Spaltist Ann Kristin van Zijp Nilsen

Dei som gir

Privatpersonar gir framleis store gåver til kyrkja, og aller helst konkrete ting.

Publisert: 21. mar 2018 / 508 visninger.

Eg visste berre at me skulle på dialogbesøk til Tsz Shan, eit buddhistkloster i ei åsside i Hongkong, men dette var kanskje det eg aller minst forventa hjå dei asketiske munkane: Å bli leidd frå parkeringshuset, gjennom eit inngangsparti som minner om ein eksklusiv bilforretning, til ein kinosal med djupe stolar. Her får me sjå ein påkosta introduksjonsfilm om klosteret i 3D. På lerretet går ein relativt ung mann med finansdress gjennom dei vakre omgjevnadene i sakte film, mens han ser ut til å oppnå indre fred og djup erkjenning om tilveret.

Like bak klosteret står det som truleg vil bli ein av Hongkong sine viktigaste turistattraksjonar: ein 76 meter høg kvit statue av Guanyin, den viktigaste bodhisattvaen i kinesisk buddhisme. (Olav Tryggvason-søyla i Trondheim er 18 meter.) I den eine handa held statuen ei stor perle. Den representerer visdom og lys.

Guanyin hjelper ein å unngå lidinga som kjem av dei tre grunngiftene i menneskelivet: sinne, kunnskapsløyse og grådigheit (begjær).

 

Monument. Breie trapper leier opp til den eine meir imponerande tempelhallen enn den andre, med enorme buddhastatuar av gullbelagt sandeltre og gedigne søyler og bjelkar Alt gir ei kjensle av eldgamle og tidlause tradisjonar, men samtidig kjennest det nytt og knytt til samtida. Og det stemmer. Klosteret var ferdig i 2015.

Dei fleste nordmennene eg reiser saman med er overvelda, og alle lurer på det same: Kven har betalt for klosteret?

– Li Ka-Shing. Velkommen til hans «billion dollar baby», smiler munken som er verten vår. Li er ikkje berre Hongkongs rikaste person, men den 23. rikaste i verda. Han skal vera god for 300 milliardar kroner og pensjonerte seg først sist fredag, sjølv om han fyller 90 i sommar. Klosteranlegget vil stå som eit gedigent monument over magnaten og overleva han sjølv i lang tid.

 

Gåver. Slik har det vore til alle tider, i alle fall i epokar og samfunn utan eit offentleg system som støttar religionsutøving og kyrkjebygg. Mens adelen i Europa investerte i palass og slikt, brukte norske lokalsamfunn store ressursar på å byggja kyrkjer som i dag er landet sine praktbygg og sentrale kulturminne. Sjølv om det offentlege bidrar sterkt til drift og vedlikehald, så gir framleis privatpersonar store gåver til kyrkja.

– Ser du kor fint kyrkja er opplyst utanfrå? spurde bestefar meg ein kveld då eg var liten, og peikte mot den kvite trekyrkja på Sand. Han ville aldri kalla seg religiøs, men meinte at kyrkja var viktig. Nå kviskra han at det var han som hadde gitt lyskastarane. Eg måtte lova å ikkje seia det til nokon, men nå har han vore død i ein del år, og lyskastarane er for lengst skifta ut med nye.

Ein del av oss likar å gi heilt konkrete ting til kyrkja, i staden for å bidra i det store og usynlege «drifts-sluket». Men gåvene treng ikkje å samanfalla med kyrkjelyden sine planar og estetiske retningslinjer, og dei kan bety krevjande prosessar.

 

Kaffiboks. Bestemor mi på den andre sida av familien hadde ståande ein oransje kaffiboks frå Coop til «misjonspengane». Der blei tidelen av enkepensjonen lagt kvar månad – til organisasjonsarbeid ho sjølv aldri såg, men trudde på. Ho la seg ikkje opp i kva mottakarane burde bruka pengane til. Totalsummen frå slike som ho, blir fort større enn store, sporadiske gåver.

Me veit ikkje om dei 2,6 milliardar kronene frå Li Ka-Shing til å byggja og driva Tsz Shan-klosteret er gitt utan vilkår. Men klosteret og hans misjon er å promotera kinesisk buddhisme. «Nøkkelen til å utvikla buddhismen i Hongkong er å finna eit betre svar på behova i dagens samfunn» skriv han i klosteret sitt magasin. Trua skal ikkje berre vera for dei gamle, inderlege damene med røykelsepinnar. Ho skal vera like relevant for forretningsmannen i introduksjonsfilmen, for barn og ungdommar i 2018.

