Marita Bjørke Ådland

Alder: 46
  RSS

Om Marita

Sokneprest i Slemmestad og Nærsnes. Glad i å skriva, eigen blogg: kirkeblogg.com

Følgere

Kyrkje på nett, djevelens verk?

Publisert 6 dager siden

«Koronakrisen gjorde at kirken plutselig måtte over på nye plattformer. Endelig var kirken til stede der folk var. Kirken ble relevant, populær og innflytelsesrik. Med andre ord: alt det djevelen fristet Jesus med, og som han takket nei til». Dette uttalar Eirik Andreassen i Vårt Land 7. juli.

Erik Andreassen, pastor i Oslo misjonskirke, har teke pennen fatt og kritiserer digitaliseringa og, ikkje minst, evalueringa av den som har gått føre seg i kyrkja under pandemien. Det er interessant, trist og ganske overraskande lesing, på mange vis, og kommentaren kan ikkje stå uimotsagt, då den reiser ein heil del spørsmål og fortener nokre nyanserande kommentarar.

Det er vanskeleg ikkje å få assosiasjonar til fargefjernsynsdebatten på syttitalet der kringkastingssjef Einar Førde på sitt klassiske, sarkastiske vis uttrykte seg på følgande måte i sitt forsøk på å formulera motstandarane si frykt for det nye: «Synda er komen til jorda, men vi vil ikkje ha ho i fargar». Motstanden mot det nye får mange uttrykk, også i 2020. At synda er komen til jorda, er nok Eirik Andreassen og eg heilt samde om. Men kor vidt Facebook er synd eller sæle er vi nok ikkje heilt samde om. Andreassen trekker nemleg denne artige parallellen til pornoindustrien: «Kirken har riktignok økt sitt digitale nærvær i koronatiden, men det har jo også pornoindustrien gjort.» Utfrå dette trekker han konklusjonen at auka nærvær på Facebook ikkje nødvendigvis er ein god ting Å samanlikna eple og pære har som kjent ein avgrensa verdi, og samanlikninga i seg sjølv er ganske ugrei og har liten verdi, spør du meg.

Mi erfaring som særdeles digital både privat og i jobb i denne koronatida er følgjande: Dei som er mest skeptiske, er dei som ser minst kva muligheter som ligg der, og det er også dei som har vore seinast med å melda seg på det digitale. Så står dei der litt som Ludvig i Flåklypa og tenker «dette er fali». Og då er det greit å ikle dette ein unnskyldning i etterkant når ein innser at ein ikkje var heilt «på» når det var nødvendig. Slik sett kan det å demonisera facebook vera ein effektiv måte å komma unna på. Når det heile viste seg å vera djevelens verk, var det jammen godt at vi klarte å stå imot!

Og dessutan, når ein snakkar om digital kyrkje, må ein også klara å skilja mellom rammer og innhald, og det meiner eg at Andreassen ikkje gjer her. Statistikk og rekkevide er ein ting – som skal handsamast på rett måte og med klokskap. Innhald er noko ganske anna. Akkurat det burde Andreassen skjelna betre mellom. Er det måten vi bruker statistikken på, som er problemet? Ja, så er eg samd i at her bør ein lesa med eit trent og fornuftig blikk før ein erklærer noko for ein suksess. Der er det mange prestar og pastorar som kunne tatt seg eit kurs. Men vi er vel samde om at eit godt innhald kan skapa både relasjonar og gode augneblink, også digitalt? Det må gå an å seia at noko er bra, forutsetningane tatt i betraktning, sjølv om det ikkje er optimalt? Ingen av oss som har vore aktive på sosiale medium, ønskjer at det skal erstatta den levande kyrkjelyden!

Eg har moderert (fylgt opp og kommentert det som folk har skrive i kommentarfeltet på Facebook) i heile koronaperioden, både lokalt og for Den norske kirke nasjonalt. I tillegg har eg vore aktiv i eigen kyrkjelyd med strømming av andaktar og mykje anna fint og moro i denne vanskelege tida. Eg har sett ganske grundig kva menneske har uttrykt og kva vi som kyrkje har betydd for menneske gjennom det digitale. Eldre har strømma (!) til Facebook for å oppretthalda kontakten med kyrkjelivet og oss som jobbar i kyrkjelyden. Det er no berre ein ting å seia om det; kjempefint! Kvifor er ikkje det bra?

