Ann Kristin van Zijp Nilsen

Alder: 42
  RSS

Om Ann Kristin van Zijp

Kommunikasjonsleiar i Areopagos og redaktør for Tørst. Sjå areopagos.no/torstmag.no. Twitter: @annkristinvzn

Følgere

Å elska­ det vakre

Publisert 4 dager siden - 935 visninger

Framleis blir menneske provosert av kunst som ikkje er skjønn.

Når det skjønne ikke lenger gjelder, er noe alvorlig galt, skriv Hans Rustad, redaktøren for den høgreorienterte­ nettstaden Document.no. Han meiner kunsten er ein «målestokk på vår tids krise», og går til harde angrep på samtidskunsten.

Dei siste par åra har Rustad fått kunsthistorikaren og -kritikaren Paul Grøtvedt med som Document.no-skribent. Han kom nyleg med følgjande dom over Statens høstutstilling. Den «domineres av ikke-kunstneriske gjenstander som burde ha blitt kjørt på skraphaugen.»

Svært mange deler deira forakt for samtidskunst. I forhold til klassisk, realistisk bildekunst kan dagens konseptkunst vera rar og framand. Han har sjeldan som mål å vera vakker.

Men å bruka han som «målestokk på vår tids krise» er det ei stund sidan ­nokon har gjort.

Degenerert

Det skjedde den 19. juli 1937. Då presenterte det tyske naziregimet den første propagandautstillinga med såkalla «Entartete Kunst» i München. ­Nazistane meinte at moderne kunst var ei usunn og farleg utgliding, eit klart forfall. For eksempel var ekspresjonismen, som Edvard Munch var ein tidleg representant for, ikkje berre uforståeleg og latterleg, men «entartet» – altså degenerert, ­avspora og øydelagt.

Dei 650 bilda i utstillinga var valde ut blant beslaglagt, samfunnsfiendtleg kunst. Dei var pedagogisk delte inn i avdelingar for mellom anna blasfemisk kunst og kunst som krenka tyske kvinner si ære. Eitt rom hadde berre abstrakte bilde og blei kalla «galskapsrommet».

Dagen før opna Adolf Hitler «Die grosse Deutsche Kunstaustellung» same stad, der tyskarane kunne sjå «det beste» av tysk kunst, alt frå landskapsmåleri til bilde av rasereine menneske. «Aldri meir skal kunstverk, som ikkje kan bli forstått av seg sjølv, men som treng ei pretensiøs instruksjonsbok for å rettferdiggjera at dei finst, finna vegen til det tyske folket», lova han.

Endrar seg

Noreg var det einaste landet utanom Tyskland som arrangerte utstilling med «entartete Kunst». Men skiljelinjene i utstillinga «Kunst og ukunst» på Nasjonalgalleriet i 1942 var litt annleis enn i opphavslandet. Mens nazistane ­beslagla 82 bilde av Edvard Munch frå tyske­ samlingar, blei fire Munch-bilde hengt opp i avdelinga for «god» kunst i Oslo. Han var allereie ein nasjonal helt. I dag er bilda hans på kaffikrus og nøkkelringar, og «folk flest» har for lengst forstått at ­vakkert er meir enn solnedgang og elg.

Hadde Hitler komme inn på kunst-akademiet i Wien då han var ung, hadde­ kanskje historia sett annleis ut. Der hadde­ modernismen allereie fått fotfeste, og han måla helst bygningar og landskap. Han fekk avslag to gonger, gjekk tom for pengar og hamna på ein heim for fattige menn. Resten av livet såg han på seg sjølv som eit misforstått kunstmålartalent. ­Seinare skulle regimet hans øydeleggja store mengder samtidskunst og forfølgja moderne kunstnarar av politiske årsaker. Samtidig: Kva kunne vel vera ein betre personleg hemn over kunstverda som fornærma talentet hans så grovt?

Flykta til Frankrike

Charlotte Salomon var 18 år yngre enn Hitler og vaks opp i ein rik, jødisk familie i Berlin. Ho rakk eit par på kunstskule, før familien flykta til Frankrike etter Krystallnatta i 1938. Der skapte ho den enorme serien Liv? Eller teater? Eit syngespel med sterke fargar og kraftige strekar med 1325 bilde og tekst, som sidan blei redda av legen hennar og til slutt gitt vidare til det jødiske historiske­ museet i Amsterdam. For få ­veker sidan blei verdas første utstilling med heile kunstverket opna der, og eit britisk forlag har nettopp gitt ut den første samla utgåva med kunsten hennar. Det er 100 år sidan ho blei fødd, og mange tykkjer det er på høg tid å løfta Salomon opp på den viktige plassen ho fortener i moderne kunsthistorie og tysk ekspresjonisme.

