Emil André Erstad

Alder: 27
  RSS

Om Emil André

Rådgjevar i Tankesmien Agenda frå 2016. Leiar i KrFU 2013-2015. Opptatt av å få ein grønare og gulare politikk der vi sett dei fattigaste og svakaste først. http://emilerstad.no/

Følgere

Pessismismen er nyttelaus

Publisert 8 dager siden - 705 visninger

Det er enkelt å fortelle sørgelege historier om veksande utfordringar for menneskerettane i verda. Det er langt meir nytte å finne i verktøy som kan løyse utfordringane.

Det er lett å bli motlaus på veg inn i det nye året. Demokrati og menneskerettar er under press i store delar av verda. Det er lett å sjå seg blind på elendigheita. Det kan derfor vere meir nyttig å sjå på nokre lysglimt frå året som var:

– I Malaysia vart dødsstraff avskaffa. Det er ein trend vi ser i store delar av verda at denne menneskerettsfiendtlege ordninga vert stadig meir stigmatisert.

– I India vart homofili avkriminalisert. Det er mange ting som går i feil retning i India, men akkurat dette er eit viktig steg i riktig retning.

– I Armenia såg vi ein revolusjon utan vald som førte til frie val. Valfusk og korrupsjon er erstatta av framtidsoptimisme.

– Stadig fleire land forbyr å produsere bomber som spreier ein sverm av mindre bomber over eit stort område, såkalla klasebomber. Det er derfor blitt dårleg business.

– I Usbekistan såg vi korleis det brutale diktaturet – ein av verstingane når det gjeld bruk av tortur, mangel på pressefridom og sensur – har tatt viktige skritt i retning av reformer. For eksempel har delar av barnearbeidet i landet blitt avskaffa.

– I Etiopia ser vi korleis landet har tatt store demokratiske framsteg i 2018, med lauslating av politiske fangar, oppheving av unntakstilstand og planlegging av endre grunnlova for å innføre tidsavgrensingar for kor lenge ein statsminister kan sitte.

Les også: Disse etiske debattene vil prege 2019

Nitid arbeid.

Felles for desse gladsakene er at ingen av dei har kome av seg sjølv. Det er resultat av nitid arbeid over mange år. Det er ikkje slik at positive endringar kjem av seg sjølv. Dei kjem heller ikkje av at vi lar pessimismen ta over. Endringar til det gode for menneskerettar og demokrati kjem berre viss vi fokuserer på korleis vi kan styrke desse rettane.

Det er mange måtar å sjå menneskerettskampen på.

Vi kan tenke at menneskerettar er noko som kjem seinare, og at folk berre må akseptere å leve med menneskerettsbrot så lenge dei opplever økonomisk utvikling. Dette er ein utbreidd tanke både i og om Kina.

Eller så kan vi tenke at menneskerettar er universelle, ukrenkelege og absolutte, og derfor skal gjelde for alle menneske til alle tider. At det berre handlar om å finne metodane, verktøya og ideane som kan styrke menneskerettane. Det er den tankegangen eg og mange andre jobbar etter.

Eg trur det er den vi bør bruke mest tid på – også i år.

Slepp unna. 

I 2019 er det tydeleg at vi framleis manglar viktige verktøy i kampen for å stanse menneskerettsbrot. Det er framleis for lett for menneskerettsforbrytarar i mange land å sleppe unna utan straff og ansvar. Her har vi framleis eit stort arbeid å gjere i mange år framover.

For kva skjer eigentleg med dei personane som er ansvarlege for særs grove brot på menneskerettane? I mange tilfelle skjer det lite. Dette er personar ansvarlege for tortur, forsvinningar, utanomrettslege avrettingar, valdtekt, slaveri eller menneskehandel. I mange tilfelle kan personar som er ansvarlege for slikt framleis reise fritt i mange land. Dei kan ha bankkontoar, eigedom og andre gode i mange land utanfor heimlandet.

Les også: USA og Israel har forlatt UNESCO

Strenge sanksjonar. 

Det er mange gode grunnar til at slike menneske bør leggast under strenge sanksjonar. Derfor er det verd å nemne ein annan god nyheit frå 2018, då EUs ministerråd 10. desember vedtok eit nederlandsk forslag om å etablere ei EU-ordning for menneskerettssanksjonar.

