verdidebatt.no

Professor i sosialmedisin, Per Sundby, sa at Ole Hallesby hadde gjort meir for folkehelsa enn Karl Evang, den legendariske helsedirektøren. Sundby, med doktorgrad om alkoholrelaterte sjukdomar, såg at pietismen og fråhaldsrørsla verna folk både mot dette og mot alt elende som familieoppløysing fører til. Om helsedirektør Evang ville vore einig i Sundby si rangeringa, er likevel meir tvilsamt.

Derimot har noverande helsedirektør, Bjørn-Inge Larsen, nyleg gitt velfortent ros til Dagfinn Høybråten, som ofte har blitt utskjelt som både pietist, moralist og "mullah". Då A-magasinet på nyttårsaftan ba ulike personar nemne gledelege ting som hadde hendt siste tiåret, skreiv Larsen om prosenten daglegrøykjarar, som denne tida har gått ned frå 31 til 21, medan røyking mellom unge faktisk er halvert. Som følgje av dette har gjennomsnittleg levealder auka med to år dette decenniet. Slikt skjer ikkje av seg sjølv. Larsen fortel om den ferske helseminister Høybråten, som i 2002 stod på talarstolen og forkynte at dette var målet hans. Fagfolka i salen forstod at "her har vi en som virkelig vil gjøre noe" og bestemte seg for å støtte han så sterkt dei kunne. Ikkje minst viktig var det å skape røykfrie arenaer, fordi restaurantar og barar var ein rekrutteringsstad for røykjarar.

Dagfinn Høybråten viste her både god fagleg innsikt og større politisk mot enn det andre ministrar har demonstrert på år og dag. I ettertid har mange takka han, både for eit betre arbeidsmiljø og for hjelp til å slutte å røykje. Mest grunn til å takke har alle som no slepp å bli sjuke. Det er knapt noko tiltak sidan kampen mot tuberkulosen som har gitt større gevinst for folkehelsa. Tusenvis av norske kvinner og menn får lagt år til sitt liv og betre helse til sine år. Dei unngår no å få hjarteinfarkt og lungekreft i sin beste alder, når dei trengst som mest både i familie og arbeidsliv.

Høybråten er ingen sur moralist, men ein klok og kunnskapsrik fagmann og politikar. Det var leitt at det ikkje vart han som fekk ansvaret for å setje NAV-reformen ut i livet. Då trur eg gjennomføringa ville gått langt greiare. Som tidlegare RTV-direktør kjende han kompetansen i trygdeetaten og ville difor unngått dei fleste organisatoriske feiltak og det kaoset som vart konsekvensen.

Og i dag er det folk som lagar organisatorisk kaos i KrF, og andre som fiskar i rørt vatn, både etter røyster, lesarar og sjåarar. Berre Dagfinn Høybråten viser til og held fast ved programmet, som jamvel 29-åringen Hansen gjekk til val på, men vil omkalfatre fem månader seinare. Det er ikkje slik åtferd som skaper tillit, men det Høybråten i si tid gjorde, ved først å seie kva han ville, og så gjennomføre det!

Kan gjerne være med på hurra for Høybråten. Uttrykket baker for smed halter litt. Det var jo slik at smeden gikk fri fordi de hadde bare en smed, mens de hadde to bakere. Vi har jo bare en Høybråten, dessverre. Men det jeg synes likevel blir litt baker for smed, er at nå gir liberale i partiet, godt hjulpet av media, Høybråten skylda for at siste gallup endte på 4,0. Utspillet til Hansen har altså ikke utløst noen tilstrømming til partiet av liberale velgere, mens en del konservative tydeligvis har satt seg på gjerdet. Undersøkleser bak galluptallene viser jo at de som ikke lenger vil stemme KrF, sitter på gjerdet. Så vil framtida vise hvor de hopper ned, om det blir til KSP, FrP eller tilbake til KrF.

Det var ikke Høybråten som startet bråket og heller ikke han som holder det ved like. Det måtte være mye bedre for han personlig og for hans familie om han sa nei til gjenvalg på neste landsmøte. Det ville bli verst for KrF. Hvem skulle vi da få? Hareide er ikke lenger så samlende etter sin støtte til Hansen bl.a. på årsmøtet i Akershus KrF.