Ho var 26 år og gravid i femte månad, då ho blei gassa i hel same dag ho var framme i Auschwitz. Drepen av eit regime som elska det vakre, men forakta og hata menneske som henne og slik kunst som ho laga.

Gå til innlegget

Kva ville Månestråle gjort?

Publisert rundt 1 måned siden - 5886 visninger

Kvite forklaringar er ikkje nok til å forstå eit indianarkostyme.

Det var den draumen me bar på, me tolv år gamle jenter på 1980-talet: At noko vidunderleg skulle skje, at me plutseleg blei Månestråle. Denne veka fekk Siv Jensen endeleg leva ut draumen, då ho dukka opp på Finansdepartementet sin haustfest i eit indianarkostyme av semska skai. Eit slikt kunne eg gitt høgrearmen min for som tolvåring.

Men så dukkar den nyvalde sametingspresidenten Aili Keskitalo opp som haustfestbrems og kallar det «smakløst» å kle seg ut som indianar. «Urfolks kulturer og verdifulle symboler burde ikke brukes som kostymer. Dette henger dessverre igjen fra en slags kolonist-holdning», sa ho til VG.

Patetisk

Når går diskusjonen varm mellom dei som støttar Keskitalo sin kritikk og den store kvite flokk som støttar Jensen. Statssekretæren hennar, Petter Kvinge Tvedt, slår fast at «kostymet til Jensen er helt uproblematisk» og oppfordrar sametingspresidenten til å ha «litt mer glimt i øyet». Skribenten Esther Moe går lenger. Ho ser det kritiske urfolks-perspektivet som ein del av «den patetiske krenkomanien». For henne får det smak av offerrolle og martyrium, den påfører oss eit dårleg samvit som ingen orkar i lengda. NRK gjer urfolk inga teneste «ved å la krenkt-opplevinga bli ramma rundt deira anliggende».

Nei, då er det betre å la vera å ringa dei for kommentarar, og la oss majoritetsfolk vurdera dette rasjonelt. Å få beskjed om å ikkje vera humørlaus og lettkrenkeleg er ein «klassisk situasjon», seier sametingspresidenten. Amerikanare har eit dekkjande omgrep for slikt. Dei kallar det «whitesplaining» når den kvite majoriteten «forklarar» det dei ikkje kjenner på kroppen. Kronargumentet er gjerne dette: Det er ikkje vondt meint!

Det er også Esther Moe sitt argument. «Krenkomanien har mange patetiske sider ved seg. Men det verste og det farlege er at den byggjer oppunder oppfatninga om at det meste er gjort i vond vilje og med eit ønske om å såra.» VG-kommentator Anders Giæver peikar på det same, han meiner det er «fruktbart å skille mellom hva som er ondsinnet intensjon, og hva som bare er ment som harmløs moro, før man lar seg fornærme.»

Lukkeleg tankeløyse

Her er me ved kjernen. Kven er det som trur at Siv Jensen eller me andre i indianar-kostyme ønskjer å såra urfolk? Kven trur det handlar om vondsinna intensjonar? Det me blir skulda for, er å vera tankelause. Tankeløyse er aldri vondt meint. Men når ein insisterer på å få behalda den lukkelege tankeløysa som plagar andre, vitnar det i det minste om ein viss uvilje til å bry seg.

«Kva er det vakraste du veit?» spurde eg Aili Keskitalo for eit par dagar sidan. (Når ein jobbar med eit blad, dukkar slike sjansar opp.) Svaret var å høyra døtrene snakka saman på samisk og kunna uttrykkja dei inste følelsane sine på morsmålet. «Det gikk jeg selv glipp av som barn», sa ho nøkternt. Den velmeinte fornorskingspolitikken er sjølvsagt grunnen. La oss ikkje gå vidare på lista over alle overgrepa urfolk har blitt utsette for av «god vilje». Sjølv om sinnelagsetikken har ei høg stjerne hjå oss lutherske nordmenn, er den sjeldan nok.

Når urfolk ber majoritetsfolk om å slutta å kle seg ut som dei, anten det er som Månestråle eller i irrgrøne tulle-samekofter på Kiwi-fest, er dei altså totalt uinteresserte i sinnelaget, humoren eller fascinasjonen som ligg bak.

