Mai Lene Fløysvik Hæåk

Alder: 23
  RSS

Om Mai Lene

Kommentator i Vårt Land

Følgere

Britisk parti-skilsmisse

Publisert 9 måneder siden

Utbrytarane i Labour kan ufriviljug kome til å styrke Corbyn meir enn si eiga sak.

Måndag vart ein hard dag for sju av parlamentsmedlemmane i det største opposisjonspartiet i Storbritannia. Labour-representantane kunngjorde i ein eigen pressekonferanse at dei hadde bestemt seg for å gå ut av Labour og danne ei uavhengig gruppe i det britiske parlamentet. Ingen av dei såg ut til å ta lett på avgjersla, og den underliggande bodskapen var klar: Me hadde ikkje forlate Labour om ikkje Labour første hadde forlate oss og det me står for. ­Tysdag blei Joan Ryan den åttande til å gå ut.

Antisemittisme

Sjølv om Chuka Umunna kanskje var den mest profilerte som gjekk ut, var det kanskje avgangen til Luciana­ Berger som var mest symbolsk. Berger var i likskap med Umunna­ medlem av det såkalla skuggekabinettet, altså­ oppo­sisjonen sitt svar på ei ­regjering, frå 2010 til 2015, men i tillegg til dette er ho òg jødisk. Ho har over lengre tid opplevd anti­semittisk mobbing frå partifeller. Under presse­konferansen sa ho at Labour har blitt institusjonelt antisemittisk og at ho hadde vore flau og skamma seg over å bli verande i partiet.

Antisemittisme er likevel ikkje den einaste grunnen til at Labour-­gruppa i det britiske parlamentet har blitt redusert. Parti­leiar Jeremy Corbyn har lenge hevda at eit nyval er ein betre måte for folket å uttrykke­ meininga si om Brexit enn ­
gjennom ei ny folkeavstemming. Eit fellestrekk for dei sju representantane i den uavhengige gruppa er at alle har uttrykt 
stort støtte til ei ny folkeavstemming.

LES OGSÅ: Britene trenger litt Churchill-format nå

Ingen har fleirtal

Konteksten splittinga skjer i er såpass spesiell at hendinga ikkje kan ignorerast. Med Brexit står det britiske parlamentet overfor den største utfordringa på fleire tiår, og slik situasjonen er no er det ­ingen som har reint fleirtal. Ei ny gruppe i parlamentet kan gjere det heile enno meir uføreseieleg, og særleg når ein veit at det går rykte om at konservative representantar kan komme til å skilje lag med eige parti og gå over til den uavhengige gruppa om kort tid.

Fleire snakkar om at Brexit kan kome til å skape heilt nye skiljelinjer i britisk politikk og bryte opp eksisterande struk­turar. I eit slikt perspektiv kan splittinga i Labour bli sett på som viktig for kva politisk landskap som vil prege Storbritannia i lang tid.

Samstundes skal det svært mykje til for at denne spådommen skal bli oppfylt. I snart hundre år har fleirtalet i det britisk­e parlamentet skifta mellom to parti: Labour og Conservatives. Då fire Labour-representantar braut ut av Labour-partiet i 1981 og danna The Social Democratic Party (SDP) vart det snakka høgt om at dette kunne endre britisk politikk radikalt. SDP vart der­imot ingen suksess, og i 1988 slo dei seg saman med det liberale partiet og vart til The Liberal D­emocrats.

Dei sju representantane som gjekk ut av Labour-partiet på måndag var klare på at dei ikkje danna eit nytt parti, og dei a­vviste òg alle parallellar til SDP og splittinga på 80-talet. Likevel er det lett å sjå likskapane med dei som i 1982 gjekk ut av Labour fordi dei meinte partiet hadde gått for langt til venstre og var for EU-skeptiske. I likskap med splittinga på 80-talet kan det som skjer no bidra til å svekke eiga sak.

LES OGSÅ: Britene kan krasje ut av EU

Corbyn

På den andre sida kan det kome til å styrke posisjonen til Corbyn innetter i partiet. Dei mest lojale vil sjå på splittinga som nok eit døme på at dei sentrumsorienterte er ute etter å ta Corbyn og øydelegge prosjektet­ hans. Truleg vil desse samle seg enno meir om han. Allereie ser me tendensar til nedlatande ­ordbruk om dei som har gått ut og ein enno sterkare brodd mot Corbyn-motstandarane.