Menneskerettssanksjonar er eit slikt godt verktøy som trengs i kampen mot undertrykking. Det er snakk om sanksjonar som berre vil ramme personar som ikkje er blitt gjort ansvarlege for sine overgrep, det vil vere snakk om ei global ordning, som ikkje er retta mot nokon stat eller sivilbefolkning.

USA, Canada, dei baltiske landa og Storbritannia har allereie slike ordningar. Norge har det ikkje.

Kanskje kan vi håpe at når vi skriv oppsummeringa om 2019, så er eit av punkta at Norge vil innføre ei ordning med menneskerettssanksjonar? Eg håpar det.

Les også: I løpet av seks års tid vil India gå forbi Kina i folketall og bli verdens mest folkerike land. 

Gå til innlegget

Ting eg har lært av Knut Arild

Publisert rundt 1 måned siden - 4185 visninger

Det er ikkje alle forunnt å jobbe for ein så ekstraordinær mann som Knut Arild Hareide, så eg tenkte å dele sju lærdomar.

Om litt under ein månad har eg min siste arbeidsdag som rådgjevar for Knut Arild. Sjølv om han har fått mykje ros denne hausten, kjenner eg det er rett å dele litt av det eg sjølv har lært av å jobbe tett på denne heidersmannen.

For det første: 

Tru på noko! Ikkje gå gjennom livet som ein likegyldig tufs som ikkje meiner noko eller trur på noko. Det er dei som ligg på sofaen og ser på at verda forandrar seg i feil retning som er det største problemet. Dei som ikkje forstår at det er likegyldigheita som er det gode sin verste fiende. Tru på noko og mein det. Åtvaring: Det kan få konsekvensar.

For det andre: 

Engasjer deg! Mange tenker at det viktigaste er å ta utdanning. Utdanning er riktig, vel og bra, men kanskje er det vel så viktig med alle dei tinga som skjer rundt utdanninga di, som sjølve studiepoenga og karakterane. Kva du engasjerer deg i medan du er student, kan få vel så store konsekvensar for kva du kan bruke livet ditt på, som kva du studerer. Engasjement betyr noko. Det kan skape enorme ringverknader.

LES OGSÅ: Derfor brukte ikke Hareide mer makt

For det tredje: 

Ikkje ver falsk – ver ekte! Det er få personar eg kjenner som møter så mange menneske gjennom ein dag, som Knut Arild. Og alltid er han smilande, humoristisk og imøtekomande. Mange tenker kanskje at dette er slik han er i det offentlege rom, men at han er meir «seg sjølv» når han trekk seg tilbake. Det er feil. Han er akkurat den same på bakrommet. Slikt inspirerer folka rundt.

For det fjerde: 

Ta sats! Viss du trur på noko, meiner det og står for det: Ikkje ver redd for å ta sats og prøve å få det til. Mange vil nok stå i kø for å idioterklære deg opp og ned dersom du mislukkast, men tenk på kva du kan få til viss du lukkast. Det gjorde nesten Knut Arild denne hausten, med heile Norge på tilskodarplass. Han visste at dersom han lukkast ville han fått til forandring, fornying og ny giv. Det var verdt å prøve.

LES OGSÅ: Hemmelig maraton for borgerlig side 

For det femte: 

Set grenser! Det er ikkje greitt å gå med på kva som helst, berre for å omgjengeleg eller hyggeleg. Dersom du har overtydingar og prinsipp, og du ønskjer å stå for dei, ikkje gå med på kva som helst. Ikkje la andre styre vala dine. Ikkje ver ein rævdiltar. Eg har mange gonger sett på nært hald når Knut Arild har sett grenser og stått for dei. Det har kanskje kosta han kaloriar, vener eller god stemning, men han har teikna linjer i sanden som han ikkje har vore villig til å krysse. Slik vil eg òg vere.

For det sjette: 

Ha humor! Eg har nok knapt gått gjennom ein einaste arbeidsdag utan at Knut Arild har tøysa med meg eller andre rundt seg. Det er vitskapleg bevist at ein god latter forlenger livet, men det er nok undervurdert kor mykje humor og latter kan gjere for å løyse opp i vanskelege saker og debattar også i politikken. Ein god latter gjer norsk politikk endå betre. Der har Knut Arild vore eineståande - både på scena og på kontoret.

