Alf Kjetil Walgermo

Alder: 40
  RSS

Om Alf Kjetil

Redaktør kultur og idé

Følgere

Sann prest og sant menneske

Publisert 16 dager siden - 813 visninger

Dobbeltmoralen kan ligge snublande nær. Men presten i populærkulturen blir stadig oftare skildra som eit heilt menneske.

Den strenge og gjerne skurkaktige presten er ein velkjent skapnad i populærkulturen. Den svenske filmskaparen Ingmar Bergman er berre ein av mange kunstnarar gjennom tidene som har teikna presteskikkelsen i svart, slik han til dømes gjorde det i Fanny og Alexander og Nattverdgjestene . For nokre år sidan fekk vi presten Tore Verås, spela av Terje Strømdahl, i den første sesongen av den no Emmy-vinnande TV-serien Mammon. Den presten var ein «mørkemann utan menneskeleg empati», som eg kalla han den gongen. Og fullstendig utruverdig som prest.

Det var lenge ein nokså kjedeleg stereotypi at prestar i filmar og TV-seriar i stor grad blei teikna som verdsfjerne, humørlause, dobbeltmoralske, bitre og ganske så skrekkelege. Mot dette biletet stod enkelte joviale britiske landsbyprestar og komiske innslag frå Rowan Atkinson til KLM – Trond Kirkvaag, Knut Lystad og Lars Mjøens sketsjar på NRK.

Utvida presterolle

Når den danske TV-serien Herrens veier no blir sendt på NRK, første episode gjekk onsdag kveld denne veka, er situasjonen ikkje heilt som han var tidlegare. Bjørn Sundquists strenge prest frå filmen Søndagsengler (1996) er ikkje lenger ein altoverskyggande prestefigur. Til dømes har ein filmregissør som Erik Poppe utvida den filmatiske presterolla gjennom filmen De usynlige, der presten Anna er åleinemor. Men det komiske aspektet ved presten er blitt dyrka vidare blant anna av Bjarte Tjøstheim, i serien Presten som NRK sendte for eit år sidan.

Sissel Undheim, førsteamanuensis i religionsvitskap ved Universitetet i Bergen, sa til Vårt Land i romjula at presterolla i dag ikkje har den same autoriteten som tidlegare, og at det kan oppstå komikk når forventingar om ein slik autoritet eller eit moralsk overtak blir brote. Det kan altså verke som om slike forventingar framleis ligg djupt i oss, samtidig som vi i større grad har byrja å venne oss til meir truverdige og menneskelege prestetypar på skjermen og det store lerretet.

Forfylla

I dette klimaet er det at Herrens veier gjer sin entré i den norske TV-kvardagen. For andre året på rad startar altså NRK nyåret med ein presteserie. Denne gongen er det ikkje først og fremst komikken som er drivaren, men dramaet. Johannes Krogh (Lars Mikkelsen) ligg godt an til å vinne eit kommande bispeval, men trakkar kraftig i salaten under ein debatt med den yngre, kvinnelege motkandidaten. Ikkje berre avslører Krogh at han er lite politisk korrekt i tilhøvet til islam; den pressa debattsituasjonen leier han også til å komme med kvinnefiendtlege utsegner som fell i særs ufruktbar jord.

Krogh taper bispevalet, og reagerer med å gå fylla, vere utru mot kona si og forrette ei gravferd i langt ifrå edru tilstand.

Risikabelt

I dette tek serieskaparane ein risiko. I iveren etter å portrettere presten som eit heilt og samansett menneske, dunkar dobbeltmoralen endå ein gong tungt inn over handlinga. På eitt vis kjennest som det om Herrens veier pustar liv i ei presterolle som vi hadde komme oss eit stykke vidare ifrå. Samtidig er ikkje Krogh teikna i svart-kvitt, noko som gjer han til eit interessant menneske å følgje vidare.