Det er ingen tvil om at det er retninga han har ført partiet i som har trigga hendingane på måndag. Sjølv seier han at han er skuffa over at representantane ikkje kan stå inne for programmet dei er valt på og minnar nok ein gong om det gode valresultatet i 2017 kor «the many, not the few» fekk noko dei skulle ha sagt. Men Labour gjorde ikkje noko godt val i 2017. Dei vann knapt nok tilbake setene som dei tapte to år tidlegare, og til slutt enda dei på berre fire fleire mandat enn ved katastrofevalet i 2010.

Svak leiar 

Storbritannia har aldri hatt eit så stort behov for god leiarskap og eit styrings­dyktig alternativ som det dei har no. Då er det trist at Corbyn er den svakaste leiaren Labour har hatt på lenge. Når til og med hans eigne har så lite trua at dei vel han bort, er det vanskeleg å sjå kvifor veljarane skal tenke annleis.

Gå til innlegget

Ein stad å bu etter Brexit

Publisert 10 måneder siden

Britane klarer ikkje å gi alle som treng det ein stad å bu, og enno verre kan det bli etter Brexit.

14. juni 2017 braut det ut brann i Grenfell Tower i London. 71 menneske døydde og 108 vart skada. Etterforskinga av kva som eigentleg skjedde er enno ikkje ferdig, men noko veit me allereie: Kledninga utanpå bygget hadde brennbar kjerne og er i USA forbode på bygg som er på over tolv etasjar, altså halvparten av dei 24 etasjane i Grenfell. Over lang tid hadde Grenfell Action Group (GAG) prøvd å åtvare om dårleg branntryggleik i bygget. 

Ingen bryr seg. Korleis kunne dei neglisjere ein så høg bygning i ein av dei mest sentrale og velståande bydelane i London? Den harde sanninga er truleg at fleire av husværa i bygget var sosialbustader og at mange av dei som budde i desse sosialbustadane høyrer til etniske minoritetar i Storbritannia. Det er ingen som bryr seg om å vedlikehalde bygg for dei som er nedst på rangstigen. 

Etterspurnaden etter sosialbustader er høg i Storbritannia. Ein analyse frå 2017 viser fem nye familiar blir heimlause kvar time i landet. Mange av dei som budde i Grenfell var nokre av dei «heldige» som hadde fått tildelt sosialbustad av bydelen. Men vegen dit er lang.

Heimlaus. Fram til 2018 måtte ein for å få hjelp kunne gi prov på at ein heilt reelt sett var heimlaus den dagen ein bad om hjelp – om ein skulle få hjelp. Viss ein gjekk til kommunen og sa: «Eg blir heimlaus om to veker, de må hjelpe meg» var svaret: «Du kan kome tilbake om to veker når du faktisker heimlaus.» I ettertid har dette blitt endra for at kommunane skal kunne gi betre hjelp, men framleis er det å bli anerkjent som heimlaus vanskeleg nok i seg sjølv. 

Om ein etterkvart får status som heimlaus og kjem inn i hjelpeapparatet må ein først bu seg på å bu i ein mellombels bustad i lang tid, kanskje over fleire år. I 2020 kan opptil 100.000 heimlause bu i mellombelse sosialbustadar, som til dømes pensjonat, vandreheimar eller dårleg vedlikehaldne husvære. Ni månadar etter brannen i Grenfell var dette røyndommen for over 100 av familiane som budde der då det brann.  

Vilje. «Leige til eige»-ordninga som vart innført under Margaret Thatcher, og som gir folk lov til å kjøpe sosialbustaden sin frå det offentlege for under marknadspris, har i mange år ført til at sosialbustadar blir kjøpt vekk frå det offentlege. I tillegg har det under både Labour-styrte regjeringar og konservativt styrte regjeringar vist manglande vilje til å bygge eit tilstrekkeleg tal nye sosialbustadar. Truleg kjem ikkje situasjonen til å endre seg med det første.