Li vil at dei skal oppdaga perla i Guanyin si hand: lyset og visdommen. Og for ein buddhist er grådigheit nettopp ei av grunngiftene i tilveret. Han veit at rikdommen hans eigentleg er støv, som ikkje duger til anna enn å bli rista av skorne den dagen han tar farvel.

Svar

Bli med i debatten!

Skriv gjerne ditt synspunkt! Du må være registrert med fullt navn, og innlogget for å delta. Sett deg inn i retningslinjene. Brudd på dem kan føre til utestengning.
Vennlig hilsen Sondre Bjørdal, konstituert religions- og debattredaktør Vårt Land

Skriv kommentar
Kommentar #1

Sonja Bruholt

3 innlegg  24 kommentarer

Grunngifter

Publisert 5 måneder siden

I dag fekk eg nok eit prov på at det ikkje berre er vi kristne som "veit best" når buddhismen snakkar om dei tre grunngiftene i menneskelivet: sinne, kunnskapsløyse og grådigheit. Det er jo dette vi ser rundt om i verda for tida: sinte folk som dreg konklusjonar på sviktande grunnlag, og at vi menneska meir og meir karrar til oss sjølve og tenkjer mindre på andre. Men livet blir ikkje godt då. Lat oss roe oss ned, søkje kunnskap, og dele med kvarandre.

Svar
Kommentar #2

Magnus Leirgulen

64 innlegg  3931 kommentarer

Grunngift eller grunnsynd

Publisert 5 måneder siden
Ann Kristin van Zijp Nilsen. Gå til den siterte teksten.
Guanyin hjelper ein å unngå lidinga som kjem av dei tre grunngiftene i menneskelivet: sinne, kunnskapsløyse og grådigheit (begjær).

Er litt usikker på hva som er intensjonen i innlegget ditt her, Er det å promotere buddhismen og dens giverglede, eller er det dens filosofi, m.m.

En rik buddhist som sprøyter inn milliardbeløp til å bygge gigantbygg med tilhørende perler og gull kan ikke sies annet om enn at han har falt for sin egen grådighet, egoisme og selvhevdelse.  - "her skal det reises et monument over meg til evig tid"- liksom.  Et bygg som folk kan beundre, og minnes giveren. Kanskje også  til rituelt bruk, slik at gudene også kan beundre ham. 

Slik er gjerningsreligionenes vesen. 

De tre grunngiftene i menneskelivet, eller grunnsynden som er kristendommens begrep, er ikke sinne.  Det spørs hva en er sint for, det kan svært ofte være rettferdig sinne.

Det er ikke kunnskapsløshet:  Dette er også et vidt begrep. De fleste mennesker på jorden lever i dyp kunnskapsløshet helt uforskyldt.

Grådighet,  som egoisme og selvrettferdighet er vel en av grunnsyndene  som denne buddhisten var proppfull av, ved siden av sin rikdom, hvordan han nå hadde greidd å få tak i den.

Tenk hvor mye lidelse han kunne reddet mange fra om han hadde gitt disse pengene til veldedige formål. 

Nei da beundrer jeg heller våre bestemødre, og alle andre, som gav, og arbeidet for misjonen gjennom et helt liv, uten å be om oppmerksomhet for nettopp det.

Det bygget er bygd på fjell, og ikke i selvbeundring.

1 liker  
Svar
Kommentar #3

Sonja Bruholt

3 innlegg  24 kommentarer

Gift eller synd

Publisert 5 måneder siden

No var det aldri mi meining å promotera noko anna enn at vi har noko å lære av kvarandre. 

Og det er forskjell på gift og på synd. Gift kan vere noko du får i deg utan å ha skyld i det sjølv. Verda er full av døme på at folk er blitt rundlurte fordi nokon har utnytta at dei ikkje hadde kunnskap, til dømes koloniane som gav bort landområde fordi dei ikkje visste at kopar og andre metallar er verdifulle. Då kan ein svært lett sjå at kunnskapsløyse er gift. Synda, derimot, er det kolonimaktene som står for, når dei lurer dei innfødde.

og, ja, det er forskjell på kvifor vi er sinte. Eg sikta først og fremst til alle dei som t.d. stemde på FrP og Trump og alle dei nasjonalistiske partia i Europa fordi dei er så sinte på alt og alle fordi dei skylder på alt og alle for situasjonen dei er i. Kva om dei/vi hadde trekt pusten litt og skaffa oss litt kunnskap først? Kanskje dei hadde blitt mindre sinte?