Det same gjeld sønene hans, der den eine av dei også er prest. Den andre er avhoppa teologistudent. Slik må det kanskje vere i ein familie med nær 300 års presteslekt. Felles for dei alle er at dei heile vegen må ta nye og ofte utfordrande etiske og eksistensielle val.

Ny knagg

Det skjer ikkje så ofte at ein prestefamilie er utgangpunktet for ein stor dramaserie på riksdekkande fjernsyn. Med Herrens veier ser nokre fordommar ut til å bli knuste, mens andre blir styrkte. Til saman vitnar rollegalleri og handling om ein vilje til å gå djupare ned i kvardagen til kyrkjeleg tilsette som både er løfterik og interessant.

Prestar og kyrkjetilsette har med Herrens veier fått ein ny knagg, og nye diskusjonspunkt, å bruke i formidlinga av den kristne bodskapen. Andre kan komme til å få eit nytt blikk på presterolla, på godt og vondt. Ein prest er eit førebilete, men også eit menneske. Slik kristne trur på ein Gud som er både sann Gud og sant menneske, vil nok mange i det kyrkjelege omlandet sette pris på ein prest som også kjenner grøftekanten.

Så får vi sjå kor Herrens vegar fører oss vidare.

Gå til innlegget

Verdas største revolusjon

Publisert rundt 2 måneder siden - 1668 visninger

Metoo-kampanjen kan komme til å velte maktregime over heile kloden. Ein del maktmisbrukarar går ikkje i seg sjølve før hovudet er i ferd med å bli hogd av.

Mektige menn har gjennom historia hatt ein tendens til å børste av seg skandalar. Det har høyrt med til maktposisjonen. Opprør nedanfrå har vore ubehageleg, men fullt mogleg å handtere. Maktkartet har ikkje blitt teikna på nytt.
Hausten 2017 er kartet blitt teikna på nytt. Då storavisa The New York Times publiserte ei sak om klagemåla mot ein av dei mektigaste mennene i Hollywood, filmprodusenten Harvey Weinstein, var det verdas største demning som brast.
I land etter land, i bransje etter bransje, har kvinner tatt til orde mot maktmisbruk og seksuell trakassering. Det som begynte som ein liten tweet frå skodespelaren Alyssa Milano, kjent frå TV-seriar som Charmed og Melrose Place, har vokse til å bli ein verdsomspennande kampanje som har samfunnsveltande kraft.
Vi snakkar om ein revolusjon.

Sosial rettferd

Det er ikkje berre min påstand. Revolusjonsforskaren Jack A. Goldstone, professor i statsvitskap og sosiologi ved George Mason University i Virginia, peikar i ein artikkel i tidsskriftet Samtiden på at ein brei definisjon av revolusjon er kjenneteikna av massemobilisering, og at målet er å oppnå større sosial rettferd og skape nye politiske institusjonar. ­Under lanseringa på Litteraturhuset i Oslo denne veka peika han på at Metoo-kampanjen har fleire likskapar med revolusjonen.
Filmskaparen Vibeke Løkkeberg var inne på det same i eit intervju her i Vårt Land for litt sidan: «I en revolusjon er det alltid noen som må dø,» sa Løkkeberg og viste til at det omsider kan vere endringar på veg, når historier om seksuell trakassering no kjem ut i eit så stort omfang.
Alle arenaer. Historie etter historie har kome for ein dag, i ulike variantar, i nær sagt alle delar av samfunnslivet. Og det rullar kontinuerleg, med fornya styrke. Politikk, kyrkjeliv, kulturliv – #metoo rammar så godt som alle arenaer i samfunnet. Og ikkje minst rammar det på toppane, slik utgangspunktet var med Weinstein. Ikkje eingong Svenska Akademien går fri, komiteen som gir nobelprisen til den beste litteraturen innan «idealisk riktning». Akademien fekk førre veke eit alvorleg skot for baugen då ein nær samarbeidspartnar, gift med eit medlem i komiteen, blei skulda for seksuell trakassering over mange år. Om det er hald klagene: Korleis kunne dette gå føre seg, rett framfor nasane til De Aderton, over så lang tid? Omdømmeproblemet synest openbert.