Til sist. Det er greit med debatt i partiet, forsåvidt om alle de sakene Hansen har tatt opp, og noen burde kanskje til og med gjennomføres, men da etter en grundig og gjennomtenkt behandling i partiet, ikke som et solospill av den typen vi har sett nå. Foreløpig har det utspillet som skulle gjøre partiet stort, bare gjort partiet mindre.

 Du har heilt rett i at Dagfinn Høybråten og KrF har gjort ein god jobb for folkehelsa ved å redusere antalet på røykarar. Men dette er eit helsemessig tiltak som ikkje har noko med religion å gjere. Også den forhatte venstresida ved Gro Harlem Bruntland, har gjort ein drableg innsasts for å få fram i lyset skadane tobakken gjer.

Det same gjeld kravet om totalavhold. Det er klinkande klart at alkoholskader er proporsjonalt med forbrukt, men det har ikkje noko med Bibelen sitt innhald å gjere. Berre vatn er vel eit meir lovprist fludium enn vin! Det å stemple eit glas vin som synd, må vel vere vranglære?

Den einaste staden Jahve krev totalavhold er ved hans alter eller i hans hus. Og nett der er det god tone å nyte eit glas vin.

Muhammed erklerte også alkoholen krig. På 60 år innførde han totalavhold frå Indus til Atlantern. Klart at hans lære har forebyg ei mengd alkoholskader, men er vel ikkje akkurat ein kar KrF omfavner?

Kvifor stempler ein ikkje røyking som synd? Røyken er vel i dag ein skadegjerer på linje med alkohol, og gode sideeffekter skal ein leite lenge etter. Det måtte i so fall vere vekttap.

Leierskapet til Høybråten kan ein vel seie mykje godt om, fyrst og fremst at han ikkje løyner kven han er og kva han står for. Det er vel politikken til KrF som har gått ut på dato, ikkje leiarstilen til Høybråten!

Når KrF visstnok har fleire veljarar som er over 80 enn under 40, så er vel det skrifta på veggen.

Skal ein ta dette som eit teikn på Gud sin vilje?

 Må bare minne om at det ikke er noen meningsmålinger som har hatt tid nok til å fange opp de debattene som har vært i og om partiet ennå.

Uavhengig av det får vi vel alle brette opp armene å jobbe for partiet!

Det slår meg at mens Venstre har brettet opp skjortearmene og innbydd til frisk og freidig debatt om partiets fremtid etter valgnederlaget (og i tillegg fått 2000 nye medlemmer), så er det et lurveleven og et bikkjeslagsmål ut av en annen verden i KrF.  Inger Lise Hansens høyttenkning har avstedkommet karakteristikker som iallefall ikke er KrF's partinavn spesielt verdig!  Det toppet seg vel på Lørdagsrevyen da vi kunne høre at "me skal be for at ho blir ein kristen".  At Hansen i det hele tatt holder ut å være medlem i et slikt parti skal hun ha ros for! 

Man kan selvsagt diskutere om Hansens uttalelser til Aftenposten var strategisk klokt på nåværende tidspunkt, men skal man gjenreise et parti, tenke nytt, snu på hver en stein, så må man også tåle å høre noe man ikke er enig i.  Eller man kan velge å holde "stø kurs" og stå på partiprogrammet og seile sakte men sikkert under sperregrensen for utjavningsmandater og håpe på en 2-3 mandater i 2013.  Men underholdende er det, det skal KrF ha!

Jeg har kommet med en spådom i tilknytning til Reitens innlegg på verdidebatt. Gallupen jeg viste til, hadde nok fått med seg utspillet til Hansen, men ikke alt bråket etterpå. Du sier vi skal brette opp ermene og jobbe for partiet. Klart det, men hvilket parti, det KrF vi kjente fra tidligere eller partiet til Hansen & co? Jeg tror du skal være klar over at denne striden går innpå mange tillitsvalgte og andre medlemmer. De blir matte og motløse. Det er ikke så lett å jobbe for partiet da. Skjønner at du ser med forventning fram til neste meningsmåling. Jeg ser fram til den med bekymring.

Hehe, ja, i alle fall ermene. ;) 

Joda Rolf Egil, du har nok noen gode poenger her. Samtidig kan nok måten dette har skjedd på kritiseres. Det er fint at det kommer opp, men for Krfs del (og Hansens del) burde det nok ha blitt gjort på en mer elegant måte. Dersom det hadde blitt debattert og planlagt innad i partiet først så kunne man kanskje kjørt noen runder i media i etterkant.