Å henta fram den lutherske verdien «audmjukskap» i staden, og kanskje lytta etter kva som kan skapa forsoning, er vel ingen vinnar på lått og løye-fronten. Men det er muleg stemninga kan bli rimeleg god etterpå.

Først publisert i Vårt Lands spalte Tendenser, 19. oktober, 2017.

Gå til innlegget

Heiders­menneska

Publisert 2 måneder siden - 2074 visninger

Dei som ikkje vil mista seg sjølv.

Der oppe går ein heidersmann, tenkjer eg plutseleg – til mi eiga overrasking. Sjølv for meg er ­ordet i overkant gammaldags. Når det ein sjeldan gong dukkar opp, er det gjerne i eit minneord over ein eldre, respektert mann, ein som Frank Aarebrot eller Per Fugelli.

Uthaldande

Men han som går oppover den bratte lia er framleis ganske ung. Eg er berre innom på besøk på småbruket til han og broren. Dei har gamle ku- og sauerasar, økologisk kjøkkenhage, sjølvbygd hus og lange hesjer bortetter bøane ovanfor den raude løa. (Broren har budd i Sverige, så ho er faluraud.) «Me slår med ljå for å bevara floraen i kulturlandskapet her», kjem det nøkternt. Alt rundt dei ber preg av vilje til dette eine: å ta vare på slikt som det kostar mykje krefter og ubetalt tid å ta vare på. Ein skal vera seig for å halda ut.

Det uthaldande idealet pregar samtida sterkt når det gjeld kroppane våre. Stadig fleire mosjonistar spring lange løp, som sist helg då Oslo Maraton hadde rundt 20.000 deltakarar og 75 av dei sprang ultraløp-versjonen på 73 kilometer. Uansett kva (ultra-)løparane brukar tida si på elles, er det fokuset på eigen kropp og eige sinn som skaper vinnarar. Den ­imponerande disiplinen er vendt innover.

Ikkje åleine

Småbrukaren mellom hesjene har ein annan horisont: at eit verneverdig øko­system overlever endå ein generasjon, at husdyrrasar held fram med å finnast nok ein mannsalder. Livshaldninga hans er også seig, men kanskje mest av alt raus – raus overfor det som lever rundt han og etter han. Det er akkurat då han er midt i lia at det slår meg, der han er på veg til avløysarjobben som får småbruks­økonomien til å gå rundt, med dei lengste, lettaste og raskaste stega eg har sett i så bratte bakkar: Der går ein heidersmann.

Han er ikkje åleine, og heidersmenneska er i full vigør, i motsetning til det nekrologane kan tyda på. Særleg på stader ein lett overser.

Integritet

I eit direktorat i Oslo sit ein byråkrat og skriv på eit høyringsutkast. Ho anar ikkje kor mange timar ho har brukt på det, kor mange sider ho har lese og kor mange linjer ho har skrive på nytt. Alle helgene ved PC-en er det ingen andre enn familien som ser, langt mindre statsråden som får heideren viss lovforslaget går gjennom. Frå avstand ser ho ut som nok ein seniorrådgivar i eit stort system, men på nært hald ber innsatsen hennar preg av dette eine: Ein vilje til å gjera ein forskjell for dei som treng det mest. 
Mellom linjene gløder forvaltnings­språket av brennande engasjement for at folk som lir skal få det betre. Stemma blir varm når ho snakkar om dei, og eg tenkjer: Slik snakkar ei heiderskvinne.

Slikt engasjement kan ikkje forventast, berre takkast for, men det er ein X-faktor som gjer samfunnet vårt betre. Og det treng ikkje vera reint usjølvisk, eller det motsette av sjølvrealisering og livsnyting. Småbrukarbrørne har badebrygge nedanfor våningshuset. Men den solide, seige innsatsen til heidersmenneska er knytt til tanken om kva akkurat deira liv skal bety i den store samanhengen. Det handlar om integritet. Om at det som verkeleg er viktig for dei, er det dei brukar tida på. Det handlar om å ikkje mista seg sjølv.

Redsla for å mista seg sjølv

Alle desse heidersmenneska som held på med sitt – for andre – dag etter dag: Sjukepleiaren som også denne morgonen gir rusavhengige den varmen dei skulle hatt som barn. Læraren som ikkje gir opp elevane denne hausten heller. Presten som lettar bører denne dagen også. Fotballtrenaren som nok ein ettermiddag lærer ungane kva lagånd er. Reinhaldaren som også i kveld vaskar under stolane, sjølv når ingen ser.