Tvert i mot vil problemet med å finne nok sosialbustadar til alle berre auke etter Brexit. Allereie opplever byggebransjen at det er mangel på faglært arbeidskraft frå EU. Truleg vil kostnaden på importert byggemateriale auke, og det blir vanskeleg å søke om pengar får europeiske støtteordningar. Med slike føresetnadar blir det stadig vanskelegare å snu situasjonen og gi permanent bustad til fleire. 

Prioritert. Mange vil heller ikkje innsjå at Brexit råkar dei heimlause og andre sosialt utsette grupper hardt. Tvert i mot har mange ei oppfatning av at det vil bli enklare å få jobb og enklare å få sosialbustad når berre innvandrarar frå EU flyttar. Allereie i 2007 skreiv Labour-representant Margaret Hodge eit innlegg i The Observerkor ho hevda at migrantar vart prioritert framfor etnisk britiske familiar i fordeling av sosialbustadar. Fram til då var dei einaste som hevda dette høgrevridde, innvandringsskeptiske organisasjonar som British National Party og Migration Watch. 

Trua på at EU er skuld i mange av dei sosiale problema i Storbritannia og  at alt kan fiksast med redusert innvandring har vore sterkt dei siste åra. Trass i rapportar frå til dømes Equality and Human Rights Commission om at innvandrarar ikkje blir favorisert i fordeling av sosialbustadar, er det ei utbreidd oppfatning av at det motsette er tilfellet. Når både politikarar og media skyv ansvaret for manglande sosialbustadar over på innvandrarar, kjem det ikkje fram at den eigentlege grunnen til at så mange heimlause held fram med å bu i mellombelse bustadar er bruken av sosialbustadar som ein salderingspost. Til og med pengane som blir brukt til brannsikring etter Grenfell blir tatt frå budsjettet for sosialbustadar. 

Til sjuande og sist er enkeltmenneske som betaler for politikken ei regjering fører. Store og omfattande samfunnsendringar råkar dei som sit nedst ved bordet hardast. Brexit er ikkje eit unntak. 

Denne kommtaren vart  publisert i Vårt Lands papiravis 4. februar 2018

Bilete: Matt Dunham/AP Photo/NTB Scanpix

Gå til innlegget

Om alle tre var like

Publisert 10 måneder siden

Å plassere bøkene feil veg i bokhylla, er ikkje berre rart. Det er òg eit symptom på tida me lever i.

9 . januar kunne NRK melde om ein ny interiørtrend: No er det «in» å ha bøkene feil veg i bokhylla. Ein skulle jo tru at til og med i eit stadig meir splitta og fragmenttert samfunn at me i alle fall kunne einast om noko, som til dømes at bøkene skal stå med ryggen ut. Men nei, til og med det kan skape debatt og usemje.

Forfengeleg. «Kulturelle rennesteinsmennesker» var det lite flatterande stempelet Anne B. Ragde gav dei som følgjer trenden. Sjølv syntest eg det freista å sitere Henrik Wergeland då han skreiv om redaktøren i den tidlegare avisa Den Constitutionelle at han var «plaget av en utskeiende forfengelighet». For ikkje berre er det direkte ulogisk at ein ikkje skal kunne sjå omslaget på bøkene i bokhylla, men det vitnar òg om eit ønske om at alt skal vere så stilreint og harmonisk at det grensar til det forfengelege.

Kanskje overdreiv me reaksjonane på trenden litt i forhold til kor utbreidd det eigentleg er. Eg er ikkje nokon stor fan, men kva gjer det meg om nokre få legg ryggen på boka inn mot veggen? Truleg har det ikkje noko å seie for livet eg lever eller livet til alle andre som reagerte på nyheita.

På den andre sida, kanskje me burde bry oss. For er ikkje dette berre enno ein måte å viske ut oss sjølv og noko av det ekte og personlege til fordel for det estetiske og reine? Som eit eksperiment medan eg skreiv denne teksten valde eg å snu nokre av bøkene i mi eiga bokhylle, berre for å kunne ha eit inntrykk av korleis det ser ut. Konklusjonen er at det ser meir stilreint ut enn før, men kor har det blitt av meg?