Strukturar

Det enorme omfanget har komme overraskande på mange – først og fremst menn. Kvinner er ikkje like overraska, tafsing er noko mange har måtta­ «tåle» opp gjennom tidene.­ Men det blir feil å oppfatta Metoo-kampanjen som ei demonisering av sjølve mannen. Det handlar ikkje om kor vidt menn generelt skulle vere mannsgrisar, det handlar om strukturar som har lange røter. I dette biletet spelar, dessverre, også religionen inn. Samtidig har dei religiøse skriftene, som Bibelen, gitt oss verdiar vi har bruk for til ikkje å misbruke makt eller ta oss til rette overfor andre menneske.

Moralsk syndefall
Metoo-kampanjen avslører ikkje først og fremst eit religiøst problemfelt, men kastar lys over eit moralsk syndefall på tvers av livssyn og religionar. Moralsk god oppførsel kan funderast i religion, men kan samtidig funderast i allmenn folkeskikk. Enkelte maktmisbrukarar ser ut til å mangle begge deler.
Ingen skal dømmast før dei er dømte av ein rettsinstans, og vi skal vere på vakt mot eit samfunn der klagemål er det same som fellande dom. Norske ­medier har etter mitt syn hatt ei fornuftig tilnærming til dette, der til dømes svenske aviser er ­mykje raskare med å identifisere dei som har fått klagemål retta mot seg. 


Knust og sjokkert

Samtidig er det slåande korleis somme av mennene som er blitt skulda for omfattande seksuell trakassering, ser ut til å bli oppriktig sjokkerte over skuldingane. Dei ser nesten ut til å mangle sjølvinnsikt i handlingane sine, ein mogleg konsekvens av langvarig maktmisbruk. Maktmennene blir dermed sittande igjen som knuste spørsmålsteikn. Mens andre innser at revolusjonen har innhenta dei. Fallet frå maktas tinde blei brutalt.


Verdsomspennande

Det er vi er vitne til, er at kvinner over heile verda reiser seg mot ein struktur som har gjort seksuell trakassering mogleg. Det amerikanske magasinet Time kåra i går «dei som bryt tausheita» til årets person i verda. Aldri tidlegare har ein revolusjon hatt så mange potensielt involverte. Difor tenker eg på Metoo-kampanjen som verdas største revolusjon.

Gå til innlegget

Vi må lære oss å vente

Publisert rundt 2 måneder siden - 492 visninger

I vårt samfunn skal alle behov oppfyllast med det same dei er der. Difor blir adventstida heller ikkje denne gongen ei roleg ventetid før jul.

Venting blir i dei fleste samanhengar oppfatta som noko negativt. Venting er sløsing med tid, i eit Noreg der tid synest å vere den ressursen det er størst manko på. Å komme ti minutt for tidleg til ein avtale kjennest for mange som eit resultat av dårleg planlegging. Rastløysa set seg som ei uro i fingertuppane.

I mange tilfelle er det heller ingen grunn til å legge skjul på at venting er av det vonde. «Langvarig venting gjer hjartet sjukt», heiter det i Salomos ordtak. Å vente på behandling for sjukdom, til dømes, er sjeldan med på å auke livskvaliteten. Å stå på venteliste kjennest gjerne som ei belastning.

Dårlegare kår

Det må vere eit mål for samfunnet å redusere den vonde ventinga. Men det er forskjell på venting, slik ordtaket seier at den som ventar på noko godt, ikkje ventar forgjeves. I dag synest det dessverre som om den gode ventinga, den som ser fram imot noko med glede og forventing, har fått dårlegare kår i samfunnet vårt.