For det sjuande: 

Lev som du lærer! Det er ikkje alle som har eit så hektisk og innhaldsrikt liv som Knut Arild Hareide, som òg tar seg tid til alle dei viktige småtinga i livet. Som prioriterer familien først. Som tar seg tid til å hjelpe gode vener. Som stiller opp som barnevakt. Knut Arild er ein slik person som lever livet ganske mykje slik han lærer at det skal levast. Først og fremst er det forbilledleg, men det viser òg kva leiarskap som ligg i eksempelets makt.

LES OGSÅ: Ap og Høyre åpner for at foreldre kan velge tidspunkt for skolestart


Gå til innlegget

No treng vi anti-populistane

Publisert 4 måneder siden - 3086 visninger

Motsvaret til populismen må ikkje vere fleire lovnader som ingen kan halde – men heller ærlege, opne og reielege politikarar.

Vi må sjå det i augo: Vi er i ferd med å få eit tillitsproblem. Sjølv om valdeltakinga hjå broderfolket i Sverige var så høg som 84,4 prosent, viser målingar at svenske styresmakter har historisk låg tillit hos svenske veljarar. Kanskje kan noko av forklaringa til Sverigedemokraternas høge oppslutnad finnast der. Det same skjer mange andre stader i verda, der demokratiet i utgangspunktet er godt konsolidert.

Den same freistinga. 

I boka si Balkanisering av Europa skriv Sylo Taraku om korleis populismen kjenneteiknast av opportunisme, uansvarlegheit, karismatisk leiarskap og kortsiktigheit. Kanskje nettopp fordi populistane vel å putte desse elementa opp i verktøykassa si, er det lett for oss andre å falle for den same freistinga sjølv.

LES OGSÅ: Personlig og dannet refleksjon

Vi strevar jo alle med det same: Korleis møter vi populismen best mogleg? Bør den kontrast med meir populisme? Eg trur det er ein livsfarleg strategi, og at det er ei dødslinje for tilliten vi har i samfunna våre. Kanskje er populismen den største utfordringa for norsk utanrikspolitikk i tida framover.

Mistilliten. 

For ein ting er at tilliten til politikarane er synkande i mange vestlege demokrati. Det er denne mistilliten mange populistar prøvar å utnytte med sine urealistiske lovnader prega av kortsiktige og uansvarlege «løysingar». Som oftast trur eg populistane veit at det dei foreslår ikkje er gjennomførbart og i strid med menneskerettar, internasjonale avtalar og sunn fornuft. Likevel gjer dei det, fordi dei ikkje treng å forhalde seg til at politikken ein dag må bli gjennomført. Dei er berre opptatt av å vinne val og få oppslutnad.

Problemet oppstår den dagen dei faktisk vinn eit val. Då står vi att med det som er endå farlegare enn populistar utan makt. Det er nemleg populistar med makt. For den dagen populistane må gjennomføre det dei har lova, innser dei det umoglege: Det går ikkje. Då har dei to val: Anten gjennomføre det umoglege, eller bryte løfta sine. Begge deler er elendige alternativ for samfunnet. Dei risikerer enten å bryte internasjonale avtalar og menneskerettar, eller at også populistane mister tilliten.

LES OGSÅ: Jimmie Åkesson økte hos kristenvelgere

Skremmande lesing. 

I boka Fear. Trump in the White House skriv Bob Woodward om Trumps første år i Det kvite hus. Det er skremmande lesing for alle som er oppteken av menneskerettar, trygg styring, internasjonale relasjonar, økonomi og demokrati. Vi får bli med inn i dei romma der leiaren av den frie verda tar vala sine, etter at han i valkampen lova den eine totalt urealistiske tingen etter den andre. Woodward viser korleis Trump strevar med å levere på lovnadene sine. Rett og slett fordi dei fleste av dei ikkje er gjennomførbare – utan å kaste dei internasjonale spelereglane på havet.

Det gjeld Trumps lovnad om å skrote NAFTA, stoppe amerikansk deltaking i verdas krigar, den varsla tollkrigen mot Kina eller lovnaden om å stanse innvandringa.

Kortsiktig tidshorisont. 

Spørsmålet er kva som skjer med amerikanske veljarar den dagen dei innser at Trump ikkje er betre enn dei tidlegare elitane som har styrt, men verre. For i motsetnad til dei før han, kom han med endå fleire urealistiske løfter prega av kortsiktig tidshorisont.