Jeg tror nok at de aller fleste "konservative" i Krf verken er i mot Hansens rett til å ta opp ting som hun mener kan forbedres og endres, eller mener at hun ikke er en kristen (slik noen åpenbart gjør).

Taliban-utspillet sitt kunne hun imidlertid ha spart seg for, det var et dårlig bilde uten noe som helst reelt poeng. Kort og godt fjas! (http://www.vl.no/samfunn/article4849239.ece).

Nei, Dagfinn Høybråten har såvisst ikkje vore åleine om den nye røykelova. Men konstellasjonen i regjeringa var slik at han fekk med seg Høgre-leiar og utanriksminister Jan Petersen, som forstod at dette var ei sak KrF ikkje kunne tape og dermed la press på Høgre si stortingsgruppe for å støtte framlegget. På det sosialpolitiske området står vel KrF og Ap nokså nær kvarandre, så venstresida er vel ikkje alltid så "forhatt". Trur elles forholda mellom norske toppolitikarar ikkje er prega av slike negative kjensler. Gro Harlem Brundtland gjorde, som du skriv, ein skikkeleg innsats mot røykeepidemien då ho var leiar i WHO.

Elles var det ikkje KrF eg her ville skrive om; då hadde eg vel kommentert eitt av dei andre innlegga. Eg ville gje personen og politikaren Dagfinn Høybråten litt honnør og støtte, no når leiartroikaen dreg til kvar si side; ein situasjon som ville vere vanskeleg å takle for nokon kvar. Eg veit ikkje kor mange veljarar KrF har i dei ulike aldersgruppene. Sit du på sikre tal, så kan vi kanskje få dei, med oppgitt kjelde? Men kanskje visdomen først kjem med alderen? John Lyng, som starta si politiske karriere i Mot Dag og enda opp som Høgre-formann og -statsminister, skal ha sagt følgjande: "Den som ikkje er radikal som ung, har ikkje hjarte, og den som ikkje blir konservativ som gammal, har ikkje hjerne".

Elles står og fell ikkje alt med KrF. Partiet er eit middel og ikkje eit mål. Kristendom kan ikkje innførast eller bevarast med politiske middel; iallfall ikkje i vår tid. Det er heller ikkje målsetjinga for partiet. Og Gud greier seg nok iallfall godt utan KrF og overlet nok slike trivielle saker heilt og fullt til oss.

Når det gjeld muslimar her til lands, så har vel mange av dei litt samanfallande syn (men ikkje identisk) med KrF-folk når det gjeld abort, alkohol og behovet for stabile familiar. Men islam er så mangt. I somme land skjer det grusomme overgrep i islam sitt namn, spesielt mot kvinner. Sjølv er eg så skeptisk til både islam og omfattande innvandring at eg i fjor for første gong på mest førti år ikkje røysta KrF ved eit stortingsval. Så lenge dei kunne halde seg med naive Bjørg Tørresdal som innvandringspolitiske talsperson, tykte eg partiet i denne saka let kjenslene og ikkje forstanden råde.

 Men kanskje visdomen først kjem med alderen? John Lyng, som starta si politiske karriere i Mot Dag og enda opp som Høgre-formann og -statsminister, skal ha sagt følgjande: "Den som ikkje er radikal som ung, har ikkje hjarte, og den som ikkje blir konservativ som gammal, har ikkje hjerne".

Vel, John Lyng og Kåre Wilock, kjempar vel båe for dei mjuke konservative verdiane. Standpunkta til Lyng med omsyn til Vietnam-krigen var vel radikal for si tid, men han fronta ikkje synet på same viset som Palme. Så kom Erling Norvik og gav Høgre eit folkeleg anlet. No har dei enda opp som eit jojo parti. Når det gjeld KrF sine tal over 80 og under 40, då refererer eg til utsagn politisk kommentator i VG kom med på TV.

Og Gud greier seg nok iallfall godt utan KrF og overlet nok slike trivielle saker heilt og fullt til oss.

Ja, Gud sin vilje er ei fleksibel sak. Den eine augneblinken er han 100% på lag, det neste var han ikkje på lag i det heile (God Invest). På den eine sida fell ikkje ein sporv til jorda, i det neste bryr han seg ikkje om noko i det heile. Den trufaste skare klær han som det høver seg deira interesser og synspunkt.

