Aksel Johan Lund

Alder: 24
  RSS

Om Aksel Johan

Prestestudent ved VID Misjonshøgskolen.

Følgere

Ikkje bra nok, KRIK!

Publisert rundt 2 måneder siden

KRIK sitt landsstyre har no vedteke at organisasjonen framleis skal «løfte opp ekteskapet mellom mann og kvinne som Guds gode ordning for samlivet». Samstundes insisterer dei på å vere tverrkyrkjelege og lågterskel. Desse to tinga er ikkje i samsvar.

Det har vore store diskusjonar knytte til den omstridte formuleringa i KRIK sine spelereglar, der organisasjonen har trekt fram ekteskapet mellom mann og kvinne som Guds gode ordning for samlivet. Mange har reagert kraftig på denne formuleringa, og har krevd at organisasjonen fjernar formuleringa og ikkje legg seg opp i samlivsforma til sine friviljuge leiarar.

Den 26. august fatta eit ekstraordinært landsstyremøte vedtak i saka, som konkluderte med at dei framleis skal «løfte opp ekteskapet mellom mann og kvinne som Guds gode ordning for samlivet», samstundes som dei «respekterer vi at våre ledere kan ha et annet syn og praksis enn KRIK i dette spørsmålet. Samlivsform skal derfor ikke være avgjørende for hvorvidt man kan være frivillig leder på KRIK-leir.»

At KRIK ikkje lenger vil diskriminere friviljuge leiarar på bakgrunn av samlivsform er godt, og slik sett er dette vedtaket eit framsteg. Likevel er det langt i frå godt nok. KRIK insisterer nemleg framleis på at dei er ein tverrkyrkjeleg organisasjon med ein låg terskel, trass at dei tek eit tydeleg standpunkt i det som i vår kontekst er eit omstridt teologisk spørsmål. Respekten for andres syn vert då kun overfladisk – sjølv om ein ikkje diskriminerer i praksis, anerkjenner ein ikkje den andres syn fullt ut.

Idrettsprest Bjørnulf Tveit Benestad framhever KRIK som ein lågterskel og tverrkyrkjeleg organisasjon. Han skriv at KRIK har arbeidd «på tvers av uenigheter som opp gjennom historien har vært såpass dype at de har splittet trosfellesskap», og at KRIK aldri har vore brukt «som en teologisk kamparena». Tveit Benestad insisterer på at på trass av dette vedtaket, kjem KRIK til å fortsetje å vere ein brubyggjar, og «gå den balansegangen som kreves for å nå de andre ikke når, og samle de andre ikke samler».

Dette er eit prisverdig mål, og eg skulle vone at KRIK verkjeleg kunne vere ein slik organisasjon. Slik opplevde eg sjølv at KRIK var i min ungdom, og slik veit eg mange andre har opplevd det. Men faktum er at landsstyrets vedtak er eit vedtak som set terskelen for høgt for mange. Ved å ta eit standpunkt som kun anerkjenner det klassiske ekteskapssynet, er den andres syn implisitt feil, og dermed mindreverdig.

At KRIK ikkje lenger vil diskriminere er bra. Men det er ikkje bra nok. Organisasjonen burde ikkje ta standpunkt i nokon form for teologiske spørsmål – verken samlivsetiske eller andre – som er splittande. Ved å fatte dette vedtaket har landsstyret tydeleg plassert KRIK på den eine sida i det som i kyrkje-Noreg er ein splittande debatt. KRIK er ikkje lenger ei kampfri sone og eit brubyggjande fellesskap, slik det i så mange år har vore. Slik så mange av oss hadde håpa at det framleis kunne vere.

Gå til innlegget

Den liturgiske kuttemanien

Publisert rundt 2 måneder siden

Det er viktig at gudstenester i Den norske kyrkja tek omsyn til den konteksten dei vert feira i. Men korfor resulterer omsynet til konteksten så ofte i ein reduksjon av liturgien til eit absolutt minstemål?