Vi har vore synlege. Men sjølvsagt har vi vore usynlege også. Vi har bedd, lest i Bibelen, sunge, grine, lytta, tent lys, vore kyrkje i kyrkja og heime – i tillegg til alt det synlege. Og gudane skal vita at vi ikkje såg på dette som våre potensielle 15 minutes of fame då vi la ut den første musikkandakten. Kvifor satsa vi digitalt? Fordi kyrkjelyden sakna oss og vi sakna dei. Vi ville skapa ein kontakt, den einaste moglege, i denne tida. Vi såg det ikkje som ein sjanse, men som ei plikt.

Andreassen refererer til Tomm Kristiansens begeistring over at 20 000 menneske har sett kveldsandakten til ein prest frå Trøndelag på Facebook. Eg tar det ikkje så tungt at Tomm Kristiansen ikkje forstår at det faktisk sannsynlegvis ikkje var 20 000 som såg andakten. Det finst mange andre stemmer å lytta til når det gjeld statistikk, synlighet, kyrkje og kommunikasjon i 2020. Men om det så var 1000 som såg heile andakten? Eller 5000? Er ikkje det flott? Og er det uansett ikke flott at nokon uttrykker glede over det vi får til i kyrkja, som Tomm Kristiansen gjer? Eller skal vi tenka at vi er truga når noko går bra, og gå i forsvarsposisjon? Dersom digitale medium er ein trussel mot kyrkja, må vi kanskje vurdera å legga ned radiogudstenesta? For ikkje å snakka om tv-gudstenesta, der vi får synda – moderne måtar og vegar å kommunisera på – i fargar? Gud forby!

Dei fleste av oss som driv ein del med digitale medium, veit noko om korleis det fungerer. Vi veit at tal og terreng ikkje alltid stemmer. Vi veit at digitale medium er kyniske og tilpassar visningar og rekkevide ut frå både synlege og kompliserte algoritmar. Likevel treng vi ikkje gøyma oss bak dette. Vi veit også at nye tider og nye medium skapar rom for nye måtar å nå menneske. Herrens vegar er uransakelege, har eg tenkt i denne perioden. Eg synest det er bortimot ufint å påstå at det som har skjedd i denne perioden, ikkje har brakt velsigning til (nokon av) dei som har sett og høyrt. Alle tilbakemeldingar vi har fått, tilseier at det har vore mykje velsigning. Det rette, i følge Andreassen, i ein kristeleg kontekst ville altså vera å takka nei til digitale medium, slik Jesus åpenbart ville gjort: «Alt det djevelen fristet med, og som han (Jesus) takket nei til».

Eg anar ikkje kor digital Andreassen og hans kyrkjelyd har vore i denne tida. Eg er også innforstått med at han i hovudsak kritiserer ei PR-kåt kyrkje som er hekta på likes og tal, statistikk og rekkevidde. Problemet er at han tar feil. Vi har ikkje tenkt slik, vi har ikkje jobba slik. Tal og likes har ikkje vore vår motivasjon! Vi har, også i denne tida, forsøkt å vera kyrkje fordi det er vårt kall under ulike omstende. Ingen leiarar ba oss dessutan om å tilbringa tre månader i vårt lønnkammer i koronatida. Vi hadde full lønn og eit ikkje mindre sterkt kall enn elles til å forkynna Guds nåde. Guds rikes framgang heng heilt sikkert både på stillhet og synlighet. Å trekka seg tilbake til stillhet og bønn i sitt lønnkammer er vel og bra. Men det hadde ikkje blitt mykje kyrkje om alle gjorde det heile tida? Statistikk brukt på feil måte kan vera «fali», jakten på likes kan vera «fali». Der er vi 100% samde. Men at kyrkja er tilstades for folk på ulike plattformar, at vi møter folk der dei er, at vi er lette å nå og at vi når breitt ut, det kan vi vel vera samde om at er ein bra ting?