Mykje handlar om velstandsauke. Nordmenn som nærmar seg pensjonsalderen i dag, vaks gjerne opp utan eit overflod av materielle gode. Noreg hadde ikkje blitt ein storprodusent av olje, og vi var ikkje eit av «verdas rikaste land», slik mantraet lyder i vår tid.

Sjølv på begynninga av 1980-talet var det vanleg både for store og små å måtte vente ganske lenge på å få kjøpt noko ein ønskte seg. Før jappetida sette turbo på den norske økonomien, var det sparing som var det store honnørordet. Vi sparte, og såg fram til. Vi gledde oss, og hadde vel så stor glede i forventinga som i det faktiske kjøpet.

Ventar ikkje

I dag finst det ein tendes til at alle behov skal oppfyllast på eit blunk. Mange av oss treng ikkje lenger å vente når vi ønskjer oss noko. Og somme av oss klarer det heller ikkje.

På søndag er det første søndag i advent, ein dag som representerer starten på det nye kyrkjeåret og samtidig er starten på ventetida fram mot julefeiringa. Ordet advent har eigentleg ikkje noko med det å vente å gjere. Det signaliserer snarare nærvær, slik ordet kjem av det latinske uttrykket «adventus Domini», «Herrens komme».

Dei første kristne venta at Jesus snart skulle komme igjen. Dette venteaspektet er framleis knytt til kristendommen, og til adventa, som ledd i ei slags «trippel venting». Kristne ventar på Herrens komme i fortid, notid og framtid. Vektlegginga av dei ulike tidene vil rett nok vere ulik frå person til person. Det er færre kristne i dag som går rundt og ventar at Jesus snarleg skal komme igjen i skyene. Fleire vil ha han med i livet her og no. Mens endå fleire er med på å feire minnet om Jesusbarnet som ein gong vart fødd, sveipt og lagt i ei krubbe.

Heseblesande

Når nærvær er den eigentlege tydinga av adventa, slik julefeiringa er ei feiring av Guds nærvær blant menneska, er det likevel påfallande kor lite nærvær vi tillet oss sjølve å ha i den hektiske desembermånaden som no står framfor oss. For mange blir adventstida fort eit heseblesande jag mellom søndagsopne butikkar.

Det er også påfallande korleis vi i dag har flytta julefeiringa framover, slik at første søndag i advent blir å rekne som startskotet for ein fest som har vore varsla sidan midten av oktober. Julekalenderen, som i utgangspunktet var ei fin nedteljing mot julehøgtida, er begynt å måle seg med julekvelden i gåvetilfang. Og når vi kjem fram til 1. juledag, er mange allereie stappa mette på jul. Då er det ikkje lenge før juletreet blir kasta hovudstups ut av stua.

Underliggande

Det nye adventstempoet er eit symptom på dette underliggande trekket i samfunnet: Vi er blitt dårlegare til å vente. Det viser seg, litt grovt sagt, i alt frå adventsfeiring til shoppingferiar i utlandet, og frå skilsmissestatistikk til junkfood og kredittkortbruk. Vi er flinke til å innfri behova våre raskt, «fordi vi fortener det».

Adventstida er ei tid som i utgangspunktet skulle kunne fungere som bolverk mot denne samfunnsutviklinga. Ei tid der vi tenner lys, er saman og kjenner på nærværet.

Men det blir nok ikkje berre slik. Truleg må vi enno vente ei stund før freden verkeleg kan senke seg.

Gå til innlegget

Guds kjønn

Publisert rundt 2 måneder siden - 3170 visninger

Svenska kyrkan kuttar ned på maskuline ord og uttrykk i gudstenestespråket. Den kristne trua tar ikkje skade av at vi tenker på Gud som meir enn ein far.