«Stadeigengjering» og «fleksibilitet» er to av verdiane som vert lyfte fram når ein snakkar om gudstenestereforma i Den norske kyrkja. Det er gode og prisverdige mål at gudstenesta skal vere stadeigen, slik at den opplevest nær og relevant for kyrkjelyden, så vel som fleksibel, og at det er rom for fleire ulike måtar å tenkje om gudstenesta på.

I kyrkja finn me svært mange paradoks: Gud som er tre, men samstundes éin, Jesus, som er menneske, men samstundes Gud, menneske som er rettferdiggjort, men samstundes syndarar, brødet og vinen, som samstundes er Jesu legeme og blod. Gudstenestefeiringa er òg eit slikt paradoks: gudstenesta er universell, og strekkjer seg på tvers av tid og rom, og vert feira saman med den verdsvide kyrkja gjennom alle tider. Samstundes feirar me ho her og no, i vår tid, i vår kultur.

Som gudstenestefeirande fellesskap har den kristne kyrkja alltid stått med ein fot planta i skrifta og den kristne tradisjonen, og den andre i eins eigen kultur og samfunn, eller kontekst, som me gjerne kallar det. På eitt vis feirar me gudstenesta slik me alltid har gjort det. Samstundes har gudstenesta alltid vore i endring, og har alltid vore – og er framleis – særeigen for si tid og sin kontekst.

Spørsmålet er difor ikkje korvidt gudstenestefeiringa bør vere kontekstuell, tilrettelagt og prega av vår samtid, men heller på kva vis me gjer gudstenesta aktuell og relevant.

I min eigen kontekst, som er Stavanger bispedøme, har liturgireformen utvilsomt ført mykje godt med seg. Det er fleire medarbeidarar i gudstenestene, nattverd vert feira langt oftare enn før, og mange friviljuge og tilsette har òg lagt mange timar arbeid ned i å lage sine eigne, lokale gudstenesteordningar. Som fylgje av trusopplæringsreforma er òg mange fleire gudstenester særleg tilrettelagt for enkelte grupper, som born, ungdom, eller dåpsfylgjer.

Alt dette bør me utvilsamt vere takksame for. Samstundes meiner eg me treng å rette eit kritisk blikk mot måten me tilrettelegg somme av gudstenestene våre på. Svært ofte resulterer nemleg denne såkalla tilretteleggjinga i ei reduksjon av liturgien heller enn ei tilpassing av han.

Om me til dømes skal ha gudsteneste med mange dåp, då bør me kutte syndvedkjenninga, slik at dåpsfylgja ikkje trur me vil påføre dei skam. Om me skal ha gudsteneste der eit trusopplæringstiltak deltek, så bør me nok kutte Kyrie – seksåringar er neppe kyndige i gresk. Om me skal ha gudsteneste der det er mange ungdommar, så likar vel dei helst moderne musikk, så me byter ut salmane med moderne lovsongar. Eller om me skal ha ei gudsteneste der me ikkje forventar så mange folk, då er det nok lurt å forkorte nattverdliturgien til eit minimum, den er jo så ordrik.

I denne iveren etter å gjere gudstenesta lett tilgjengeleg for folk flest, risikerer me å miste noko på vegen. Me risikerer at kontakten med kyrkja sin tradisjon, med den verdsvide gudstenestefeiringa som strekkjer seg på tvers av tid og rom, forsvinn. Og kva hjelper det vel om dåpsfylgja og ungdommane kjende seg velkomne på ei gudsteneste der dei var spesielt inviterte, om dei ikkje kjenner igjen den same kyrkja på ein vanleg sundag?