Gå til innlegget

Avstandskjærleik. Svar til Kjetil Haga

Publisert 4 måneder siden

Det er jo på eit vis dumt å bruka tid på å skriva lesarinnlegg når verda kallar oss til innsats, men av og til kan ein ikkje la ting stå uimotsagt. Slik kjenner eg det etter å ha lese generalsekretær i Blå Kors, Kjetil Haga sitt innlegg i Vårt Land 16. mars. Eg får nesten lyst å legga til; det er frå sine eigne ein skal ha det. Du kjenner Den norske kyrkja betre enn dei fleste av oss, Kjetil Haga. Likevel: Her er eit innblikk i kva som har skjedd i ein sikkert ganske vanleg kyrkjelyd i Den norske kyrkja dei siste dagane:

Tirsdag 10. mars begynte vi som smått å forstå at koronaviruset også ville komma til å påverka våre aktiviteter i kyrkjelyden der eg er prest. Det siste vi ville gi avkall på, var vårt største diakonale tiltak; torsdagsmiddagen. Onsdag tok vi sjansen på å få levert råvarene, som vi pleier. Fortsatt var håpet der. Torsdag skjønte vi at vi ikkje kunne servera middag til 80 gjester som vi pleier, kvar torsdag. Dei frivillige medhjelparane ringte rundt og fortalte dei eldre at det ikkje blei middag. Og dei samme frivillige stod i døra i tilfelle nokon kom innom som ikkje hadde fått med seg at det var avlyst. Så tenkte vi som følger; vi kan i alle fall ha kyrkja open slik at folk kan komma innom og tenna lys og slå av ein prat. Det fekk vi lov til i ca to timar, inntil neste epost frå Kirkerådet kom. Det var ikkje vanskeleg å følgja dei oppfordringae og pålegga vi fekk. Det er god diakoni å halda avstand når helsemyndighetene ber oss om det. Det er for å beskytta dei mest sårbare blant oss.

Sidan snudde vi oss rundt og oppretta ei felles facebookside for alle kyrkjelydane i Asker. Så begynte vi å filma korte andaktar til sosiale medier, legga ut ord til trøst og oppmuntring i denne vonde tida, ord som skulle knyta oss saman i det vi stod i. Deretter begynte vi å legga planar for korleis vi kunne nå menneske gjennom dei kanalane vi har; Facebook, nettsider, epost, telefon. I dag har vi sendt ut ein samla oversikt over kor folk kan nå oss,. Vi tilbyr sjølvsagt samtale og forbønn og planlegg at folk kan senda sms, så tenner vi lys for dei som ønsker det i kyrkja. I morgon tar vi turen til Kirkens feltarbeid i Asker som har etterlyst fleire soveposar og liggeunderlag. Torsdag lagar vi ein musikkandakt som vi strømmer via Facebook. Innimellom alt dette har vi også dei vanlege arbeidsoppgåvene, som også har blitt uvanlege og krev ekstra pastoralt og diakonalt skjønn; gravferder og dåpsgudstenester der menneske ikkje får vera saman på vanleg vis. Det har blitt mange samtalar dei siste dagane med menneske i vanskelege situasjonar.

Kva var det eigentleg du ville seia oss, Kjetil Haga, i innlegget ditt i VL 16. mars? Ville du snakka ned kyrkja sin diakonale innsats generelt, og spesielt i den tida vi er inne i no? Det synest eg var ein skikkelig skivebom! Den norske kyrkja har dei siste dagane osa av kreativitet, kjærleik på nett, løysingsorienterte tilsette som vil bruka tida si for andre, på ein god måte, idear om nye måtar å driva kyrkje på, synlighet og nærvær i så stor grad som mulig. Det er ingen grunn til å stilla spørsmål ved DNKs innsats på det diakonale plan om dagen, vil eg påstå. 

