vere så sterkt, at det skygger for andre hensyn. Samstundes så tviler eg ikkje på at ufrivilleg barnløse meinar at dei taler utfrå barnet sitt beste. Og eg kritiserer ikkje nokon for å ønske seg barn gjennom eggdonasjon eller gjennom surrogati.

Det eg er oppteken av, er kva vi som samfunn skal tillate utfrå vårt lovverk. Og her meinar eg at vi som samfunn i særleg grad har plikt til å late omsynet til barnet og deira behov vege tyngst. For det er mi overbevisning at i dette spørsmålet så kolliderar dei vaksne sine ønsker og behov med det som eg, og andre med meg, meinar er eit sentralt og viktig behov hos barnet. Nemleg å ha kjennskap til sitt genetiske opphav og så langt som råd ha muligheit til å vekse opp med  sine genetiske foreldre. Det er vel ikkje utan grunn at desse behova er nedfelt i mennskerettigheitane, skulle ein tru?

Du skriv at du ikkje veit om nokon barn har nokon særleg meining om eggdonasjon. Og at du ikkje kan tenke deg at barn fødd etter eggdonasjon skulle ønske det ugjort.

Eitt stort problem er at maktforholdet mellom voksne og barn i utgangspunkt er veldig skeivt. Medan fleire vaksne får stor spalteplass i media med sine historier, så er det få barn/unge som har stått fram med sine opplevingar med å ikkje kjenne sitt genetiske opphav. Eitt unntak er danske Ina Rosdahl som stod fram i norske aviser for nokre år sidan og fortalte om sin store sorg over ikkje å kjenne sin genetiske far. Hennar historie gjorde i alle fall eit sterkt inntrykk på meg.

Gjennom min erfaring som adoptivmor og gjennom mine mange kontaktar til andre adopsjonsfamilier, veit eg at det å kjenne sitt genetiske opphav melder seg som eit sterkt behov hos mange i ungdomtida eller i tidleg vaksen alder.

Og gjennom min mangeårige behandlingspraksis både med barn, ungdom og vaksne har eg på nært hald erfart kor stor sorg og sakn dette behovet kan skape. Desse erfaringane har gjort eit så sterkt inntrykk på meg, at eg av etiske grunnar ikkje kan forsvare at vi som samfunn skal påføre nokon slike store sorger og belastingar.

Det blir hevda at forskinga viser at det går bra med donorbarna, ja endog bedre enn med andre barn. ( Hittil er det sparsamt med studier og få studier å samanlikne.) Men når påstanden vert framsett gong på gong, så vert det kvar gong gløymd å opplyse om at desse barna enno ikkje er gamle nok til å vere igjennom identitetsprosessen eller er komne i ein alder der dei har fått eigne barn. Lojalitetsproblematikken er heller ikkje problematisert. Eg vil tilrå at du ser programmet som tidlegare er vist på NRK "På bortebane" om surrogati der det blir presentert forskningsresultat frå England. Det som eg synes er særleg interessant er opplysingane om at donorbarna og adoptivbarna viser same tilpassingproblem i ein viss alder; noko som ikkje vart kommentert av den engelske professoren.

Alle dei erfaringane som eg har hatt med mange unge og vaksne sin store sorg, har gjort eit slikt inntrykk på meg, at eg - til trass for min eigen bakgrunn som ufrivilleg barnløs-ikkje kan finne vektige nok grunnar til å støtte eit forslag om å opne for eggdonasjon i Norge.

Og eg er soleis ikkje i ein posisjon der eg har nokon eigne interesser å forsvare.

Eg ser forøvrig i Aftenposten sin mars utgåve av INNSIKT, at i deira finalenummer i kampanjen BABYDRØMMEN, også står ein lengre artikkel om slekt og slektsgransking (side 92 - 97). 

Eg siterer herifrå (side 93);

 "Hver dag tråler tusenvis av mennesker gjennom biblioteker, kirkegårder og internett i det som fremstår som en umettelig søken etter å finne utav sine egne røtter. Slektsgransking er faktisk den nest mest populære hobbyen i USA- etter hagearbeid, og den nest mest besøkte kategorien av nettsider- etter pornosider."

På side 95 under headingen Eksistensielt vakuum står følgande;

"På samme måte som ikke å ha en navle- selve legemliggjørelsen av slektstilhørighet- er det ikke å ha en visshet om sitt opphav, ensbetydende med å være skjøvet ut i et hav av slektsløs uvisshet. Dette forklarer hvorfor det å stryke en persons navn fra hans eller hennes slektsoversikt i tidligere tider var en av de mest fryktede straffene i Kina.

Det forklarer også identitetskrisen som ofte oppstår når folk forstår at de egentlig var adoptert, og den søken mange adopterte barn har etter å oppsøke sine "egentlige" foreldre. Ved å være avskåret  fra sine forfedres  fortid,  opplever de ofte en "genealogisk forvirring" og et savn som fører til en grunnleggende følelse av et eksistensiellt vakuum, noe de følgende uttalelsene vitner om:

" Jeg føler at jeg ikke vet hvem jeg er. Det at du ikke vet hvem du er, er en følelse som er med deg hele livet. Jeg føler fortsatt at jeg ikke har noen identitet. Jeg tror ikke at noen kan forstå dette uten å ha opplevd dette vakuumet selv. Jeg står foran speilet og spør: "Hvem er jeg?" "

Artikkelen er av professor i sosiologi Eviatar Zerubavel " som har skrive boka  "Ancestors & Relatives: Genealogy, Identity, & Community" samt  bl. a " The Elephant in the Room: Silence and Denial in Everday Life".

Eg skulle ønske at nokon gjorde ei meiningsmåling blant oss nordmenn om kor viktig det er for oss enkeltvis å kjenne vår eigen slektsbakgrunn. Eg veit i alle fall kva eg ville ha svart på dette spørsmålet for min eigen del. Også utfrå denne erkjenninga vil det for meg vere heilt feil å fråkjenne nokon muligheita, og retten, til å kjenne sitt genetiske opphav.

 

 

 

 

 

Gå til kommentaren

Mest leste siste måned

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Les flere