Kanskje treng me dei seige meir enn nokon gong. Kanskje skulle me oftare brukt ord som «heidersmenneske» oss levande i mellom. Ein kan ikkje sjå bort frå at Aarebrot og Fugelli hadde likt det. Og kanskje er det berre tre ting som skal til for å bli eit slikt menneske: trufastheit, eit blikk vendt ut frå navlen – og redsla for å mista seg sjølv.

Gå til innlegget

Når det er mørkt

Publisert 3 måneder siden - 1284 visninger

Kva om det ikkje er grava sitt mørke, men livmora sitt mørke som er rundt oss?

Særleg når det nærmar seg eit val, anten det gjeld Stortinget, den amerikanske presidenten eller eit europeisk parlament, kjennest det så akutt: Korleis skal det gå, når så mykje ser mørkt ut? Dei digitale skitstormane som stadig blæs opp under saker om flyktningar, norske verdiar og muslimar nærmar seg orkan styrke. Eg får utopiske draumar om at noko fundamentalt kan bli sagt eller skrive, så hatet sprekk som troll i solskin. Men bak det ligg djupe strukturar som berre kan endrast av folk med langdistanse-kondis. 

Det tok nitti år frå den første protestrørsla mot amerikansk slaveri blei organisert, til det blei avskaffa, og hundre nye år før lova om borgarrettar i 1964 forbaud offentleg diskriminering. Få av oss kan endra historia åleine, difor må plan B vera å satsa på Robert F. Kennedy si oppskrift: Det er gjennom tallause, mangfaldige handlingar, basert på mot og tru, at historia blir forma. 

 Radikaliserte menn

Nyleg åtvara idéhistorikaren Dag Herbjørnsrud i Dagbladet om aukande radikalisering i den norske majoritetsbefolkninga, særleg blant godt vaksne menn. «Det fremste symptomet på vår tid er den kraftige veksten til det dystopiske innvandringskritiske nettstedet Document.no,» meiner han. For eit par dagar sidan dukka nok ein artikkel derifrå opp i facebookfeeden min, delt av ein lågkyrkjeleg pastor. «Dagsrevyens røykteppe» gav seg ut for å korrigera NRK si dekking av Barcelona-terroren, men var som vanleg full av konspirasjonstenking. Pastoren avviser blankt innvendingar om at nettstaden ikkje er ei truverdig nyheitskjelde, fordi ein pensjonert avisredaktør hadde delt same artikkel like før.

«Elska deg uansett» 

Samtidig, i ein annan del av Facebook-Noreg, deler kristne den morosame videohistoria om ein Ku Klux Klan-leiar og ein gammal afroamerikansk pastor og borgarrettsaktivist som blei venner. Ved første møte svarte pastoren på rasisten sine skjellsord med at «du greier ikkje å få meg til å hata deg, eg vil elska deg og be for deg uansett.»

Etter å ha sett fyr på kyrkja hans, oppsøkte leiaren til slutt pastoren på ein kafé saman med tretti andre klanmedlemmer og sa: «Det du er i ferd med å gjera med kyllingen på tallerkenen, kjem me til å gjera med deg.» Pastoren løfta opp kyllingen og gav han eit kyss. Då braut heile kaféen ut i lått – også klansmennene. Leiaren blei kristen nokre år seinare, bestevenn med pastoren, og ein av dei første kvite eldstebrørne i ei afroamerikansk kyrkje. Nå er han evangelikal fulltidspredikant som preikar antirasisme og anti-hat der han kan. 

 Grensesprengande trusgrunnlag

 Både den analoge og digitale verda – og Noreg – er full av uthaldande folk som kjempar mot hatet gjennom humor, fornuft og vennskap. Andre legg frå seg forvrengt kulturkristendom, der den skrå krossen i sørstatsflagget, hakekrossar og andre krossflagg har tatt plassen til ein to tusen år gammal trekross. Krossen der ein brunøygd, svarthåra mann frå Midtausten hang etter å ha hevda at nettopp hans død skulle forsona Gud med alle menneske på jorda – ikkje majoritetsnordmenn eller kvite amerikanarar. 