Og dessutan; søndagsgudstenesta er kortreist diakoni på sitt beste – det er klart at vi saknar den! Vi saknar det levande fellesskapet og dei gode møta, kyrkjekaffien, praten, dei gode blikka, klemmane, håndtrykka. Klart vi er leie oss for at vi ikkje får driva med det vi pleier, som vi veit betyr så mykje for folk! Det er jo der hjartet vårt er - i det levande fellesskapet. Men inntil vidare prøver vi, som dei fleste andre, å gjera det beste ut av situasjonen. Og så lever vi i orda som blir bedt kvar søndag ved nattverdbordet: «Fyll oss med din kjærlighet så vi kan se Jesus Kristus i den som sulter og tørster. Lær oss å elske hverandre som du har elsket oss». Det er det vi prøver å gjera akkurat no: Elska kvarandre med ein livgivande avstandskjærleik. Inntil vi kan eta middag saman igjen, skravla og drikka kaffi, ha leksehjelp, opna kyrkjedørene på vidt gap, samla eldre til hyggetreff, tenna lys saman, møtast på kyrkjebakken og kjøpesenteret -  vera ei diakonal kyrkje slik vi pleier. Vi gleder oss allereie!

Gå til innlegget

I desse dagar har medlemmane i DNK fått valbrosjyre og valkort i posten. Kva ynskjer DNK å kommunisera med årets brosjyre?

Eg er glad for å vera prest i Den norske kyrkja (DNK). Eg er stolt over alt vi får til, stolt over å jobba i ei kyrkje som er inkluderande, har diakonalt fokus, som femner mange, som forkynner håp, nestekjærleik, frelse og nåde, som er nærværande i lokalmiljøet og som eg er heilt sikker på at betyr masse for veldig mange. Eg er eit skikkelig folkekyrkjemenneske. Eg er glad i å prata med menneske, stolt over det budskapet vi har å komma med, audmjuk overfor muligheten vi har til å nå ut med evangeliet kvar einaste søndag, i gravferd, vigsel, glede og sorg og i kvart einaste menneskemøte. Tenk at vi er 3,7 millionar menneske som utgjer fellesskapet Den norske kyrkja. Det er ganske fantastisk.

Men då eg fekk årets valkort i posten, blei eg flau. Flau over måten Kyrkjerådet henvender seg til sine 3,7 millionar medlemmar (eller dei av oss med stemmerett). Flau over den defensive måten å kommunisera med medlemmane. «Hei du, lenge siden sist?». Viss eg skal vera heilt ærleg, og det skal eg jo, for eg er jo prest, tenkte eg rett og slett følgjande: «Er det mulig!?» Kvifor tenker eg det?

Fordi: Eg opplever DNK som ein organisasjon som kvar dag jobbar jamt og trutt både frå toppen og frå botn for at kyrkja skal vera open, framoverlent, vidsynt, inkluderande og at noko av det viktigaste som blir kommunisert frå sentralt hald, og som eg støttar 100%, er at alle medlemmar betyr like mykje. Det er ikkje eit a-lag og eit b-lag. Vi sorterer ikkje mellom dei som går ofte, og dei som går sjeldan i kyrkja. Vi er eit fellesskap! Eitt fellesskap! Med denne brosjyren og budskapet som blir formidla gjennom den, klarer DNK på uvanleg effektivt vis, nettopp å dela opp i a-lag og b-lag. 