Dei som ikkje er populistar må i tida framover ta nokre harde val om korleis ein vil forholde seg til denne rørsla. Skal dei også ty til overforenklingar, altfor urealistiske lovnader og kortsiktigheit? Det er jo freistande på kort sikt, men som alle veit: Ærlegdom varer lengst. Eg trur faktisk det. For den dagen populistane vert avslørt som det dei er, nemleg overforenklarar og lurendreiarar, vil folk sette meir pris på at det fins ærlege politikarar som tør å love akkurat det dei kan halde.

LES OGSÅ: Global bølge av polarisering og populisme

Trykket i Vårt Land 19. september 2018 i spalten Ideologi. 

Gå til innlegget

Fattigdomslukka

Publisert 5 måneder siden - 1029 visninger

Det er lett for oss som har nok pengar å seie at materielle ­verdiar ikkje er viktige. Spørsmålet er om det er sant for dei som er fattige.


Denne veka arrangerte Erna ­Solberg og Siv Jensen konferanse om økonomisk ulikskap. ­Andre parti har lenge vore opptekne av den aukande økonomiske ulikskapen. Først og fremst ser vi at ulik­skapen aukar mellom folk i veldig mange land, og sjølv om det framleis er langt frå amerikanske tilstandar til norsk ­verkelegheit, kjenner mange seg uroa også her.

Fattige blir fleire. 

Fakta er nokså ­klare: Gini-koeffisienten, som er den mest ­brukte indikatoren for ulikskap, viser at inntektsulikskapen i Norge auka frå 2013 til 2015. I ein ny rapport frå Helse­direktoratet kan vi lese at dei rike blir rikare, og at dei fattige blir fleire. Også i Norge.

Dette kjem i tillegg til det vi veit frå før:

- Stadig færre fattige i Norge eig eigen bustad. Faktisk sank talet på slike med 10 prosentpoeng frå 2003 til 2016, ­ifølgje SSB.

- Staten har aldri før utbetalt meir for at fattige familiar skal få dra på ferie. SSB fortel at rundt fem prosent av den ­norske befolkninga er i ein økonomisk situasjon der ferieturar er langt frå det bank­kontoen tillét.

- Like mange familiar har det vanskeleg eller særs vanskeleg med å få endene til å møtast. 15 prosent har ikkje høve til 
å betale ei plutseleg utgift som dukkar opp.

- Så mange som 12 prosent opplyser at dei manglar minst ein materiell gode.

I helga kunne vi lese i Aftenposten om forfattaren Martin J. Nygaard som ­opplyste at han og familien i mange år har levd på ei låg familieinntekt. «Jeg føler meg rik selv om jeg lever på fattigdomsgrensen», sa han.

Pengane eller livet. 

Eg er blant dei i politikken som alltid har snakka om at det er betre med grøne skogar enn gull. At vi må legge vekt på ikkje-­materielle verdiar. At vi må legge vekt på livskvalitet framfor levestandard. Dagfinn ­Høybråten skreiv godt om dette i boka si Pengane e­ller livet. I mange valkampar har eg spurt: Kvifor har vi det ikkje betre, når vi har det så godt? Vil vi ha meir eller vil vi ha det betre?

Eg trur framleis dette er viktig, men eg trur òg at det for mange fattige kan opplevast ein smule verkelegheitsfjernt å eintydig snakke om ikkje-materielle ­verdiar i ei tid der dette får større og større betyding for kva liv menneska kan leve. Eg er komen til konklusjonen om at ein viss materiell velstand er heilt naudsynt for å kunne nyte dei ikkje-materielle goda. Det blir litt Marie Antoinette (som bad det ­fattige ­folket sitt om å ete kaker når ho fekk ­beskjed om at dei ikkje hadde brød), viss vi byrjar å snakke om lukkelege ­fattige. Eg trur perspektivet er ­ganske annleis for dei som verkeleg ­manglar ­pengar til livets opphald. Eg trur ikkje «lukke» er det ­første adjektivet dei kjem på, når dei ikkje kan kjøpe nødvendige ting til borna sine.

Har eit minimum. 

