Spaltist Ann Kristin van Zijp Nilsen

Verdirevolusjonen

I framtida sit Trygve Hegnar utanfor og hutrar med klimahatet sitt. Han ler ikkje lenger, han er berre bitter.

Publisert: 24. mar 2014

Bærum, 1974: Det ligg noko sterkt i lufta. Nærveret av 3000 menneske fyller Nadderudhallen meir enn den svake lukta av gymsal. Der er kordfløyel, hekla ponchoar, fotformskor og langt hår. Det er vår, stemninga er høg og stolane for få.

Erik Dammann tar mikrofonen: «Når historien om vår tid en gang skal skrives, vil det bli beretningen om et vanvidd uten sidestykke i historien». For Dammann handlar vanvitet om den vestlege verda sitt overforbruk av felles globale ressursar. Resultatet er naud, svolt og øydeleggjing av vårt eige livsgrunnlag.

I 1974 er gjennomsnittsinntekta 47 000 kroner. Folk kastar lite mat og reparerer kleda sine sjølv. Nordmenn anar ennå ikkje kva oljerikdom er. Likevel tenkjer folk at dei har mykje. Stadig fleire opplever at det kapitalistiske systemet er ein alvorleg trussel mot verdssamfunnet si overleving.

Eg har fått rapport frå ein kjenning som var i Nadderudhallen. Han fortel at dei «gjekk heim frå møtet og trudde det var muleg å forandra verda».

Bærum 2014: Det ligg noko sterkt i lufta. Nærveret av Trygve Hegnar fyller sjefskontoret på Lysaker meir enn den svake lukta av dyr manneparfyme. Der er nystroken skjorte, handsydde skor og akkurat passe kort hår. Det er vår, nærmare bestemt sist torsdag.

Stemninga er effektiv. Redaktøren sit og skriv neste dags leiarartikkel i Finansavisen. «Bellona, Zero, Venstre, Miljødirektoratet og de andre lurer oss», skriv han. Tidlegare har han raljert over alt frå elbilen Tesla til folk som er mot tiggarforbod. I dag ler han av den planlagde elektrifiseringa av norsk sokkel. Miljøgevinsten er lik null, hevdar han. Ein bør heller kjøpa klimakvotar av EU og halda fram som før.

Ikkje det at han eigentleg bryr seg om kvotar eller utslepp, han er finanskongen av klimaskepsis. Han lener seg tilbake og tar ein kikk på sin eigen nettstad «Hegnar Online». Føremiddagens hovudsak den konspirasjonsteoretiske dokumentarfilmen «Den store klimasvindelen» frå 2007. Stemninga i kommentarfeltet er høg.

Utmatting. Hegnar og dei andre klimaskeptikarane er i ferd med å bli parodiar av seg sjølv. Men har erkekapitalistane vunne likevel? Min kjenning, som var i Nadderudhallen i 1974, trur ikkje like sterkt at han kan forandra verda.

I 2014 er dei fleste av oss som han. Me trur på dei dystre rapportane frå klimaforskarane, me veit at utsleppa må reduserast raskt. Og me veit at fattigdom faktisk kan utryddast. Men me greier ikkje å bry oss skikkeleg.

«Apokalypseutmattelsen», kallar Per Espen Stoknes, psykolog og førstelektor ved BI det. – Vi orker ikke å høre mer om at alt går til helvete. Vi orker ikke å ha dårlig samvittighet. Skyldfølelse er dypt passiverende, sa han til Dagsavisen i fjor.

Men Erik Damman har klart sitt 17. bokmanuskript. 83 år gammal manar han til «verdirevolusjon». Me må vekk frå konkurransesamfunnet, hevdar han. Eg skulle gjerne sett Trygve Hegnar sitt ansiktsuttrykk, om han hadde lese boka.

Dei fleste har kanskje større respekt for Damman enn det Hegnar har. Men for mange blir idealisten for mykje av ein moralist og utopist. Kan verdirevolusjonen hans heller komma som eit resultat av ei anna omvelting, noko som minner om den industrielle revolusjonen?

Revolusjon. Før var investoren Jens Ulltveit Moe ein av dei som las avisoppslaga om klimaendringar selektivt. Han leita etter opplysingar som støtta hans eigen motvilje mot å endra forretningsdrifta.
– Nå har jeg gått til motsatt ytterlighet. Jeg er sterkt troende. Omtrent som Saul på vei til Damaskus, fortel han til Dagsavisen. Ulltveit Moe er blitt klimaforkjempar. Han er sikker på at han vil tena på det. Fornybar energi er god investering, å stikka hovudet i sanden er det ikkje.

Ein dag endrar dei store pengane retning, ikkje minst fordi forbrukarmakta krev det. Det vil gå med miljø-uvennene som med røykelovhatarane. I dag er lova er sjølvsagt. Oppegåande menneske tenner ikkje sigaretten der det går ut over andre.

I framtida sit Hegnar på utsida og hutrar med klimahatet sitt. Han ler ikkje lenger, han er berre bitter. Inne er Ulltveit Moe kongen av fornybar energi-festen. Det kunne ikkje lenger falla nokon inn å øydeleggja livsgrunnlaget for oldebarna sine.

Viss Dammann lever då, ser han ein verdirevolusjon.

FØRST PUBLISERT I VÅRT LAND 24.3.2014

Bli med i debatten!

Du kan svare på innlegget ved å skrive et selvstendig debattinnlegg. Vårt Lands debattredaksjon vurderer alle innsendte tekster opp mot Verdidebatts retningslinjer.
Vennlig hilsen Berit Aalborg, politisk redaktør Vårt Land

Skriv innlegg
Kommentar #1

Eskil Dahlen

0 innlegg  694 kommentarer

Publisert over 6 år siden
Ann Kristin van Zijp Nilsen. Gå til den siterte teksten.
I framtida sit Hegnar på utsida og hutrar med klimahatet sitt. Han ler ikkje lenger, han er berre bitter. Inne er Ulltveit Moe kongen av fornybar energi-festen. Det kunne ikkje lenger falla nokon inn å øydeleggja livsgrunnlaget for oldebarna sine.

Det er mulig én som har blitt sittende fast i den fremstillingen du gir av en klimaskeptiker i dag (her Hegnar) sitter på utsida og hutrer med klimahatet sitt i en mulig verden du ser i fremtiden. 

Jeg tror du overvurderer andres lyst til å sette seg inn i din fremtidsvisjon og undervurderer andres evne til å flytte sitt eget perspektiv etterhvert som fremitiden åpenbarer seg.

Mest leste siste måned

Sårbar og synlig
av
Ragnhild Mestad
rundt 1 måned siden / 2536 visninger
Behov for et blikk i speilet?
av
Shoaib Sultan
19 dager siden / 1135 visninger
Kristnes omtale av president Trump.
av
Kjell Tveter
rundt 1 måned siden / 787 visninger
Minner fra en sommerkirke
av
Anita Reitan
12 dager siden / 640 visninger
Full krise i Mali
av
Hilde Frafjord Johnson
18 dager siden / 597 visninger
Tåkelagt
av
Liv Osnes Dalbakken
3 dager siden / 553 visninger
Brokete Brasil
av
Hildegunn Marie Tønnessen Seip
10 dager siden / 477 visninger

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Les flere