Kommentér innlegget «Kva er ”heilagt”?»Det høvde seg slik at eg nyleg fekk vitjing av to likandes og velutdanna indarar. Som vi sat i den varme haustnatta og åt nykokt småsei med fingrane på indisk vis, prata vi om laust og fast. Eg uttrykte mi tru på at indarane måtte ha ei fantastisk sterk motstandskraft mot sjukdom, og fekk spørsmålet: ”Kvifor det?”. Eg peikte på pilegrimar som bada og drakk av elva Ganges, og sa: ”Hadde eg gjort noko liknande, vilde eg ha blitt alvorleg sjuk”. Då svara indaren: ”Du må hugse på at Ganges er ei heilag elv. Vatnet i den elva kan ikkje skade deg same kor forureina det er!” Han var min gjest. Difor gav eg ikkje uttrykk for mi vantru.
Det fekk meg til å tenkje over korleis noko vert ”heilagt”. Det underlege er at historia og samtida viser at så godt som kva som helst kan få status som ”heilagt”: Dyr, insekt, personar, fjelltoppar, bygningar, symbol, osv. Men dersom ein ikkje på førehand har vorte indoktrinert frå ein slo opp auga at eit objekt er ”heilagt”, er haldninga oftast total likesæle. Det er vel ikkje so mange tradisjonelle nordmenn som ser på kua som noko heilagt, eller kjenner heilag trong til vitje Mekka minst ein gong i livet.
Skal eit objekt eller symbol vere liv laga som ”heilagt”, må nye generasjonar indoktrinerast før dei har kunnskap nok til å vere kritisk. Deretter må dei skjermast frå slagkraftige konkurrerande nye tankar og kunnskap, slik vi kjenner frå autoritære religiøse og politiske samfunn. Religionen sin plass er der reell kunnskap tek slutt. Etter kvart som menneska sin kunnskap veks, må religionen jenke seg slik at der vert rimeleg samsvar mellom kartet og terrenget. Historia fortel oss at dersom ein religion ikkje har grunnverdiar som toler ny kunnskap og demokratisk utvikling, vil religionen døy ut. Verda er full av tempel og heilagdomar, som står som gravsteinar over store og mektige gudar som har gått i gløymeboka.
Alle kulturar har sine fablar om korleis skaparverket vart til. Abrahams religionar har eit ”heilagt eventyr” om korleis jorda og universet vart til på 7 dagar for om lag 6000 år sidan. Men Skaparen sjølv fortel noko anna. Dei fyrste spora Skaparen har etterlete seg, er om lag 4,5 milliardar år gamle. Med ny kunnskap og teknikkar, som også er ein del av skaparverket, utviklar menneska sin evne til å lese denne dokumentasjonen Skaparen har etterlete seg på Jorda og i Universet. Men for kristne fundamentalistar er Skaparen si eiga forteljing lygn og forbanna dikt. Men Skaparen si historie vil med tid og stunder ga av med sigeren.
Kristne fundamentalistar peikar på Israel som ein manifestasjon på at innhaldet av Mosebøkene er sanne. Dersom krigsmaskina Israel, eit Herrefolk som drep, fordriv og undertrykkjer verjelause medmenneskje, er eit teikn frå Universet sin herskar, gjeng også kristne ein vond lagnad i møte.