For nokre år sidan var eg på tur i Kina. I løpet av turen var det lagt opp til at me kunne dra på gudsteneste på sundagen. No har det seg slik at kinesisken min begrensar seg til «hei», «takk», og «hyggjeleg å møte deg». Det var heller ikkje omsetjarar på den gudstenesta me gjekk på. Likevel, på trass av at eg ikkje forstod eit ord, forstod eg på eit vis alt. Liturgien var på eit framand språk, men svært gjenkjenneleg. Eg kjende på kjensla av å vere ein del av ei verdsvid kyrkje, som feirar gudsteneste saman, på trass av kulturelle og språklege grenser.

Dersom me forsøkjer å gjere gudstenesta tilgjengeleg gjennom å redusere alt det som kan vere vanskeleg å forstå, kan me komme i skade for å miste kontakten med tradisjonen og den verdsvide kyrkja fullstendig. Så i staden for å tenkje at tilretteleggjing av gudstenesta handlar om å fjerne det som ikkje passar inn, kan me kanskje våge oss å tenkje meir kreativt.

Eg meiner ikkje dermed at kvar gudsteneste i vår kyrkje burde feirast som ei fullverdig høgmesse. Somme gonger er nok det rette å redusere liturgien noko. Men kanskje vel så ofte ligg ikkje løysinga i å fjerne, men i å tilretteleggje: gjennom å finne nye formuleringar som kjem i kontakt med vår kontekst, gjennom å finne nye måtar å synge gamle songar på, gjennom å halde oss trufast til ein tradisjon som me samstundes stadig fornyar.

Den kristne gudstenesta har halde seg i snart to tusen år. Ho har endra seg mykje, men er samstundes svært gjenkjenneleg. Og med ein fot trygt planta i vår kristne arv og tradisjon, og den andre i vår eiga samtid, vonar eg at me fortset å feire gudstenester i minst to tusen år til.

Gå til innlegget

KRIK og samlivsteologien

Publisert 4 måneder siden

Diskusjonen som for tida pågår i KRIK om spelereglane for friviljuge leiarar i organisasjonen, og spesifikt korvidt homofile og sambuande skal kunne inneha slike verv, er høgst aktuell og interessant. Men det er òg naudsynt å stille spørsmål med korfor ein organisasjon som KRIK i det heile må ha eit standpunkt i omstridte teologiske spørsmål.

Den aktuelle diskusjonen dreier seg om dei såkalla spelereglane for KRIK-leiarar (sjå s. 29-30 i dette heftet). Desse spelereglane står som ein del av eit rettleiingshefte for lokallag, i kapittelet «En god leder». Der heiter det i eit av punkta at «Det er ekteskapet mellom mann og kvinne som er Guds gode ordning for samliv». Spørsmålet er då korleis ein skal handtere dette: skal homofile og sambuande inneha friviljuge leiarverv i organisasjonen?


Uavhengig av kva organisasjonens landsstyre kjem fram til i si viare behandling av saka, bør ein stille spørsmål med korfor KRIK i det heile har eit utprega teologisk standpunkt i så omstridte spørsmål som det samlivsspørsmåla er. KRIK påberoper seg i det tidlegare nemnte rettleiingsheftet å vere «tverrkirkelig og ha rom for mangfoldet» (s. 9), og å «arbeide på tvers av … kirkegrenser» (s. 8).


Som tverrkyrkjeleg organisasjon, har ikkje KRIK ein utprega konfesjonell identitet, og er ikkje forplikta til bestemte vedkjenningsskrift. Ein finn deltakarar og leiarar innan så å seie heile breidda av det norske kyrkjelandskapet innan organisasjonens mange lokallag. Det finst generelt få uttalte teologiske standpunkt i organisasjonens offentlege dokument, og dermed skil punktet om samliv seg særskilt ut.


Samlivsspørsmål er dessutan, som kjent, særs hett diskuterte og splittande spørsmål for tida. Dette gjeld heller ikkje berre innanfor Den norske kyrkja; stadig fleire frikyrkjesamfunn tek opp spørsmål som gjeld i kva grad homofile og sambuande kan ha leiaransvar og delta i kyrkjelydsfellesskapen. Og som Vårt Land kunne melde den 7. mars i fjor, er det store skilnadar på korleis dei ulike kyrkjene og organisasjonane i frikyrkje-Noreg handterer dette i praksis.