For i dagens Norge er det nemleg slik at mange av dei ikkje-materielle goda berre kan oppnåast viss ein har eit minimum av materielle gode. Det å reise på ferie, for eksempel. Sjølv det vi med nok pengar tenker er ein ­rimeleg ferietur innanlands i Norge, kan velte ­budsjettet for ein familie som ikkje veit om dei klarar å betale neste rekning. Det å delta i bursdagar og på fotball­treningar krev òg litt. For mange er «litt» altfor ­mykje.

Etter at Martin J. Nygaard stod fram i Aftenposten og sa at han er lukkeleg sjølv om han lever på fattigdomsgrensa, har fleire peika på at det kan ha samanheng med at han i 2016 stod oppført med ei formue på 9,4 millionar.

Nøysomhetslukke

Det er sjølvsagt mykje lettare å vere lukkeleg som ­fattig viss ein veit at ein kan betale husleiga og rekningane sine. Kanskje er det meir korrekt å snakke om nøysomhetslukke, framfor fattigdomslukke, i så fall. Det er nemleg stor forskjell: Nøysomhet er fint, men fattigdom er ufridom.

Derfor kan vi heilt fint vere oppteken av ikkje-materielle verdiar, men samstundes kjempe ein klar politisk kamp mot dei aukande materielle forskjellane her til lands. For mange fattige familiar kan den beste verdipolitikken vere det å ha pengar nok i lommeboka.

Trykket i Vårt Land 22. august 2018.

Gå til innlegget

Religionsfridom i spel?

Publisert 6 måneder siden - 543 visninger

Viss alt til slutt vert ein kamp for religionsfridomen, kan det ­øydelegge for dei kampane der religionsfridomen verkeleg er i spel.

Eg er oppteken av ordbruk og misbruk av ord, og i sommar har eg tenkt ein del på det ­siste. Heilt ­sidan eg blei engasjert i ­politikken har eg høyrt argumentet «dette er eit ­angrep på religionsfridomen min» bli brukt i eit vidt spekter av saker. Eg har brukt ­argumentet mange gonger sjølv også. Den siste tida har eg sett argumentet bli brukt i oppheta debattar om samlivssyn blant kristne, og i debatten om dei såkalla ­mirakelpredikantane.

I utide. 

Det må vere unikt for eit i-land for å hevde at det er åtak på religionsfridomen å få kritikk mot samlivssynet sitt eller kritikk for å tene pengar på å be for folk over telefon. Gjer ordet religionsfridom i det heile meining viss det skal brukast så vidt? Kan ordet brukast både om mirakelpredikantar sin rett til å tene pengar på bøn over telefon, samstundes som det brukast om fengsling, avretting og forfølging av kristne i andre delar av verda? Tvert om, omgrepet står i fare for å miste meiningsinnhaldet sitt når vi sleng det rundt i tide og utide.

Dokumentasjon.

Somme tider kan det høve seg å sette ting litt i perspektiv. ­Somme tider kan det høve seg å spørje kristne i Nord-Korea, Afghanistan eller Somalia om kva religionsfridom eigentleg er, eller endå viktigare: korleis mangel på religionsfridom eigentleg ser ut? Eg trur ikkje dei vil byrje å snakke om mirakelpredikantane sin rett til å ta betalt for bøn eller at dei får kritikk for samlivssynet sitt i offentlegheita.

Når folka bak World Watch List – som dokumenterer grove forfølging av kristne rundt om i verda – lagar lista si, er det desse spørsmåla dei stiller seg i arbeidet med religionsfridomen:

- Gir eit land si grunnlov og/eller lovverk religionsfridom? Er det ifølge lova tillete for enkeltpersonar å konvertere til ­kristendommen?

- Vert kristne drepne for si tru? Vert kristne sende i fengsel, arbeidsleirar ­eller innlagt på psykiatrisk sjukehus?

- Har kristne fridom til å trykke og distribuere kristen litteratur? Blir kristne publikasjonar forbodne eller sensurert i det gjeldande landet?

- Er det åtak på kristne møtestader ­eller dei kristne sine heimar ut frå anti-kristne motiv?

Grunnleggande.

Sjølv om desse spørsmåla har eit særskilt fokus på kristne, er det ingen tvil om at dei kan vere gyldige òg for andre trussamfunn og livssyn. Desse spørsmåla ligg nærare kjernen i spørs­målet om kva religionsfridom eigentleg er for noko, enn slik vi ofte høyrer omgrepet vert brukt i debattar her heime. Det kan derfor vere lett å gløyme kva religions­fridom er, når omgrepet vert tøygd og strekt i mange retningar.