Instagram. Å plassere bøker feil veg i bokhylla handlar ikkje berre om bøker og bokhyller. Det handlar djupast sett om kor det blir av oss i alt mylderet. For nokre månadar sidan vart eg klar over at nokre personar er så opptekne av korleis Instagram-kontoen deira ser ut at dei får alle bilete som ligg etter kvarandre til å gå i same fargetone, same filter og same temperatur. Det er som å trykke seg inn på eit utstillingsvindauge. Heilskapen er der, men det er lite sjel i det perfekte glansbiletet som blir vist fram.

Første verset av eit av mine favorittdikt er skrive av Jan Magnus Bruheim og går slik:

«Om alle tre var like,

og alle blomar blå,

og alle fuglar svarte,

og alle dyra grå,

det trur eg ville gjera

oss meir enn vondt å sjå».

Identitetslaust. Desse orda tenkte eg på då eg las om bøkene som no skal stå feil veg i bokhylla. Skal me verkeleg byrje å lage eigen heim om til eit identitetslaust utstillingsvindauge? Kanskje er grønt og grått den nye fargekombinasjonen «alle» burde bruke på kjøkkenet, men tenk så keisamt å berre besøke folk med grøne og grå kjøken. Kanskje er detaljar i gull ein trend i 2019 (kva veit eg?), men det ville gjort oss meir enn vondt å sjå om alle skulle hatt detaljar i gull for å kunne passe inn i det nye året.

Ikkje minst, tenk om alle stover med ei bokhylle berre skulle vere papirfarga statuer som glir inn i interiøret brukt i resten av stova fordi omslaget på Flink pike av Gillian Flynn ikkje passar saman med salongbordet. Måten me innreiar heimane våre på handlar ikkje berre om kva som er siste skrik. Det viktigaste burde jo vere at den staden me reiser frå på morgonen, kjem heim til etter jobb, kanskje skal oppdra barn i eller leve saman med kjærast eller ektefelle i skal kjennast som ein heim.

Vanlege heimar. Forslaget til bustadsstylist Carolina Ljung vart møtt med himlande auge, vitsar, vantru og latter. Det er enkelt å herse med, enkelt å gjere narr av, men kanskje vanskeleg å ta eit steg tilbake og sjå at det handlar ikkje berre om å lese bøker og betydinga av å lese dei framfor å bruke dei som interiør. Det er like mykje eit spørsmål om korleis me vil vise oss fram til andre. Er lukka i livet å ha ein perfekt bustad med stilreint, estetisk interiør og bøkene bak fram? Er lukka i livet å ha ein Instagram-feed med gjennomgåande blå og kalde filter og mange tusen likes?

For nokre er kanskje interiør ein så stor del av livet at å ha eit trendy hus bidreg til å vise fram identiteten deira. Men for mange av oss treng ikkje TV-benken og stovebordet vere laga i same tretype, Instagram treng ikkje vere fylt opp av planlagde, fargekoda bilete og bøkene treng i alle fall ikkje å stå feil veg i bokhylla. Tvert i mot må me hylle vanlege, personlege heimar med sjel, varme og godt lesestoff.


Denne kommtaren vart  publisert i Vårt Lands papiravis 25. januar 2018

Bilete: Evelyn Pecori

Gå til innlegget

Når håpløysa breier seg

Publisert 10 måneder siden

Brexit er ikkje over den dagen Storbritannia går ut av EU. Då startar arbeidet med å bygge opp at tilliten.

B rexit-tåka kallar tidlegare statsministerkandidat Ed Miliband det. Den tåka som akkurat no ligg over britisk politikk og usynleggjer det som i ein normal situasjon hadde vore store politiske skandalar, men som sidan juni 2016 så vidt har klart å nå opp på dagsordenen.

Kaos. Det er liten tvil om at kaos rår i britisk politikk. Avstemminga over avtalen mellom EU og Storbritannia, som vart framforhandla før jul, vart utsett til 15. januar. I realiteten er ingen nøgde med denne avtalen, korkje dei som meiner Storbritannia heilt fint kan gå ut av EU utan ein avtale og dei som helst ville blitt i EU. I tillegg aukar styrken i kravet om ei ny folkeavstemming og at folket må få lov til å seie sitt om avtalen.