For kva er det som skjer? Det er fleire ting. For det første; DNK framstiller seg sjølv som lite relevant i folk sitt liv. («Hei, lenge sidan sist?») Og det må då vera feil strategi om ein vil at flest mogleg skal stemma ved kyrkjevalet? For det andre: Dei som framleis er medlemmar i DNK, men som i hovudsak har sitt fellesskap på bedehus og forsamlingshus rundt omkring i vårt mangfoldige og langstrakte land, vil tenka at DNK i hovudsak henvender seg til ein medlemsmasse som DNK i liten grad har kontakt med, og eg tenker at det er nettopp her noko av spenninga ligg mellom DNK og t.d. Normisjon eller Misjonssambandet i dag. Kva er ein menighet? Kva er eit fellesskap? Kva er ei levande forsamling? Dermed vil mange tenka at kyrkja nærast unnskyldar sitt nærvær i menneskers liv. (Hei hei, vi er her, hugsar du oss?) Og det er jo så langt frå den virkeligheten vi som jobbar ute  i DNK, både ser og ynskjer. For det tredje: Dei som går ofte i kyrkja, kan kjenna seg framandgjort i møte med ein slik måte å kommunisera på. (Nei, det er faktisk ikkje lenge sidan sist for ganske mange av oss). Dermed tenker eg at denne brosjyra treff bortimot ingen av medlemmane på ein særleg god måte, og det er jo mildt sagt uheldig.

Eg skjønar ikkje at det er mogleg å senda ut ein slik brosjyre i 2019. Eg synest det er pinleg, defensivt og veldig slett håndverk. «Hei, lenge sidan sist? Var det i jula, i ei gravferd eller i eit bryllaup i fjor sommar…?» Uansett når den som held valkortet i handa, var i kyrkja sist, så må vi jo tru at det betydde noko for det mennesket, og at det betydde noko for oss som fellesskap, at dette mennesket var der akkurat då?

Eg er heilt sikker på at Kyrkjerådet og eg meiner det samme om den saka, men eg meiner at måten Kyrkjerådet prøver å få fram budskapet på, ikkje er god nok. Difor må eg skriva dette. Det er sjeldan eg har følt så sterkt for å seia frå. Men den brosjyren ligg på kjøkenbenken, og kvar gong eg ser på den, blir eg irritert. Difor berre må eg skriva dette. For dette er så viktig! Det er det aller viktigaste framover; korleis vi kommuniserer det vi er, det vi trur, det vi trur på og det vi ønsker å bety for folk!

Den kyrkja eg er så glad i, er den kyrkja som femner alle, som ser alle som likeverdige medlemmar anten ein er sjeldan eller ofte på gudsteneste. Så lenge eit menneske er medlem i DNK, går eg ut frå at det medlemsskapet betyr noko for den personen. Det er underleg, og svært sjeldan, som medlem av eit fellesskap/forening/lag å motta ein brosjyre der det står «Hei du, lenge sidan sist?» Det skaper i alle fall ikkje noko engasjement hos meg. Eg ville ønska meg ei brosjyre der det stod «Kjære medlem, takk for at du er med og støtter og skapar levande fellesskap rundt om i våre kyrkjer kvar dag gjennom heile veka! Takk for at vi saman er med på å skapa det unike fellesskapet som DNK er. Det er tid for å stemma, og di stemme er viktig». Vanskelegare er det ikkje, spør du meg. Men det var ingen som spurte meg om akkurat det, berre om det var lenge sidan sist.

Gå til innlegget

Spor i hjertene og stier med lavmælt lys

Publisert rundt 2 år siden

Kva er det å preika i ei gudsteneste i 2018?

Guds hjerte vet vi ikke,
men vi vet
noe som overstrømmer oss
som et regn over hendene.

Hans øyne ser vi ikke,
men vi ser
usynlig lys over alle ting
som i sommernatten.

Hans stemme hører vi ikke,
men vi finner
veier overalt og spor i hjertene
og stier med lavmælt lys.

Rolf Jacobsen, fra Sommer i gresset, 1956

Det er alltid spanande å sjekka ut søndagens tekstar. Kva blir denne søndagens karakter? Kva salmar skal vi velja? Er det dåp? Er teksten vanskeleg eller enkel å preika over på akkurat denne søndagen? Kor skal eg finna inspirasjon og tankekraft til det eg skal produsera? Kjem stoffet fort, eller blir det mykje arbeid?