Og når det gjeld grådigheit: veit vi eigentleg noko om kva denne Hong Kongaren hadde tent pengane sine på? Så vidt eg har fått med meg, er det ikkje synd å tene pengar. Er det verre å bygge eit fint buddhisttempel enn å byggje ei kyrkje - slik mange rikingar i Noreg har gjort opp igjennom tidene? Trur du dei hadde så mykje frommare tankar enn denne mannen - som altså har vore yrkesaktiv heilt til han er 90 år! Respekt! På vegen er det også sannsynleg (men eg VEIT altså ikkje) at han har bidrege til at andre folk har fått arbeid og inntekt og eit betre liv.

Men dette står det altså ikkje noko om i van Zijp Nilsens innlegg. Berre at tempelet er innvia til bodhisattvaen Guaynin, og kva som var hans lære. Og eg trur han hadde eit poeng, SJØLV OM eg er kristen og held meg først og framst til Jesus si lære om å elske nesten sin som seg sjølv.

Og ikkje eit vondt ord om misjonskvinnene. 

Svar
Kommentar #4

Magnus Leirgulen

64 innlegg  3931 kommentarer

Publisert 5 måneder siden
Sonja Bruholt. Gå til den siterte teksten.
når det gjeld grådigheit: veit vi eigentleg noko om kva denne Hong Kongaren hadde tent pengane sine på? Så vidt eg har fått med meg, er det ikkje synd å tene pengar. Er det verre å bygge eit fint buddhisttempel enn å byggje ei kyrkje - slik mange rikingar i Noreg har gjort opp igjennom tidene?

Nei, det har du nok rett i, men som mesteren sa det, "på fruktene skal treet kjennes."  Så du får undersøke litt om fruktene av dette tempelet. 

Nei, jeg digger ikke de kostbare kirkebygg. Jeg er engasjert i bedehusland der nøkternhet er viktig når det gjelder slikt.  De prangende kirkebygg i verden tror jeg ikke det er så mange rikinger som har bidratt til. Det er nok heller fattigfolk som har bidratt til det meste. Avlatshandel innbefattet.  

I det hele ser vi at det blir feil, enten det nå gjelder kirkebygg eller templer. 

At "gift" og synd ikke er det samme er vel sant nok. Men i denne konteksten blir det etter min mening det samme.

Når buddhismen snakker om grunngifter i menneskesinnet, så er det en metafor som peker på det samme som vi kristne mener med synd. En grunnskade. Slik må en kunne tolke det.

Svar

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Les flere

Siste kommentarer

Kjell G. Kristensen kommenterte på
Stormløpet mot Israel er i gang.
11 minutter siden / 14554 visninger
Arne D. Danielsen kommenterte på
Stillheten bak stjernene
16 minutter siden / 1136 visninger
Kjell G. Kristensen kommenterte på
Stillheten bak stjernene
20 minutter siden / 1136 visninger
Stefan Bonkowski kommenterte på
Årsaksmekanismer ved Evolusjon
rundt 1 time siden / 2284 visninger
Daniel Krussand kommenterte på
Gud i matematikken - Del V av ?
rundt 1 time siden / 177 visninger
Roald Øye kommenterte på
Stormløpet mot Israel er i gang.
rundt 1 time siden / 14554 visninger
Jostein Sandsmark kommenterte på
Årsaksmekanismer ved Evolusjon
rundt 1 time siden / 2284 visninger
Jostein Sandsmark kommenterte på
Årsaksmekanismer ved Evolusjon
rundt 1 time siden / 2284 visninger
Bjørn Blokhus kommenterte på
Stillheten bak stjernene
rundt 1 time siden / 1136 visninger
Robin Tande kommenterte på
Stillheten bak stjernene
rundt 2 timer siden / 1136 visninger
Sveinung Svendsen kommenterte på
Åpent brev til Den norske Kirke og KFUK-KFUM
rundt 2 timer siden / 1827 visninger
Bjørn Blokhus kommenterte på
Stillheten bak stjernene
rundt 2 timer siden / 1136 visninger
Les flere