Midt i kaoset står Theresa May. Eller – står er kanskje ikkje det rette ordet. Trass i slagordet «strong and stable» er det få statsministrar som har slite meir med å verke stødig enn Theresa May. Forsøket hennar på å framstå som den einaste personen som kan få landet vellukka gjennom Brexit har ikkje vore suksessfult. Tvert i mot tapte ho fleirtalet dei konservative hadde i valet i 2017. Statsråd etter statsråd har trekt seg frå regjeringa, blant anna to Brexit-ministrar og utanriksministaren. I tillegg har ho lova djupt og heilag at ho ikkje kjem til å leie partiet i neste valkamp.

Alternativ. Størsteparten av grunnen til at ho framleis sit som statsminister er truleg at mange spør seg: «Men kva er alternativt?» For svaret på det spørsmålet blir at dei ikkje har noko realistisk alternativ. Dei som er villige til å ta over det konservative partiet og bli statsministrar har alle markert seg så sterkt i favør av å bli i EU eller gå ut av EU at dei ville korkje klare å samle partiet eller landet om ein god avtale. På andre sida har ein eit Corbyn-leia Labour som har slite med antisemittisme og som ikkje ser ut til å ha ein klar Brexit-politikk som står i opposisjon til det Theresa May driv med.

Det er heller oppsiktsvekkande at Labour ikkje klarer å stige på meiningsmålingane og utnytte at det er full splitting i regjeringspartiet. Sjølv om det offisielle standpunktet til partiet er at dei vil bli i EU, er det ikkje blitt kommunisert klart nok av Jeremy Corbyn. Tvert i mot fekk han mistillitsforslag mot seg som følge av kor usynleg han var før folkeavstemminga i juni 2016.

Håpløyse. Det verste med heile situasjonen er likevel ikkje sjølve splittinga eller den svake posisjonen til Theresa May. Det som er farleg er håpløysa som blir spreidd. For kva gjer det med eit politisk system at politikarane ikkje ein gong klarer å samle seg om felles løysingar når det gjeld som mest? Kva har det å seie for tilliten til politikarane at dei ser ut til å bry seg meir om å posisjonere seg for å stige opp i hierarkiet i staden for å søke semje og konsensus rundt korleis landet skal gå ut av EU?

Det største nyhendet frå Storbritannia på norsk TV dei siste vekene har vore managerjobben til Ole Gunnar Solskjær. Hadde ein ikkje visst betre, skulle ein trudde det var det viktigaste som skjedde i dronningriket. Då me sat og såg nyhende i jula, sa den britiske kjærasten min: «Eg skulle gjort mykje for at dette var hovudoppslaget på britiske nyhende.»

Det er lett å forstå motløysa som har fått festa seg i kjølevatnet av Brexit og som truleg kjem til å vare langt fram i tid. Få ser for seg at avtalen som er framforhandla får fleirtal i parlamentet 15. januar, og kva som skjer etter det er vanskeleg å vite. Fleire institusjonar, mellom anna dei britiske universiteta, har dei siste vekene gått ut og åtvara mot at Storbritannia går ut av EU utan avtale. Frykta for at det kan skje ser ut til å ha auka ettersom fleire medlemer av parlamentet har signalisert at dei ikkje kjem til å stemme for avtalen.

Usikkert. Veldig lite av det som skjer fram til Storbritannia går ut av EU er sikkert. Kanskje blir det ei ny folkeavstemming. Kanskje blir ein ny avtale lagt fram. Eller kanskje snublar dei ut av EU utan ein avtale. Men kanskje fokuserer me for mykje på å spå utgangen av EU og diskutere «no deal»-scenarioet når det me eigentleg skulle vore opptekne av er korleis politisk unntakstilstand påverkar det politiske systemet framover.

Brexit er ikkje ferdig den dagen Storbritannia går ut. Tvert i mot er det då den verkeleg store jobben startar: Å bygge tillit og skape engasjement rundt britisk politikk igjen.


Denne kommtaren vart  publisert i Vårt Lands papiravis 09. januar 2018

Bilete: Alastair Grant/NTB scanpix

Gå til innlegget

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Les flere