Å skriva preik er å vera i søndagens tekstar nokre veker på førehand. På vegen plukkar eg opp setningar, bilete, utdrag frå kronikkar, ordtak, lyrikk, salmevers og mykje anna som kan kasta lys over dagens tema. Med mange moglege inngangar er det artig, stort sett, å skriva preik. Ofte finn eg inspirasjon i preikesamlingar, av og til i forum på Facebook, nokon gongar i gode kafésamtalar med kollegaer på førehand. Orda kjem til meg frå her og der, fort eller sakte, jamt og trutt. Å skriva preik er ein kreativ prosess meir enn ein intellektuell prosess, vil eg seia. For meg er det slik. For andre er det annleis.

Preikearbeid er eit fag. Det finst ulike inngangar, ulike vinklingar, ulike fokus, ulike tilnærmingar. Denne teksten er berre mi eiga tilnærming og gjer ikkje krav på å gå inn verken i ein bestemt tradisjon eller retning. Det er enkelt og greitt nokre observasjonar av og betraktningar over kva det inneber å forkynna Guds ord sånn omtrent kl. 11.20 tre søndagar i månaden.

Det fine med å vera prest i Den norske kyrkja er at vi ikkje kan velja sjølv kva tekstar vi ska preika over. Det utfordrar og hindrar at vi kjører oss inn i altfor djupe spor. Vi blir utfordra av tekstane og av det som dei menneska har tenkt, som har sett saman dei tre tekstane som utgjer søndagens tekstmateriale. (Og det kan av og til vera ein utfordrande øvelse!) Stort sett er det å finna rommet mellom desse tre tekstane er noko av det som er morsomt med preikearbeidet.

Ofte er det vanskeleg, nokre gongar kjennest det umogleg å skulla preika over desse tekstane i 2018. I forkant av enkelte søndagar ser eg at mange prestar slit – meg sjølv inkludert. Av og til gruar eg meg til å høyra tekstane lest høgt i kyrkja, og eg kan kjenna at det er nokon ord som nærast heng att i kyrkjerommet lenge etter at medliturgen har sett seg; det kan vera ord som «forbannet være», «synd», «skam», «djevel», «satan» – spesielt når det er dåp kjennest desse orda harde, nesten øydeleggande og overskyggande over det andre som blir sagt. Likevel les vi dei. Vi vågar å gå inn det vanskelege. Vi vågar å oppsøka det som luggar, det som røskar og det som provoserer. Det synest eg er fint. Det hadde vore kjedeleg å berre tala om det som er lett og godt.

4. søndag i treeiningstida var det ein umogleg tekst. Om å ta opp sitt kors, om å fornekta seg sjølv, om å sjå at det ikkje er nokon verdi i å vinna heile verda og tapa sjela, om å få lønn som fortent. Det er utfordrande og vanskeleg. Men eg liker det. Og eg liker motstanden i tekstane. Fordi eg tenker: det er mi oppgåve som prest å finna evangeliet i tekstane til dei menneska som kjem i kyrkja i 2018. Det er mi primæroppgåve. Då eg blei ordinert, var noko av det eg lova å gjera, å «forkynna Guds ord klart og reint». Det er mange måtar å gjera det på. Eg vel å gjera det på den måten at målet er å leita fram eit evangelium for alle oss som er der. Eg grublar ikkje så mykje i preikene mine, eg grev ikkje så djupt i bibelsoga eller i orda, kanskje. Men eg leitar. Kanskje leitar eg meir hjå tilhøyraren enn hjå evangelisten? Kva treng dåpsfamilien, læraren som sit på sin faste plass, forsongaren som er med for fyrste gong, den eldre kvinna på bakerste rekke, konfirmanten på fremste benk, den frivillige slitaren som alltid stiller opp?

Eg trur det er éin fellesnemnar for alle desse, det er éin måte å nå inn til menneske på; det er å prøva å bevega. Eller «movere» som Augustin kallar det. Dei færraste går i kyrkja for å få tekstutleggelse som først og fremst er føde for intellektet. Dei fleste er på jakt etter noko som bevegar dei, noko som opnar opp, noko som set ord på kjensler og tankar som allereie bur i dei. Folk vil bli møtt, sett, utfordra til handling, bevega, berørt, betatt – det er det vi må peila oss inn på.