Hva han tar, og hva han giver, samme Fader han forbliver.’ Spørsmålet om kor vidt Gud har ein mannleg identitet eller ikkje, har kraft i seg til å sette sjølv milde sinnelag i kok. Den klassiske forståinga av Gud kan vi finne i taket på det sixtinske kapell i Roma. Gud er ein verdig, eldre herre, med kvitt hår og skjegg. Slik har han fått nedfelle seg i biletkunsten gjennom tidene, og kunsten har igjen prega trusforestillingane våre. Desse er det tøft å utfordre, saman med like lang tids etablert teologi.

Fleire moderne teologar gjer nettopp dette, og insisterer på å omtale Gud i kvinnelege termar. Mange lar seg provosere av denne tenkinga, for Bibelen fortel oss at Jesus kalla Gud for Far, og den kristne truvedkjenninga lærer at vi trur på Faderen, Sonen og Den heilage ande.

Stillingskrig

Er det difor nøydd til å bli ein stillingskrig mellom dei som held seg til dei mannlege kategoriane i forståinga av Gud, og dei som ønskjer å opne opp for eit meir inkluderande språk? Eg hadde håpa at det var mogleg for alle partar å gå meir ope inn i denne diskusjonen, som rører ved noko av det djupaste i den kristne trua, og som like fullt risikerer å bli ein smule fastlåst.

I Sverige ser vi no at Svenska kyrkan reduserer bruken av ordet «han» i liturgien for å skape dette større og opnare rommet. Det tyder ikkje at svenskane heretter vil seie «hen» om Gud, som feilaktige rykte skulle ha det til, men at prestane skal ha høgare medvit rundt bruken av maskuline ord og uttrykk i dei liturgiske tekstane, og skape alternativ som ikkje einsidig framstiller Gud som mannleg.

Dette bør også Den norske kirke vere opptatt av. Det handlar ikkje om å forkaste velprøvde dogmatiske kjernepunkt, men om å ta på alvor at Gud rommar både det mannlege og det kvinnelege. Dette går heilt attende til skapingssogene i 1. Mosebok, der den første skapingssoga, på Bibelens første blad, fortel at Gud skapte menneske i sitt bilete: «Og Gud skapte mennesket i sitt bilete, i Guds bilete skapte han det, som mann og kvinne skapte han dei.» På hebraisk står det «mannleg og kvinneleg».

Utanfor kjønn

Begge kjønn er altså i Guds bilete, utan at nokon av den grunn skal få vere morosame og seie at Gud er tvekjønna. Derimot er det nokså openbert at Gud sjølv er utanfor kjønn, men at det mannlege og det kvinnelege ligg innanfor Guds bilete. Gud kan såleis seiast å representere begge kjønn i det han skaper mennesket, ifølgje den første skapingssoga. Mannen og kvinna er dessutan likestilte.

Det annet kjønn

Den andre skapingssoga i 1. Mosebok, som følgjer tett etter den første, fortel ei anna historie. Her blir kvinna bygd av sidebeinet til mannen og ført fram for han som ein hjelpar «av same slag». Historia har nok i høgste grad vore med å etablere og styrke førestillinga om kvinna som «den andre» – jamfør Simone de Beauvoir, som skreiv den feministiske klassikaren Det annet kjønn .

Samtidig får Guds kjønn, som i den første skapingssoga romma både det mannlege og det kvinnelege, ein mannleg identitet i den andre. Guds namn, som på hebraisk er «Jahve Elohim», blir seinare i Mosebøkene forklart som «Eg er (den eg er)». I omsettingar på mange språk er Gud i den andre skapingssoga ein mann. På norsk: Herren Gud.

To tankekors

Dette bør vere eit tankekors: Gud trer i Bibelen fram for menneska med eit namn, tetragrammet JHVH, som blei oppfatta som så heilagt at det i stor grad blei erstatta av det hebraiske ordet «adonai». Det er denne omskrivinga som tyder «min herre», og som såleis låser Gud til eit mannleg kjønn.