Eg seier ikkje at debattane om samlivssyn eller mirakelpredikantane ikkje er viktige, men at vi alt for ofte lar vi oss freiste til å springe til den lettvinte løysinga om å bruke religionsfridoms-­argumentet i debattar som handlar om ting som er mindre grunnleggande enn som så. Alt kan ikkje vere heilt grunn­leggande samstundes.

Ulv.

For når vi tar ordet religionsfridom i munnen vår, bør vi vere klar over at det er noko heilt grunnleggande. Det handlar om retten til å ha ein religion eller ei tru. Det handlar om fridom til å utøve religion og tru. Det handlar om rett til fellesskap med andre som trur.

I ein sakleg debatt med saklege ­argument fins det som regel ei rekkje ­andre argument som kan brukast før vi må dra inn religionsfridomen. Det gjeld både for debattane om kristent samlivssyn og om mirakelpredikantane.

Ord er makt. 

Alle som har høyrt den gamle historia om guten som ropte «ulv, ulv» veit det. Historia fortel endå meir om kva konsekvensar misbruk av ord kan få.

Trykket i Vårt Land 25. juli 2018 i spalten Ideologi. 

Gå til innlegget

Mest leste

Hareides nødvendige veivalg
av
Ole Paus
3 måneder siden / 81205 visninger
Et barn er født, et barn er dødt
av
Magne Raundalen
rundt 2 år siden / 44396 visninger
Etter fallet kommer hevnen
av
Berit Aalborg
11 måneder siden / 35389 visninger
Stormløpet mot Israel er i gang.
av
Roald Øye
8 måneder siden / 28689 visninger
Kanten av klippen
av
Åshild Mathisen
10 måneder siden / 22803 visninger
Et sosialt ­eksperiment
av
Bent Høie
5 måneder siden / 22429 visninger
Sympati med skinke
av
Ane Bamle Tjellaug
4 måneder siden / 21024 visninger
Mens vi sover
av
Erik Lunde
11 måneder siden / 20326 visninger
Ord er handling
av
Hilde Frafjord Johnson
4 måneder siden / 19378 visninger

Lesetips

Stygt og trist fra Amundsen
av
Rune Berglund Steen
rundt 7 timer siden / 220 visninger
Kan døden gjøres enkel?
av
Jan Willy Løken
rundt 7 timer siden / 39 visninger
Sanksjonene dreper
av
Even Sandvik Underlid
rundt 7 timer siden / 49 visninger
Om å gjøre seg forstått
av
Ole Kristian Karlsen
rundt 16 timer siden / 62 visninger
Keiserens nye klær
av
Marte Yri Evensen
rundt 16 timer siden / 216 visninger
Må bli et prestisjeprosjekt
av
Gunn Marit Helgesen
rundt 16 timer siden / 158 visninger
Norge trenger flere barn
av
Linda Hofstad Helleland
rundt 16 timer siden / 111 visninger
Mens vi venter
av
Trygve Svensson
1 dag siden / 508 visninger
Forebyggende samlivstiltak
av
Trond Sæthren
1 dag siden / 391 visninger
Les flere

Siste innlegg

Naive Oslo
av
Erling Rimehaug
35 minutter siden / 52 visninger
Forfølgelse - nøkkelen til vekkelse?
av
Thor Ivar Hornnes
rundt 7 timer siden / 92 visninger
Mangelfull kritikk
av
Per Eriksen
rundt 7 timer siden / 80 visninger
Stygt og trist fra Amundsen
av
Rune Berglund Steen
rundt 7 timer siden / 220 visninger
Kan døden gjøres enkel?
av
Jan Willy Løken
rundt 7 timer siden / 39 visninger
Sanksjonene dreper
av
Even Sandvik Underlid
rundt 7 timer siden / 49 visninger
Andakten på NRK
av
Einy Rendal Elgsæther
rundt 9 timer siden / 90 visninger
HVA SKAL VI MED NÅDEN?
av
Rikke Grevstad Kopperstad
rundt 9 timer siden / 128 visninger
Feil å stemple som antisemittisme
av
Hans Morten Haugen
rundt 9 timer siden / 55 visninger
Les flere