Er det så «folk flest» vi skal preika til? Ja, vil eg meina. Det viktigaste som kan skje på ei gudsteneste, er at nokon finn noko dei ikkje visste dei leita etter, ikkje visste at dei trong. For at det skal skje, må det vera noko som gir gjenklang i eige liv, det må vera nokre berøringspunkt mellom det presten seier, og livet til den som er der. Målet mitt for preika er at menneske skal kjenna dette: kyrkja er også min heim – anten ein er der ofte eller sjeldan. Her kan også eg gå til nattverd. Difor må ei preik invitera. Den må invitera menneske inn i fellesskapet, inn i mysteriet, inn i trua, inn i nåden. Då får det heller vera at intellektet kanskje ikkje får sitt, så lenge det blir servert føde for hjarta. Då kan dei greske orda glimra med sitt fråvere eller den grundige, faglige gjennomgangen venta til ein annan gong. Ikkje fordi det ikkje er gøy, ikkje fordi eg ikkje liker det sjølv.

Preika i gudstenesta er ein del av ein dramaturgi som ikkje først og fremst kallar på vårt intellekt, men på vår medvirkning, vår meddikting, vår deltaking, vår handling. Det må også preika gjera. Derfor er ein viktig del av mi førebuing å gjera som Rolf Jacobsen skriv i diktet Guds hjerte: å finna «spor i hjertene / og stier med lavmælt lys» hos alle dei som sit i benkeradene. Finna den stien som går der inne ein stad, som fører innover til hjartet og utover til fellesskapet, som kanskje er gjengrodd, som kanskje har nokre avstikkarar, som kanskje er mørk eller kanskje er lys. Slik at vi denne søndagen, 4. søndag i treeiningstida, 17. juni 2018 skulle kunna lytta til evangeliet om korset, om dom, om straff, oppreising, om livet med Gud, om nåden og fridomen og kjenna at det gav oss eit «usynlig lys over alle ting / som i sommernatten».

Gå til innlegget

Ein god veg inn i prestetenesta

Publisert rundt 2 år siden

I dag vel eg å kvessa blyanten. Og det gjer eg for alle oss som ønsker å bli prestar på litt annan måte enn det tradisjonelle løpet.

Den siste tida har det vore diskusjon rundt kvalifikasjonskrava for prestetenesta. Ulike stemmer har vore framme i debatten, og no sist, i papirutgåva av Vårt Land 2. mai, er det prorektor og leiar for praktikum på MF, ­høvesvis Kjetil Fretheim og Fredrik Saxegaard som uttalar seg. Verkelegheita er at den norske kyrkja vil mangla prestar i nær framtid. Verkelegheita er at Den norske kyrkja må tenkja nytt og offensivt. MF, den viktigaste utdanningsinstitusjonen for prestar, ser ikkje ut til å vera heilt med på denne tankegangen. Eg siterer: «For prestestudentene er en solid ­profesjonsutdanning det beste utgangspunktet».

Det er ikkje vanskeleg å vera einig i dette, og eg forstår at MF har behov for å løfta fram profesjonsstudiet som eit godt løp, for det er det jo. Men i innlegget til Fretheim og Saxegaard blir det sagt svært lite konkret om kva løp dei ser for seg at må til for ein vaksen som vil bli prest som ein karriere nummer to. Kva inneber det at «det er mulig å finne gode løsninger og tilpasninger for å møte slike behov innenfor rammen av profesjonsstudiet»? Slik eg les innlegget, vil de ha alle inn i ­profesjonsløpet, uavhengig av bakgrunn. Les eg dykk feil? Eg håpar det.

Viktig og rett. For at andre skal kunna få eit innblikk i prosessen det er å bli prest utan å vera cand.theol., skal eg bruka meg sjølv som eksempel. Eg blei cand.philol. i 2000 ved NTNU og tok PPU (praktisk pedagogisk utdanning) like etter. I graden min har eg mellomfag kristendom og hovudfag i nordisk litteratur, og mellom anna norrønt språk på mellomfagsgraden i nordisk. Eg jobba som lærar i 15 år, dei siste 13 åra som lektor ved Kristelig Gymnasium i Oslo. I 2014 søkte eg Den norske kyrkjas evalueringsnemnd om godkjenning av kompetanse tilsvarande cand.theol. Eitt av krava er master i eit relevant fag. Det synest eg er viktig og rett.