Når kristne innser den grensesprengande kjærleiken i sitt eige trusgrunnlag, har rasismen dårlege kår. Det har han overalt der folk viser kvarandre godleik på tvers av alle slags skilje og ulikskapar.  

Livmora sitt mørke

Ved inngangen til dette året, under ei nyttårsmesse i ei kyrkje i Washington D.C, heldt filmskaparen, juristen og sikhen Valarie Kaur ein tale som er sett av omtrent fem millionar menneske i etterkant. Følelsen av ei mørk og usikker samtid og framtid ligg i kyrkjerommet, då Kaur seier: «So the mother in me asks, ’What if this darkness is not the darkness of the tomb, but the darkness of the womb?’» 

– Kva om dette mørket er ikkje grava sitt mørke, men livmora sitt mørke? Kva om dette er den store forvandlinga av landet vårt? Som ei jordmor oppmodar ho oss til å pusta og pressa, pressa nasjonen som ei fødande kvinne. «I natt vil me pusta, og i morgon vil me føda i kjærleik, gjennom kjærleik.» 

Og med morgonen kjem lyset.

 Først publisert i Vårt Lands spalte «Tendenser» 24. august 2017. 

Gå til innlegget

Det magnetiske Noreg

Publisert 4 måneder siden - 1833 visninger

Kvifor skulle nokon berre ønskja seg ein ferie her, når dei kan få eit permanent, stusseleg kvardagsliv?

Eg ville berre på ferie, men kvinna bak skranken i den amerikanske ambassaden var ikkje overtydd om at eg berre hadde tenkt å bli i New York ei veke. Ho sa at «me er usikre på om det er nok som knyter deg til heimlandet ditt».

Eg trudde ikkje mine eigne øyrer. ­Ambassadefunksjonæren vurderte slikt som arbeid, eigedom og forsørgjaransvar, og på den tida var eg framleis deltids-
arbeidande student utan barn.

Men kva med storfamilien, røtene, vennene og heile livet mitt? Kvifor skulle eg ­droppa studiar og framtidig norsk lønn for eit tilvere som ulovleg innvandrar med 
underbetalt jobb ein stad i Queens?

For den amerikanske funksjonæren verka det irrelevant – samanlikna med den magnetiske tiltrekkingskrafta 
til USA. Bak haldninga hennar såg det
 ut til å liggja ei overtyding om at 
viss dei kunne, ville alle i heile verda flytta dit.

Vill vekst

2016 var eit rekordår for den internasjonale turismen. Ein viktig årsak må vera at den globale middelklassen veks med vill fart. Dei neste 20 åra vil han veksa frå knappe to til fem milliardar menneske. I dag bur halvparten av desse i Vesten, men i 2030 vil det berre vera kvar femte person, viser ferske ­berekningar frå OECD.

Det betyr likevel ikkje at Noreg blir marknadsført som feriedestinasjon der pengane ligg. Innovasjon Norge satsar på Vest-Europa og Kina. Men ikkje på fattige land utanfor Europa, som likevel har 
million­ar av reiselystne og betalingsføre folk.

Av India si befolkning på 1,2 milliardar, for eksempel, er halvparten nå middelklassefolk. Det er verdas raskast veksande økonomi og 250.000 er dollar-
millionærar.

Likevel slår Utlendingsdirektoratet (UDI) fast på udi.no at viss du er inder og «skal besøke venner eller være turist i Norge, vil du vanligvis ikke få visum».

UDI er krystallklare om utgangspunktet sitt: «Når vi behandler søknad­en din, vurderer vi om det er sannsynlig at du ­reiser tilbake til hjemlandet ditt eller ­landet der du bor i, når besøket er over.» Sett herifrå, er det ytterst få land som kan måla seg med vårt – det har jo ei magnetisk tiltrekkjingskraft. Kvifor skulle indiske pensjonistar berre ønskja seg ein noregsferie, når dei kan byta det gode kvardagslivet heime med eit stusselegare – som trass alt vil føregå her i verdas beste land?

Reiser heim igjen

Denne veka er eit palestinsk ektepar på ferie med Hurtigruten. Heime på Vestbreidden er dei vanlege middelklassefolk, og dei har fått den eksklusive reisa i gåve frå norske venner som vil gi dei ei turoppleving for livet.

Då dei søkte turistvisum blei det raskt avslått. Landet vårt har jo slik ei magnet­isk tiltrekningskraft at alle sikkert aller helst vil flytta hit. Det tok vekevis med telefonar, e-postar og brev, ikkje minst frå norske støttespelarar, før dei fekk lov til å ta i mot invitasjonen.