Eit anna tankekors: I den første skapingssoga, i Bibelens andre vers, står det om Guds ande som svevde over vatnet. Det hebraiske ordet for ande/vind/pust er eit hokjønnsord.

Fadervår

Det er ingen tvil om at Gud valde ein mannleg identitet i Jesus frå Nasaret, då Gud lét seg føde som eit lite barn, hendinga som dannar sentrum for julefeiringa. Og Jesus lærte oss å be til Gud som ein far – gjennom bøna Fadervår.

Dette tyder neppe at den tre­einige Gud skal oppfattast som ein trippel mannsperson. Vi må vere audmjuke overfor at Gud er større enn som så.

Meir enn en far

Svenska kyrkan pirkar borti noko som mange kristne ikkje likar å røre ved. Om nokon rokkar ved gudsbiletet vårt, kan det kjennast truande. Men dei kvinnelege sidene ved Gud finst allereie i Bibelen, også i metaforar eg ikkje har nemnt her. I vår tid ønskjer mange å bruke eit breiare spekter av ord og uttrykk for å kjenne at dei taler sant om Gud. Diskusjonen er nyttig og bør halde fram, også her i Noreg, med klokskap, nyfikne og respekt. Den kristne trua tar ikkje skade av at vi tenker på Gud som meir enn ein far.

Gå til innlegget

Fantasi kan opne for trua

Publisert 3 måneder siden - 916 visninger

Fabulering og fantasi har i nokon mon vore sett på som ein trussel mot den kristne trua. Tenk om han i staden er ein døropnar?

Ein del ikkje-truande har det med å karakterisere Bibelen som ei eventyrbok. I dette ligg det ofte noko nedlatande: Forteljinga om Jesus som Guds son er like truverdig som at den største bukken Bruse stanga trollet i elva. Godt påkome, men ikkje noko meir enn fri fantasi. Og iallfall ikkje noko å basere livet sitt på.

Kanskje har denne mildt ­latterleggjerande kritikken, gjerne framførd av rettruande ateistar, skapt ein aldri så liten frykt for fantasien blant ein del kristne. I ein del samanhengar blir ein så redde for å tenke vidt og ope rundt trua at ein risikerer å snevre inn heile trussystemet. Ein blir så engsteleg for utglidingar at ein sjølv kan gli over i dogmatisk nervøsitet.

Biletforbodet

Denne redselen for fantasien er ikkje eit moderne historisk fenomen. Ein kan til og med seie at han har bibelsk utspring, slik biletforbodet var ein del av Moselova. «Du skal ikkje laga deg gudebilete, inga etterlikning av noko som er oppe i himmelen eller nede på jorda eller i vatnet under jorda», står det i tekstpassasjen som gir oss dei ti boda. Men bibelsitatet var ikkje eit forbod mot fantasi, det var eit forbod mot avgudsdyrking – ein tematikk som gjennomsyrer mange av bøkene i Det gamle testamentet. Tvert om kan ein seie at fantasien er noko av det første som får bløme i verda, slik vi kan lese skapingssogene i 1. Mosebok. Kven har nokon gong hatt større fantasi enn Gud?

Guds rygg

Svein Tindberg er blant dei som kjent på balansen mellom kunstnarisk formidlingsevne og respekt for bibeltekstane. Den kjente skodespelaren er aktuell med Bibelforteljingar for barn, og har fått både ros og ris for fantasibruken i møte med bibeltekstane, som forteljinga om Noahs ark. Dette er ein viktig debatt, som neppe er over med det første. Gud har «rygg nok» til å bere at vi fortel bibelhistoriene på nye måtar, meiner Tindberg sjølv. «Når jeg sitter med Det nye testamentet i hånden sitter jeg med en bok som prøver å fortelle meg at det lengste jeg kan nå som menneske, er barnets naivitet. Det er å tro. Og hvis naivitet er målet, da er fantasi lov. Det må jo være selve nøkkelen», sa skodespelaren i eit intervju her i avisa.