Nemnda består av representantar frå ­kyrkjerådet, utdanningsinstitusjonane MF, TF og Vid, lekrepresentantar og representantar frå presteforeningane. Ein må skriva ein grundig søknad til nemnda. Ein må legga ved hovudoppgåve/masteroppgåve, ein må legga ved eit utval andaktar ein har hatt, og ein må ha uttalelse frå tre referansar om at ein er eigna til presteteneste. All den tid MF er representert i evalueringsnemnda i Den norske kyrkja der ein fullt ut anerkjenner ­andre relevante utdanningar, synest eg det er ­underleg at Fretheim og Saxegaard unnlet å løfta fram denne muligheten som ein god veg inn i preste­tenesta for enkelte. Kvifor er det at eg har ei anna ­utdanning og har gjort ting på ein annan måte, negativt og ikkje positivt?

Saxegaard og Fretheim: Eg foreslår at de tar ein telefonrunde til kyrkjelydar som har prestar som eg, og spør korleis det går. Spør kva kyrkjelyden saknar, spør kva vi prestane manglar. Det er ingen som har stilt spørsmål ved kompetansen min, og eg har blitt møtt med berre positive haldningar til bakgrunnen min, heilt frå jobbintervjusituasjonane eg har vore i, og fram til dags dato. Det er altså ingen andre enn MF som løftar dette fram som eit problem og ikkje som ein rikdom. Det synest eg er nedslåande.

Verdifulle innsteg. I mine to år som prest har eg altså ikkje kjent på at bakgrunnen min ikkje har halde mål. Heller tvert imot. Pedagogikken og litteraturen gir svært verdifulle innsteg til ulike sider ved prestetenesta. Og styrken ved høgare utdanning er ikkje berre det spesifikt faglege innanfor kvar disiplin, men at ein har ein basis på eit visst nivå i den karrieren ein går inn i. Mangfaldet gjer oss rikare, det er ikkje farleg.

I paragraf 5 i «Forskrift om kvalifikasjonskrav for tilsetting som prest i Den norske ­kyrkje» står følgjande: «Som prest kan også tilsettes person som oppfyller kravene i paragraf 2 bokstavene a), c) og d), og som etter vedtak av Evalueringsnemnda anses å inneha tilsvarende kompetanse som candidata/candidatus theologiae på følgende grunnlag: (…) har innehatt graden i minst fem år. Evalueringsnemnda kan i særlige tilfeller gjøre unntak fra dette vilkåret når graden ble oppnådd etter fylte 50 år.» Å seinka denne aldersgrensa med ti år vil ha svært få negative konsekvensar, men vil opna opp for dei som ynskjer å tenkja nytt om liv og teneste, og det vil gi kyrkja tilgang på inspirerte og kvalifiserte prestar.

I dag vel eg å kvessa blyanten. Og det gjer eg for alle oss som ønsker å bli prestar på litt annan måte enn det tradisjonelle løpet, men med utdanning tilsvarande cand.theol. Mitt tips til MF er: Ta i mot oss med opne armar. Kyrkja har ikkje råd til noko anna.

Marita Bjørke Ådland, prest

Gå til innlegget

Mest leste siste måned

Slik jeg ser det
av
Magne Nylenna
25 dager siden / 1500 visninger
Kristnes omtale av president Trump.
av
Kjell Tveter
5 dager siden / 1335 visninger
Sekulariseringen av Rumi
av
Usman Rana
16 dager siden / 1096 visninger
Slappe konspirasjonsteoretikere
av
Øivind Bergh
12 dager siden / 997 visninger
Med vandreskoene på
av
Anita Reitan
rundt 1 måned siden / 785 visninger
Stopp banningen, Vårt Land!
av
Terje Tønnessen
rundt 1 måned siden / 466 visninger

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Les flere