Mot alle norske odds kan dei nå ta bilde av einannan ved rekka, mens midnattssola skin, og senda dei heim til ungane på Messenger, saman med påminningane om å oppføra seg skikkeleg.

Avgrensa

Men dei kjem ikkje til å bli. Dei veit ­allereie godt at dei ikkje oppfyller krava til å få asyl i Noreg. Og sjølv med asyl, fristar ikkje ei lite kommunalt husvære og ein vaskejobb her meir enn den gode jobben og det nyoppussa huset heime. Det er der dei høyrer til, og det er der dei helst vil bu. Der er storfamilien, vennene og alt det andre som gjer det godt å ­komma heim. Og alt som gjer tilveret trygt og kjent trass alle utfordringar.

Sjølv om turistnæringa sel draumen om nye stader og fine opp­levingar, er folk si eventyrlyst avgrensa. Kvardagslivet vårt skal vera svært utrygt og mangelfullt, før me ønskjer oss
 noko meir enn ein ferie ein stad langt borte.

Gå til innlegget

Lesetips

Ateistens bekjennelser
av
Trond Skaftnesmo
13 dager siden / 6592 visninger
296 kommentarer
Er Noahs Gud vår Gud?
av
Sofie Braut
16 dager siden / 6884 visninger
193 kommentarer
Å være snill
av
Åste Dokka
21 dager siden / 2236 visninger
2 kommentarer
Det skamfulle samfunnet
av
Erling Rimehaug
24 dager siden / 3578 visninger
5 kommentarer
Når det er bra at det er glemt
av
Benedicte Aass
rundt 1 måned siden / 484 visninger
0 kommentarer
Se og bli sett
av
Asbjørn Gabrielsen
rundt 1 måned siden / 490 visninger
0 kommentarer
Sjenanse og verdighet
av
Ingrid Nyhus
rundt 1 måned siden / 3549 visninger
1 kommentarer
Jeg kunne vært mirakelpredikant
av
Levi Fragell
rundt 1 måned siden / 8052 visninger
225 kommentarer
Mektig martyr
av
Åshild Mathisen
rundt 1 måned siden / 2687 visninger
5 kommentarer
Les flere

Siste innlegg

Show i kirken
av
Paul Nergård Wirkola
rundt 5 timer siden / 89 visninger
0 kommentarer
Reis deg og gå inn
av
Ida Marie Haugen Gilbert
rundt 7 timer siden / 150 visninger
1 kommentarer
Et symboldokument
av
Vårt Land
rundt 9 timer siden / 121 visninger
1 kommentarer
Klarere på grensene
av
Joav Melchior
rundt 9 timer siden / 354 visninger
1 kommentarer
Makten og ærbødigheten
av
Alf Gjøsund
rundt 21 timer siden / 1231 visninger
11 kommentarer
Forfølgelsesvanvidd
av
Anne Jensen
rundt 22 timer siden / 787 visninger
16 kommentarer
Les flere

Siste kommentarer

Torry Unsgaard kommenterte på
Ledsagere som ikke lytter
8 minutter siden / 1611 visninger
Sigurd Eikaas kommenterte på
Ledsagere som ikke lytter
8 minutter siden / 1611 visninger
Gjermund Frøland kommenterte på
Ateisme og humanisme II
29 minutter siden / 1925 visninger
Gjermund Frøland kommenterte på
Ateisme og humanisme II
33 minutter siden / 1925 visninger
Oddbjørn Johannessen kommenterte på
Forfølgelsesvanvidd
37 minutter siden / 787 visninger
Roger Christensen kommenterte på
Ateisme og humanisme II
39 minutter siden / 1925 visninger
Rolf Larsen kommenterte på
Forfølgelsesvanvidd
rundt 1 time siden / 787 visninger
Rolf Larsen kommenterte på
Noahs Gud hadde nåde med Noah
rundt 1 time siden / 318 visninger
Rolf Larsen kommenterte på
Noahs Gud hadde nåde med Noah
rundt 1 time siden / 318 visninger
On Elpeleg kommenterte på
Ledsagere som ikke lytter
rundt 1 time siden / 1611 visninger
Bjørn Blokhus kommenterte på
Et symboldokument
rundt 2 timer siden / 121 visninger
Anne Jensen kommenterte på
Forfølgelsesvanvidd
rundt 2 timer siden / 787 visninger
Les flere