Dersom KRIK verkeleg ynskjer å ha rom for mangfald og arbeide på tvers av kyrkjegrenser, er det besynderleg at dette mangfaldet må ha si yttergrense i samlivsteologien. KRIK sitt arbeid burde handle om å spreie idrettsglede, og å vere eit lågterskeltilbod der mange unge menneske får eit positivt møte med den kristne trua og den kristne fellesskapen på tvers av konfesjonelle grenser.


Eg har sjølv mange gode erfaringar og minner frå ulike lokallag i KRIK, med mange ulike leiarar, og på same vis som eg sjeldan tenkjer over kva kyrkjesamfunn dei andre tilhøyrer, kva sakramentsyn dei har, eller kva dei tenkjer om forsoninga, er det sjeldan det er særleg relevant kva for ei samlivsform dei andre leiarane praktiserer. Det opplevest tvert om som ein rikdom at me er mange ulike menneske som kan samlast til leik og trening, på tvers av teologiske og kyrkjelege grenser.


For på KRIK-trening er me ikkje mann og kvinne, lutheranar og pinsevenn, homo og hetero, sambuar og gift – me er alle ein i idrettsgleden.

Gå til innlegget

Prest skal eg i alle fall ikkje bli!

Publisert over 1 år siden

Når ein ser på dagens situasjon i Den norske kyrkja, kan ein kanskje byrje å lure på om Gud ikkje kallar nok menneske til teneste i kyrkja.

Eg trur nok at dei aller fleste vil vere samde i at det ikkje er Gud som har svikta kyrkja. Gud kallar utvilsomt stadig nye menneske til teneste i kyrkja – så kva er då grunnen til at rekrutteringa er så svak?

Kall til teneste.

På tampen av mitt tredje år som profesjonsstudent ved VID Misjonshøgskolen, kjenner eg at tida er mogen for å dele av mine eigne erfaringar med kall til teneste og rekruttering i kyrkja.


I Bibelen finst det mange historier om menneske som vert kalla av Gud. Jesaja ser ein mektig visjon av Gud som sit opphøgd på si himmelske trone, Saulus vert blenda av eit sterkt ljos, Moses møter Gud i ein brennande busk, og mange fleire.


Slike sterke, tydelege og overnaturlege kallsopplevingar er jo ikkje akkurat daglegdagse. Det hadde kanskje gjort rekrutteringa mykje enklare! For dei aller fleste av oss, er nok kallet mykje meir subtilt, og noko ein stadig må arbeide med.

Tenaren din høyrer.


Forteljinga om profeten Samuel sitt kall har alltid vore ein av mine favorittar. Midt på natta høyrer Samuel røysta til Gud, som ropar namnet hans. Men han «kjende enno ikkje Herren» (1. Sam. 3,7), og trur det er Eli, som han gjer teneste under, som ropar. Tre gonger spring Samuel inn til Eli, før Eli skjønar at det er Gud som ropar, og ber han svare «Tal, Herre, tenaren din høyrer!» (1. Sam. 3,9) Samuel gjer som Eli seier, og får si fyrste openberring frå Gud.


Samuel trong nemleg hjelp til å kjenne att Guds røyst.


Sjølv vaks eg opp i ein kristen familie som var aktiv i lokalkyrkjelyden, og har alltid sett på meg sjølv som ein kristen. Eg vart engasjert i friviljug arbeid frå eg var svært ung, i sundagsskule, ungdomskor, klubb, trusopplæring, og mykje anna. Kyrkja og trua var ein stor del av livet mitt – men tanken om å verte prest råka meg aldri.

Opptak på teologi.