Fantasifrykt

Er faktisk slik at det må til ein viss porsjon fantasi for å vere ein truande? Det antyder iallfall den danske filosofen, teologen og idéhistorikaren Dorthe Jørgensen, som no er ute med boka Hvorfor er vi så fantasiforskrækkede? Om ­Reformationen og æstetikken. I eit intervju med Kristeligt Dagblad går ho langt i å hevde at fantasien er ein føresetnad for trua på Gud. Vi er i dag for redde for fantasi til å kunne hengi oss til denne trua, meiner Jørgensen, og peiker på eit problem ho fører attende til den lutherske reformasjonen.

Den protestantiske vektlegginga av trua som noko personleg-inderleg, ei tru som tok utgangspunkt i «Skrifta åleine», gjorde også sitt til at fantasien måtte haldast i taumar. Martin Luther kritiserte gjerne dei som fabulerte litt for fritt for å vere «svermarar». Jørgensen peikar på teologane Andreas Karlstadt og Thomas Müntzer blant dei som fekk passet sitt påskrive med svermarstempel – Luther meinte dei var litt for fantasifulle i si tilnærming til Gud.

Biletdiktande

Paradoksalt nok, vil kanskje nokon tenke, hadde Luther sjølv eit positivt syn på fantasien. Når vi førstkommande tysdag markerer 500-årsjubileum for den lutherske reformasjonen, minnest vi ein reformator som kunne snakke om Gud som «poetisk-fantasifull» og om det truande hjartet som «biletdiktande» (det malar Kristus for auga våre). Dorthe Jørgensen peikar på at fantasi var ein viktig dimensjon ved trua for Luther – at fantasien reint ut er ein føresetnad for trua. Denne erkjenninga er det nok somme som vil kunne gjere seg lystige over – «var det ikkje det visste, at kristendommen er eit fantasiprodukt!» Men for Luther innebar denne fantasien produksjon av spesifikke religiøse bilete, som vekker trua hjå den enkelte.

Opnar hjartet

«Fantasien opnar hjartet», seier Jørgensen, som er professor ved avdeling for filosofi og idéhistorie på Aarhus universitet. «Han opnar hjartet for det som er større enn oss sjølve.»

I dette ligg det ei kraft som overgår forstanden. Fri fantasi kan skape trøbbel for teologien. Men fantasien kan også vere ein døropnar inn til Gud.

Gå til innlegget

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Les flere

Siste kommentarer

Åge Kvangarsnes kommenterte på
Den eneste vi skal frykte
8 minutter siden / 2429 visninger
Hallvard Jørgensen kommenterte på
Kristendommen «over ævne»
10 minutter siden / 1955 visninger
Hallvard Jørgensen kommenterte på
Kristendommen «over ævne»
17 minutter siden / 1955 visninger
Åge Kvangarsnes kommenterte på
"Evighet"
31 minutter siden / 177 visninger
Åge Kvangarsnes kommenterte på
"Evighet"
rundt 1 time siden / 177 visninger
Bjørn Erik Fjerdingen kommenterte på
Kristendommen «over ævne»
rundt 1 time siden / 1955 visninger
Mona Ekenes kommenterte på
Livets to utgangar og Jesu definisjon av fortapinga.
rundt 1 time siden / 844 visninger
Åge Kvangarsnes kommenterte på
"Evighet"
rundt 1 time siden / 177 visninger
Åge Kvangarsnes kommenterte på
"Evighet"
rundt 1 time siden / 177 visninger
Gjermund Frøland kommenterte på
Den eneste vi skal frykte
rundt 1 time siden / 2429 visninger
Morten Slmonsen kommenterte på
Den eneste vi skal frykte
rundt 1 time siden / 2429 visninger
Anders Ekström kommenterte på
"Evighet"
rundt 1 time siden / 177 visninger
Les flere