Det er vel rett at ein vert klokare, meir desillusjonert og mindre impulsiv med åra. Det kan vere av det gode, ikkje minst når ein skal vere ein ansvarleg leiar. Då er det bra om ein har vore ute ei haustanatt. Det eg respekterer mindre er dei som er sosialistar som fattige og FRP som rike. Oppurtunisme har  eg berre forakt til overs for.

  Når det gjeld muslimar her til lands, så har vel mange av dei litt samanfallande syn (men ikkje identisk) med KrF-folk når det gjeld abort, alkohol og behovet for stabile familiar. Men islam er så mangt. I somme land skjer det grusomme overgrep i islam sitt namn, spesielt mot kvinner. Sjølv er eg så skeptisk til både islam og omfattande innvandring at eg i fjor for første gong på mest førti år ikkje røysta KrF ved eit stortingsval. Så lenge dei kunne halde seg med naive Bjørg Tørresdal som innvandringspolitiske talsperson, tykte eg partiet i denne saka let kjenslene og ikkje forstanden råde.

Vi slit vel også med etterdønningane av Mosebøkene. Kvinnene si stilling er ikkje akkurat høgst der religionen står sterkast, verken når det gjeld kristendom eller islam. Eg vaks vel opp i ei tid då ein kunne ha pisken i eine handa og Bibelen i den andre. Men det er ein gong slik at religionane endrar seg med samfunnet den er i. Det er skilnad på ein muslim frå Afghanistan og Somalia, og trusbørene vi finn i Bosnia og elles i Europa.

Alle burde vite kva konflikter det fører med seg å blande to så krigerske og sjølvgode religioner som Kristendommen og Islam. Med utruleg naivitet synes det som om nordmenn trur at berre folk utanfrå får sjå kor bra og rett vi har på alle vis, så vil dei verte som oss: kristne og norske. Noko av årsake er vel den sjølvgode misjonstanken, det å gjere alle lik oss. Stadige gladmeldingar om korleis menneskje i framande kulturar fell i kne berre dei høyrer namnet Jesus.

Vi hadde rikeleg tid til å sjå å blande fundamnetalistisk Islam og fundamentalistisk kristendom er som å blande olje og vatn. Likeeins korleis framande kulturar former gettoar der det ofte er grobotn for fientlege strøymingar. Den lovpriste songen: "Vi er alle forskjellig, men det er utanpå" kan vel ikkje ta meir feil. Hudfargen gjer ikkje stor skilnaden. Det er under huda vi finn problema.

Eg er og av den oppfattning den norske kultur og samfunnsform inneheld mange positive element, som til dømes samkjensle og likeverd. Adel og liveigenskap er ikkje ein del av vår kultur. Det er vel med litt undring at eg ser at dei som slåss for å bevare nær sagt stort og smått i samfunnet vårt, ikkje bryr seg om kulturen i det heile. Sett på spissen, når ein eigar av eit Jugenhus i Ålesund bruker silikon til å tette eit vindu, er helvete laus. Men når deler av Oslo vert gjort til ein fattiggetto for invandrarar, er det knapt nokon som reagerer. Vår rikdom og sjølvgode naivitet gjer vel også at landet gjer teneste som ei søppelbøtte med omsyn til tvilsame individ. Dette øydelegg meir enn noko anne for våre nye landsmenn. For våre landsmenn er dei på godt og vondt.

Hei Walseth! Vi har jo tidligere utvekslet litt synspunkter på dette med meningsmålinger fordi jeg har uttalt at foreløpig har dere som skulle gjøre partiet stort, bare oppnådd å gjøre det mindre. Du har ikke villet ta meningsmålingene innover deg og venter bare på framgangen, hvis jeg har forstått deg rett. Etter at du skrev 08.02, har det kommet flere meningsmålinger hvor KrF er under sperregrensen. Mitt utgangspunkt er at utspillet til Inger Lise Hansen har skadet partiet og utspill/innspill fra andre har forsterket det. Det må jo være et tankekors for dere at hvis det hadde vært valg i dag, ville ikke en eneste av KrF's liberale representanter kommet inn på tinget, bare et par fra Vestlandet.

Jo, vi trenger jammen å jobbe for partiet, men da må vi vite slags parti hva vi skal jobbe for.