Det var nær sagt ein tilfeldighet at eg byrja å studere teologi på Misjonshøgskolen. Teologi, filosofi, og religion hadde alltid vore blant dei faga som interesserte meg mest, og difor kunne eg tenke meg å forske på og undervise i teologi. Då eg hadde nokon kompisar som skulle studere i Stavanger, googla eg meg fram til Misjonshøgskolen, og søkte opptak på teologi der.


Sjølvsagt kom spørsmålet frå vener, familie og eigentleg dei fleste eg fortalde at eg skulle studere teologi: «Åja, så du skal verte prest?» Men eg blånekta. Prest, det var ikkje noko for meg. Eg starta studia mine på Misjonshøgskolen hausten 2015 med eit mål om å ta bachelor, master, og kanskje ein Ph.D.


Men lærarane på skulen var ivrige etter å fortelje varmt om prestetenesten, båe gjennom undervisning og meir uformelle samtalar i kantina, og utfordra alle oss som ikkje gjekk profesjon til å vurdere teneste i kyrkja. Like eins var Stavanger bispedøme aktive i rekruttering inn mot studentane, og me hadde jamnleg besøk av biskopar og prestar som snakka varmt om tjeneste i kyrkja.

Skulle verte prest.


Det tok ikkje lang tid før eg oppdaga kallet. Snøgt eit år hadde eg gått på Misjonshøgskolen då eg bestemte meg for at eg skulle verte prest.
Eg seier at eg oppdaga kallet. Då eg bestemte meg for å verte prest, var det nemleg som om brikkene falt på plass. 

Det kjendest som om Gud hadde kalla meg til teneste heile livet, at kallet hadde låge latent i meg sidan den dagen eg vart døypt – som om Gud ropa på meg, slik han gjorde med Samuel – men det var fyrst no eg hadde fått hjelp til å kjenne att røysta hans.


Det var mange kjensler involvert – det var litt flaut å plutseleg ombestemme seg, litt skummelt å skulle verte prest. Men fyrst og fremst var det ei kjensle av takksemd og kjærleik: til dei som hadde vist meg kallet og oppmuntra meg til presteteneste, og ikkje minst til Gud, som hadde bruk for vesle meg.

Forstå kallet.

Dersom det er slik at Gud framleis kallar folk til kyrkjeleg teneste, er det nok mange som treng hjelp til å oppdage og forstå kallet. Eg ser på meg sjølv som heldig som oppdaga det då eg byrja på teologistudiet, men det burde jo ikkje vere nødvendig å studere teologi for å finne ut at ein har eit kall til teneste.


Som tilsette og friviljuge i kyrkja, står me på frontlinja i rekruttering. Det er vår oppgåve å hjelpe unge menneske til å oppdage, forstå og realisere kallet. Det er vår oppgåve å utfordre dei til å tenke på å arbeide i kyrkja. Eg er ikkje i tvil om at Gud kallar nok prestar, kateketar, diakonar, kantorar, og alle andre kyrkjeleg tilsette, men mange av dei treng, som eg gjorde – som sjølv profeten Samuel gjorde! – hjelp til å oppdage kallet.

Trykket i Vårt land 30. mai 2018

Gå til innlegget

Mest leste siste måned

Glansbilder av Sjømannskirken?
av
Arnfinn Eng
25 dager siden / 1882 visninger
Servietter og skam
av
Merete Thomassen
17 dager siden / 1620 visninger
Tenåringstrass i regjeringen
av
Usman Rana
25 dager siden / 1580 visninger
Idiotforklarer kristen høyreside
av
Espen Ottosen
24 dager siden / 1567 visninger
Ord som truer vår religionsfrihet
av
Trond Bakkevig
16 dager siden / 1425 visninger
En samfunnsskapende kraft
av
Berit Hustad Nilsen
18 dager siden / 1357 visninger
Hva skjer Hanvold?
av
Bendik Storøy Hermansen
14 dager siden / 1332 visninger
Stolthet er undervurdert
av
Magne Nylenna
29 dager siden / 1177 visninger

Lesetips

Les flere

Siste innlegg

Les flere